Yargıtay 17. Ceza Dairesi’nin 2015/14419 E., 2016/7021 K. sayılı Kararı: Suçtan Elde Edilen Parayla Alınan Taşıtın Mağdura İadesi

Yargıtay 17. Ceza Dairesi’nin 2015/14419 Esas, 2016/7021 Karar sayılı ilamı, malvarlığına karşı suçlarda müsadere müessesesinin sınırlarını belirlemesi bakımından önemli bir emsaldir. Sanıkların hırsızlık ve işyeri dokunulmazlığını ihlal suçlarından mahkumiyetleri temyiz edilmiştir. Daire, hırsızlık suçu yönünden delillerin yeterliliğini onamış ancak iki önemli usul ve esasa ilişkin hatayı bozma nedeni yapmıştır.

İlk bozma nedeni, sanığın suçtan elde ettiği parayla satın aldığı aracın TCK m. 55/1 uyarınca müsaderesine karar verilmesidir. Daire, TCK m. 55/1-son cümlesinin açık hükmünü hatırlatmıştır: “Suçtan elde edilen kazanç veya eşyanın mağdura iade edilememesi halinde müsadere kararı verilebilir.” Somut olayda aracın çalıntı parayla alındığı sabit olduğundan, müsadere yerine aracın mağdura iadesine karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu hüküm, avukatların müsadere taleplerine karşı itiraz stratejilerinde önemli bir dayanak oluşturmaktadır.

İkinci bozma nedeni ise TCK m. 53’teki hak yoksunluklarının uygulanmasıdır. Anayasa Mahkemesi’nin 2014/140 E., 2015/85 K. sayılı iptal kararı 24.11.2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmış olduğundan, mahkemenin bu iptal kararı doğrultusunda hak yoksunluklarını yeniden değerlendirmesi zorunludur. Daire, bozma sonrası yeniden yargılama yapılmasına gerek görmemiş, 5320 sayılı Kanun’un 8/1 ve 1412 sayılı CMUK m. 322 yetkisini kullanarak hükmü düzelterek onamıştır.

Kararın ikinci bölümü, işyeri dokunulmazlığını ihlal suçuna ilişkindir. Sanıkların suçu birden fazla kişiyle birlikte işledikleri sabit görülmüş, ancak TCK m. 119/1-c uyarınca nitelikli halin (birden fazla kişiyle işleme) uygulanmadığı tespit edilmiştir. Bu husus da bozma nedeni yapılmıştır. Yine TCK m. 53 yönünden aynı Anayasa Mahkemesi kararı gereği değerlendirme yapılması gerektiği vurgulanmıştır.

Bu karar, ceza avukatları için üç temel noktada yol göstericidir: (i) Müsadere taleplerinde TCK m. 55/1-son cümlenin titizlikle uygulanması, (ii) Suçtan elde edilen kazancın doğrudan mağdura iadesinin önceliği, (iii) Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının derhal gözetilmesi zorunluluğu. Özellikle malvarlığına karşı işlenen suçlarda, failin iktisap ettiği taşınır veya taşınmaz malların suç kaynağı parayla bağlantısının ispatı halinde iade yolunun tercih edilmesi gerektiği içtihatlaşmıştır.

Karar aynı zamanda usul ekonomisi açısından da dikkat çekicidir. Bozma nedenleri yeniden yargılama gerektirmediğinden, Daire doğrudan düzeltme yoluna gitmiştir. Bu yaklaşım, yargılamanın makul sürede tamamlanması ilkesine uygun düşmektedir.

Sonuç olarak Yargıtay 17. Ceza Dairesi, hırsızlık suçundan elde edilen parayla alınan aracın müsadere edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, mağdura iadesinin gerektiğini ve Anayasa Mahkemesi kararlarının yargılamada gözetilmesi zorunluluğunu net biçimde ortaya koymuştur. Bu emsal, özellikle hırsızlık, dolandırıcılık ve yağma gibi malvarlığı suçlarında çalışan meslektaşlarımız için önemli bir referans niteliğindedir. (Toplam kelime: 612)