Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/2453 E., 2025/825 K. – Motosiklet Kazasında Kask Kullanmama Müterafik Kusur Sayıldı

T.C. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 2023/2453 Esas, 2025/825 Karar sayılı ilamı, trafik sigortası kapsamında görülen destekten yoksun kalma tazminatı davalarında önemli bir içtihat oluşturmaktadır. Dava, 24.07.2021 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazasında motosiklet sürücüsünün vefat etmesi üzerine annenin, zorunlu trafik sigortacısına karşı açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti, davayı kabul ederek 237.684,21 TL tazminata hükmetmiş, İtiraz Hakem Heyeti de bu kararı onamıştır. Sigorta şirketi temyiz yoluna başvurmuştur. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, dosya kapsamını, kusur raporunu, aktüeryal hesaplamaları ve özellikle müterafik kusur iddiasını detaylı biçimde incelemiştir.

Daire, TBK m. 52 uyarınca müterafik kusurun re’sen dikkate alınması gerektiğini vurgulamıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78. maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150. maddesi ve eki cetvel, motosiklet sürücüleri için koruma başlığı (kask) takma zorunluluğunu açıkça düzenlemektedir. Somut olayda, kaza tespit tutanağına göre ölenin kask takmadığı, kaza yerinde kafatasından yaralandığı, beyin cerrahisi ameliyatı geçirdiği ve beş ay yoğun bakımda kaldıktan sonra vefat ettiği tespit edilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti, ölüm nedeni ile kask takmama arasında nedensellik bağı kurulamadığı gerekçesiyle müterafik kusur indirimini reddetmiştir. Yargıtay ise bu yaklaşımı hatalı bulmuş ve ölenin kask takmamasının zararın oluşumunda veya artmasında katkı sağladığının kabulü gerektiğini belirtmiştir. Dairenin yerleşik uygulamasına göre bu tür durumlarda %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine hükmetmiştir.

Ayrıca sigorta tahkim yargılamasında vekalet ücreti konusunda da önemli bir tespit yapılmıştır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30/17, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik m. 16/13 ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m. 17/2 birlikte değerlendirildiğinde, tarafların avukatla temsil edildiği hallerde vekalet ücretinin asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan miktarın 1/5’i oranında maktu olarak belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Hakem heyetinin tam ve nispi vekalet ücretine hükmetmesi hatalı bulunmuştur.

Sonuç olarak Yargıtay, İtiraz Hakem Heyeti kararını bozmuştur. Bu karar, trafik kazalarında kask kullanmama olgusunun müterafik kusur olarak değerlendirilmesi ve sigorta tahkiminde vekalet ücreti hesabının Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne uygun yapılması gerektiği yönünde önemli bir emsal teşkil etmektedir.

Avukatlar açısından kararın önemi şudur: Zorunlu trafik sigortası davalarında, özellikle motosiklet kazalarında, kaza tutanağı, otopsi raporu ve hastane kayıtlarının titizlikle incelenmesi, müterafik kusur savunmasının somut delillerle desteklenmesi ve vekalet ücreti taleplerinin mevzuata uygun şekilde hazırlanması büyük önem taşımaktadır. Aksi takdirde hem tazminat miktarı hem de vekalet ücreti yönünden bozma riski artmaktadır.

(Toplam kelime sayısı: 652)