Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 2020/15402 E., 2020/7762 K. sayılı Kararı: Sentetik Kannabinoid, İletişim Tespit Tutanakları ve Yardım Etme Sınırı

Uyuşturucu madde ticareti suçlarında özellikle sentetik kannabinoid türevi maddelerin (bonzai) tespiti, iletişim tespit tutanaklarının usulüne uygun olarak dosyaya konulması ve iştirak hükümlerinin (müşterek faillik – yardım etme) doğru uygulanması, son yıllarda Yargıtay’ın sıklıkla üzerinde durduğu konulardandır.

Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 18.11.2020 tarihli ve 2020/15402 Esas, 2020/7762 Karar sayılı ilamı, bu üç kritik konuya da değinmekte ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının temyiz incelemesinde izlenmesi gereken yöntemi ortaya koymaktadır.

Dava ve Karar Süreci

Adana 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 21.10.2019 tarih ve 2018/530 E., 2019/418 K. sayılı mahkumiyet kararı, sanıklar tarafından istinaf edilmiştir. Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesi istinaf başvurularını esastan reddetmiştir. Karar, sanıklar ve müdafileri tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay, sanık … müdafiinin duruşmalı inceleme talebini, 7079 sayılı Kanun’un 5271 sayılı CMK’nın 299. maddesinde yaptığı değişiklik uyarınca reddetmiş ve duruşmasız inceleme yapmıştır.

Sanık … Yönünden Temyiz İncelemesi

Sanık … yönünden temyiz talebi esastan reddedilmiştir. Gerekçeler şu şekildedir:

• Ele geçirilen maddenin Adana Kriminal Polis Laboratuvarı raporuyla 5F-ADB (5F-MDMB-PINACA) aktif maddesini içerdiğinin tespit edilmesi nedeniyle, tebliğnamedeki “bonzai katkılı olması sebebiyle etki oranının Adli Tıp Kurumu’ndan tespit edilmesi gerektiği” yönündeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

• Hükme esas alınan telefon görüşme tutanakları ve CMK 135. madde uyarınca alınan iletişim tespit, dinleme ve kayda alma kararlarının yargılama aşamasında sanığa okunmadığı tespit edilmiştir. Ancak olayların delilinin yalnızca iletişim tespit tutanaklarından ibaret olmadığı, fiziki takip tutanakları, tanık beyanları ve dosya kapsamından sanığın eyleminin sabit olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle eksiklik bozma nedeni yapılmamıştır.

• TCK 53. maddesinin uygulanmasında 7242 sayılı Kanun ile yapılan değişikliklerin infaz aşamasında gözetilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Bu gerekçelerle sanık … hakkındaki istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararı hukuka uygun bulunmuş ve temyiz talebi CMK 302/1 uyarınca esastan reddedilmiştir.

Sanık … Yönünden Bozma Kararı

Sanık … yönünden ise üç ayrı bozma nedeni tespit edilmiştir:

1. İletişim tespit tutanaklarının dosyada bulunmaması: Telefon görüşmelerine ilişkin çözüm tutanakları ile dinleme kararlarının dosyada olmadığı anlaşılmıştır. Bu belgelerin asılları veya onaylı örneklerinin denetime elverişli şekilde dosyaya konulması, sanığa okunarak diyeceklerinin sorulması ve sonucuna göre hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Eksik araştırma ile hüküm kurulması bozma nedeni yapılmıştır.

2. TCK 53 maddesindeki değişiklik: Hükümden sonra 7242 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler nedeniyle, bu maddenin sanığın durumuna göre yeniden belirlenmesi zorunluluğu.

3. Müşterek faillik ve yardım etme ayrımı: Dosya kapsamına göre sanığın eylemi, uyuşturucu temin etmek isteyen tanık …’i diğer sanık … ile buluşturmak için yönlendirmek ve telefon görüşmeleri yapmaktan ibarettir. Bu eylem, TCK 37. maddesi kapsamında müşterek faillik olarak kabul edilemez. Sanığın TCK 39/2. maddesi uyarınca “suçun işlenmesine yardım eden” konumunda bulunduğu ve TCK 39/1 indiriminin uygulanması gerektiği gözetilmeden fazla ceza verilmesi kanuna aykırıdır.

Bu nedenlerle Adana Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararı bozulmuştur. Tutukluluk halinin devamına karar verilmiştir. Dosya, CMK 304/1 uyarınca Adana 3. Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderilmiştir.

Hukuki Analiz ve Mesleki Önemi

Bu karar, uyuşturucu davalarında avukatlar için üç kritik hususu vurgulamaktadır:

Birincisi, iletişim tespit tutanakları ve dinleme kararlarının usulüne uygun olarak dosyaya konulması ve sanığa okunmasının zorunlu olduğudur. Ancak delil durumu bütüncül olarak değerlendirildiğinde, bu eksikliğin tek başına bozma nedeni yapılmayabileceği de kabul edilmiştir.

İkincisi, sentetik kannabinoid içeren maddelerde laboratuvar raporunun yeterli görüldüğü, etki oranının ayrıca Adli Tıp’tan tespit edilmesinin her olayda zorunlu olmadığı yönündeki yaklaşımdır.

Üçüncüsü ve en önemlisi ise, uyuşturucu ticareti suçunda “müşterek faillik” ile “yardım etme” arasındaki sınırın somut olay bazında titizlikle çizilmesidir. Sanığın yalnızca alıcı ile satıcıyı yönlendirmesi ve telefon görüşmesi yapması, müşterek faillik için yeterli görülmemiştir. Bu yaklaşım, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarıyla uyumludur.

Kararda TCK 53. maddedeki infaz rejimi değişikliklerinin infaz aşamasında dikkate alınacağı belirtilmesi de, avukatların infaz hukuku açısından dikkat etmesi gereken bir noktadır.

Sonuç olarak, bu içtihat, özellikle sentetik uyuşturucuların yargılandığı davalarda delil toplama usulleri, iştirak ilişkisinin nitelendirilmesi ve istinaf-temyiz ilişkisi bakımından önemli kriterler sunmaktadır. Avukatların bu kararı, benzer dosyalarda müvekkillerinin lehine delil ve usul itirazları geliştirirken referans almaları büyük fayda sağlayacaktır.

Okuma süresi: 10 dakika

Anahtar Kelimeler: Sentetik Kannabinoid, 5F-ADB, İletişim Tespit, Müşterek Faillik, Yardım Etme, TCK 39, TCK 53, CMK 135, Yargıtay 10. Ceza Dairesi