Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/23765 E., 2023/1845 K. sayılı Kararı – Trafik Sigortasında Dava Şartı ve Maluliyet Raporu İncelemesi

T.C. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 15.02.2023 tarihli ve 2021/23765 Esas, 2023/1845 Karar sayılı ilamı, trafik sigortası uyuşmazlıklarında dava şartı niteliğindeki sigortacıya başvuru zorunluluğunun kapsamı ve maluliyet raporunun usulüne uygunluğu konusunda önemli bir içtihat sunmaktadır.

Olayın Özeti

22.11.2019 tarihli trafik kazasında motosiklet sürücüsü olan davacı, davalıya sigortalı araç sürücüsünün %70 kusuru nedeniyle %18 oranında malul kalmıştır. Davacı, sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve rapor ücreti talebiyle Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmuş, Uyuşmazlık Hakem Heyeti talebin büyük ölçüde kabulüne karar vermiştir. Davalı vekilinin itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyeti, davacının dava açmadan önce davalıya usulüne uygun engellilik raporu ile başvurmadığını, alt ekstremite maluliyetlerinde yönetmeliğe göre 1 yıllık iyileşme sürecinin tamamlanması gerektiğini, sunulan raporun bu süreci beklemeden hazırlandığını tespit etmiş ve başvuruyu usulden reddetmiştir.

Davacı vekilinin temyizi üzerine dosya Yargıtay 4. Hukuk Dairesi önüne gelmiştir.

Yargıtay’ın Değerlendirmesi

Daire, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97 ve 99. maddeleri uyarınca, dava açmadan önce sigortacıya usulüne uygun hazırlanmış engellilik raporu ile başvurunun, tamamlanamaz bir dava şartı olduğunu vurgulamıştır. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, devamlı engellilik raporu verilmeden önce hastanın iyileşmesinin durduğu ve son bir senedir herhangi bir düzelmenin olmadığı hususunun tespit edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Daire, davacının sigortacıya başvuru sırasında ibraz ettiği raporun bu yönetmelik hükmüne uygun olarak tanzim edilmediğini, bu eksikliğin yargılama sırasında giderilemeyecek nitelikte bir dava şartı eksikliği oluşturduğunu kabul etmiştir. Temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlerin kararın bozulmasını gerektirmediği sonucuna varan Daire, İtiraz Hakem Heyeti kararını oy birliğiyle onamıştır.

Hukuki Analiz ve Avukatlara Mesleki Çıkarımlar

Karar, trafik kazası tazminatlarında sigortacıya başvuru zorunluluğunun (KTK m. 97) yalnızca şekli bir dilekçe sunmak olmadığını, Yönetmelik hükümlerine uygun maluliyet raporunun da sunulmasının zorunlu olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Raporda 1 yıllık iyileşme süresinin beklenmemesi, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret sonucunu doğurmaktadır.

Avukatlar, maluliyet tespitine dayalı sürekli iş göremezlik tazminatı taleplerinde, kaza tarihinden itibaren en az 1 yıllık sürenin geçmesini ve raporun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’e tam uygunluğunu sağlamak zorundadır. Aksi halde, Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme aşamasında usulden ret riski ile karşılaşılacaktır.

Karar aynı zamanda, 6100 sayılı HMK m. 115/2 uyarınca dava şartı eksikliğinin yargılama sırasında tamamlanamayacağını da teyit etmektedir. Bu içtihat, sigorta hukuku uygulayan avukatların dava öncesi hazırlık sürecinde rapor kalitesine ve zamanlamaya daha fazla özen göstermelerini zorunlu kılmaktadır.

Yargıtay’ın bu yaklaşımı, sigorta şirketlerinin temerrüde düşmeden önce usulüne uygun rapor talep etme hakkını korurken, zarar görenlerin de haklarını zamanında ve usulüne uygun şekilde ileri sürmelerini teşvik etmektedir. Karar, benzer uyuşmazlıklarda emsal niteliği taşımaktadır. (Toplam kelime sayısı: 682)

Not: Bu karar, orijinal metindeki usulden ret gerekçesini korurken, avukatların mesleki uygulamasında rapor hazırlama ve başvuru zamanlaması açısından kritik dersler içermektedir.