Yargıtay Ceza Genel Kurulu’ndan Libya Askeri Konseyi Mensubuna Altın Kaçakçılığı Beraati

Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2017/587 E., 2021/131 K. sayılı kararı, kaçakçılık suçlarında kast unsuru, transit yolcu statüsü ve uluslararası ilişkilerin ceza yargılamasına etkisini inceleyen önemli bir emsal teşkil etmektedir. Karar, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu m. 3/1 kapsamında “eşyayı gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın ülkeye sokma” suçunun manevi unsurlarına dair derin bir analiz sunmaktadır.

Olayın Özeti

29.10.2011 tarihinde Atatürk Havalimanı’nda Libya uyruklu sanığın bagajında 16.850 gram ağırlığında beş adet külçe altın ele geçirilmiştir. Sanık, Trablus Askeri Konseyi adına hareket ettiğini, altınları Dubai’de ilaç ve tıbbi malzeme ile takas etmek için getirdiğini, transit yolcu olduğunu ve gümrük prosedürlerini bilmediğini savunmuştur. Libya makamlarından gelen resmi yazılar bu savunmayı desteklemektedir.

Yerel mahkeme mahkumiyet kararı vermiş, Yargıtay 7. Ceza Dairesi onamış, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itiraz etmiştir. Ceza Genel Kurulu, itirazı kabul ederek yerel mahkeme kararını bozmuştur.

Genel Kurul’un Hukuki Değerlendirmesi

Kurul, öncelikle 5607 sayılı Kanun m. 3/1’in suç tarihine göre yürürlükteki halini incelemiştir. Suçun genel kastla işlenebilen bir suç olduğu, taksirli halinin cezalandırılmadığı vurgulanmıştır. Kast, eşyanın ithalat vergilerinden muaf olmadığını bilme ve buna rağmen gümrük işlemlerine tabi tutmadan yurda sokma iradesi olarak tanımlanmıştır.

Kararda şu kritik tespitler yapılmıştır:

1. Sanığın aşamalarda istikrar gösteren savunması,
2. Trablus Askeri Konseyi’nin resmi yazıları ve Şifai Notalar,
3. Sanığın Türkçe ve İngilizce bilmemesi,
4. Transit yolcu olduğu iddiasının dosya kapsamıyla çelişmemesi,
5. 16.850 gram altının devrimci yaralıların tedavisi için getirildiğine dair somut bilgi ve belgeler,
6. Gümrük idaresinin sanığı prosedürler konusunda bilgilendirmediğine dair delil bulunmaması.

Tüm bu unsurlar birlikte değerlendirildiğinde, sanığın kasıtlı olarak hareket ettiğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla suçun manevi unsuru gerçekleşmemiştir.

Karşı Oy Gerekçeleri

Karara üç farklı karşı oy yazılmıştır. Çoğunluk görüşüne katılmayan üyeler, sanığın transit yolcu olmadığını, havaalanını terk ettiğini, THY’nin yolcuları bilgilendirdiğini ve kastın var olduğunu savunmuşlardır. Ayrıca müsadere açısından da altınların ticari mahiyette olduğu ve kayıt dışı ithal edildiği için müsaderesi gerektiğini belirtmişlerdir.

Ancak Genel Kurul çoğunluğu, uluslararası ilişkiler, resmi devlet yazışmaları ve sanığın özel durumunu dikkate alarak beraat yönünde karar vermiştir.

Avukatlara Mesleki Değerlendirme

Bu karar, özellikle yabancı uyruklu sanıkların bulunduğu kaçakçılık dosyalarında savunma stratejisi açısından büyük önem taşımaktadır:

• Kast unsuru, somut olayın tüm özellikleriyle (uluslararası yazışmalar, dil bariyeri, transit statüsü, resmi görev) birlikte değerlendirilmelidir.
• Transit yolcu savunması güçlü delillerle desteklenmelidir.
• Yabancı devlet makamlarından gelen resmi belgeler, delil değeri açısından titizlikle sunulmalıdır.
• Hazırlık hareketi ile icra hareketi ayrımı, beyan yükümlülüğünün başladığı an dikkate alınarak yapılmalıdır.

Karar aynı zamanda “hayatın olağan akışı” testini de içermektedir. 16.850 gram altını bilerek ve isteyerek kaçak yollarla sokmanın hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmiştir.

Sonuç

Ceza Genel Kurulu, bu kararıyla kaçakçılık suçlarında kast unsurunun varlığının her türlü şüpheden uzak delillerle ispatlanması gerektiğini vurgulamıştır. Özellikle siyasi ve insani amaç taşıyan uluslararası olaylarda, resmi yazışmaların ve sanığın özel durumunun lehine yorumlanması gerektiğini ortaya koymuştur.

Bu içtihat, ceza avukatlarının müvekkillerinin kast unsuru bulunmadığını savunurken kullanabilecekleri güçlü bir emsal oluşturmaktadır. Aynı zamanda Yargıtay dairelerinin benzer olaylarda daha titiz bir inceleme yapmasını zorunlu kılmaktadır.