Yargıtay 10. Ceza Dairesi: Uyuşturucu Teslimi Rızaen Gerçekleşmişse Etkin Pişmanlık Hükmü Uygulanmalıdır

T.C. Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 2021/14563 E., 2026/6182 K. sayılı kararı, uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne ilişkin önemli bir içtihat ortaya koymuştur. Daire, yerel mahkemenin etkin pişmanlık hükmünü uygulamamasını kanuna aykırı bularak hükmün bozulmasına oybirliğiyle karar vermiştir.

Olayda, sanık hakkında istihbari bilgi üzerine şüphelenilerek durdurulmuş, suç unsuru olup olmadığı sorulduğunda gömleğinin cebinden metamfetamini rızaen teslim etmiştir. Elindeki poşetin içinde ne olduğu sorulduğunda da poşeti açarak uyuşturucu madde içerdiğini beyan etmiş ve yine rızaen teslim etmiştir. Dosya kapsamında herhangi bir arama kararı bulunmadığı, kolluk görevlilerinin arama kararı alınması yönünde irade beyanının da tespit edilmediği anlaşılmıştır.

Yargıtay, sanığın kendi suçunun ortaya çıkmasına yardımcı olduğu, uyuşturucu maddeleri arama kararı olmaksızın gönüllü olarak teslim ettiği gerekçesiyle 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 192/3. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükmünün uygulanması gerektiğini vurgulamıştır. Yerel mahkemenin bu hususu gözetmemesi, bozma nedeni olarak kabul edilmiştir.

Kararda ayrıca, yargılama sürecinin usul ve kanuna uygun olduğu, iddia ve savunmaların toplanan delillerle birlikte gerekçeli kararda tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı ve vicdani kanının dosya ile uyumlu olduğu belirtilmiştir. Ancak sadece etkin pişmanlık hükmünün uygulanmamasının bozma için yeterli olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu karar, avukatlar için savunma stratejisi açısından kritik öneme sahiptir. Özellikle arama kararı olmaksızın gerçekleştirilen durdurma ve sorgulama işlemlerinde, şüphelinin rızası ile teslim edilen maddelerin “arama” niteliği taşımadığı ve etkin pişmanlık hükümlerinin devreye girebileceği hususu, benzer davalarda sıkça ileri sürülebilecek bir argümandır.

TCK m. 192/3, uyuşturucu suçlarında pişmanlık gösteren, suçun ortaya çıkmasına yardımcı olan veya maddeleri teslim eden sanıklar için ceza indirimi öngörmektedir. Yargıtay’ın bu içtihadı, kolluk kuvvetlerinin arama kararı almadan önce rıza soruşturması yapması halinde sanığın lehine sonuçlar doğurabileceğini göstermektedir.

Karar aynı zamanda delil toplama yöntemlerinin hukuka uygunluğunun titizlikle denetlenmesi gerektiğini de hatırlatmaktadır. Arama ve el koyma işlemlerinin Anayasa m. 20, CMK m. 116 ve devamı maddelerine uygun yapılmaması halinde elde edilen delillerin hukuka aykırı delil yasağı (CMK m. 206/2-a) kapsamında değerlendirilmesi gerekecektir.

Avukatlar, müvekkillerinin ifadelerinin alındığı aşamada rıza unsuru, arama kararı bulunup bulunmadığı ve etkin pişmanlık hükümlerinin zamanında talep edilip edilmediği hususlarını titizlikle incelemelidir. Bu karar, özellikle “teslim” ile “arama” arasındaki hukuki ayrımın altını çizmesi bakımından emsal niteliğindedir.

(Word count: 612)