Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nden Vakıf Üniversiteleri Eğitim Ücreti Artış Oranları Kararı: TÜFE Esas Alınmalı

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2025/421 Esas ve 2026/1496 Karar sayılı ilamı ile vakıf üniversitelerinde eğitim ücretlerindeki fahiş artışlara ilişkin önemli bir emsal karar vermiştir. Karar, özellikle tüketici konumundaki öğrenciler ile vakıf üniversiteleri arasındaki hukuki ilişkinin niteliğini, sözleşme serbestisinin sınırlarını ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) düzenlemelerinin bağlayıcılığını detaylı biçimde ele almaktadır.

Dava ve Talepler

Davacı, İstinye Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisidir. Üniversitenin 2022-2023 eğitim yılında %76, 2023-2024 yılında ise %78-%83 arasında zam yaptığını, Tıp Fakültesi için 12 taksit imkânının 10 taksitle sınırlandırıldığını ve yıllık ücretin 349.000 TL’ye ulaştığını belirterek, 2023-2024 eğitim yılı ücretinin 2022-2023 ücretleri üzerinden yasa, sözleşme, yönetmelik ve TÜİK verilerine göre makul bir zam oranıyla belirlenmesini ve fazla ödenen bedellerin iadesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi, zam oranının enflasyonla uyumlu ve makul olduğu, sözleşmenin uyarlanması şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi ise istinaf başvurusunu kısmen kabul ederek, ilk kayıt sırasında tüketici konumundaki öğrencinin sonraki yıllar için Mütevelli Heyeti tarafından tek taraflı belirlenen ücret artışının haksız şart niteliğinde olduğuna hükmetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 5. maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 20. maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 1 No’lu Ek Protokol’ün 2. maddesi ve AİHM kararlarını referans göstererek, sonraki yıllar ücret artışlarında sözleşme serbestisinin bulunmadığını vurgulamıştır. YÖK’ün 2024 yılında yayımladığı “eğitim ücret artışlarında en çok TÜFE’nin 12 aylık ortalaması esas alınmalıdır” yönündeki açıklamasını da dikkate alan BAM, zam oranının %67,20 (Nisan 2023 TÜFE ortalaması) olarak belirlenmesine hükmetmiştir.

Yargıtay’ın Değerlendirmesi ve Onama Kararı

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, temyiz incelemesinde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Ek 2, Ek 6, Ek 9 ve Ek 10. maddelerini incelemiştir. Vakıf üniversitelerinin kazanç amacı gütmeyeceği, öğrenim ücretlerinin mütevelli heyeti tarafından belirleneceği ancak bu belirlemenin hukuki güvenlik, belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine uygun olması gerektiği vurgulanmıştır.

Daire, YÖK Yürütme Kurulu’nun 10.07.2024 tarihli kararını ve 19.12.2025 tarihli 7566 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun’un Ek 9. maddesine eklenen “cari yıl haziran ayı Yİ-ÜFE ve TÜFE ortalaması dikkate alınarak YÖK’ün belirleyeceği esaslara göre” hükmünü referans göstermiştir. Kanun koyucunun, öğrenci şikayetlerini gidermek ve ücret artışlarında belirlilik sağlamak istediği belirtilmiştir.

Somut olayda, Bölge Adliye Mahkemesi’nin TÜFE ortalaması (%67,20) esas alınarak yaptığı uyarlamanın hak ve nesafete uygun olduğu sonucuna varan Yargıtay, davalının temyiz itirazlarını reddederek Bölge Adliye Mahkemesi kararını onamıştır.

Kararın Hukuki Önemi

Bu karar, vakıf üniversitelerinde ilk kayıt yılı dışındaki öğrenim ücret artışlarında Mütevelli Heyeti yetkisinin mutlak olmadığını, 6502 sayılı Kanun’un haksız şart hükümleri, genel işlem koşulları ve dürüstlük kuralı ile sınırlandırıldığını açıkça ortaya koymaktadır. YÖK’ün TÜFE tavanını aşmamaya yönelik düzenlemeleri, yargı tarafından emsal olarak kabul edilmiştir.

Avukatlar açısından kararın en önemli yönü, sonraki yıllar ücret artışlarında öğrencinin iradesinin bulunmaması nedeniyle tek taraflı belirlemenin haksız şart sayılması ve sözleşmenin uyarlanması yolunun açılmasıdır. Benzer uyuşmazlıklarda TÜFE ortalaması, YÖK tebliğleri, Mütevelli Heyeti kararları ve ilk kayıt sırasındaki taahhütler titizlikle incelenmelidir.

Karar, aynı zamanda Anayasa’nın 130. maddesi ile 2547 sayılı Kanun’un vakıf üniversitelerine getirdiği “kazanç amacı gütmeme” ilkesinin, ücret belirleme yetkisini sınırsız kılmadığını da vurgulamaktadır. Bu çerçevede tüketici mahkemelerinde açılacak davalar ve icra takiplerinde bu emsal kararın sıkça referans gösterilmesi beklenmektedir.

Karar Tarihi: 23 Mart 2026 Karar No: 2025/421 E., 2026/1496 K.

Okuma Süresi: 11 dakika

Anahtar Kelimeler: Vakıf Üniversitesi, Eğitim Ücreti Artışı, TÜFE, YÖK Kararı, Tüketici Hukuku, Sözleşme Uyarlaması, Haksız Şart, 2547 Sayılı Kanun, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi