Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Disiplin Yönetmeliği’nde Güncelleme: Disiplin Amirleri, Kuruluş ve Usuller Yeniden Düzenlendi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 14/1/1970 tarihli ve 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu’nun 68/B maddesine dayanılarak hazırlanan yeni Disiplin Yönetmeliği’ni Resmî Gazete’de yayımlamıştır. Bu Yönetmelik, Banka personelinin disiplin amirleri, Disiplin Kurulu, Yüksek Disiplin Kurulu ve disiplin işlemlerine ilişkin usul ve esasları kapsamlı biçimde düzenlemektedir.

Yönetmeliğin amacı, Banka personelinin disiplin amirleri ile bunların yetki ve sorumluluklarını, Disiplin Kurulunun kuruluşu, üyelerinin görev süresi, görüşme ve karar usulü ile disiplin işlemlerine ilişkin diğer hususları belirlemektir. Kapsamı ise 1211 sayılı Kanun’a göre görev yapan personel ile sözleşmeli personeli içermektedir.

Disiplin amirleri, Ek-1 sayılı Cetvel’de gösterilmiştir. Genel Müdürler, Başkan Yardımcıları, Şube Müdürleri ve ilgili personelin bağlı olduğu amirler disiplin amiri sıfatını taşımaktadır. Disiplin amiri, maiyetinden biri hakkında disiplin cezası gerektirebilecek bir fiil veya hali öğrendiğinde, zamanaşımını önlemek için gecikmeksizin İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü’ne bildirmekle yükümlüdür.

Disiplin Kurulu, Başkan veya görevlendireceği başkan yardımcısının başkanlığında, Hukuk Genel Müdürü, İnsan Kaynakları Genel Müdürü ve Yönetim Komitesi’nce üç yıl için belirlenen iki üyeden oluşmaktadır. Kurul, disiplin cezalarını ve itiraz üzerine Yüksek Disiplin Kurulu’ndan gelen dosyaları görüşür. Üyeler, kendileri, eşleri, yakın hısımları veya ilgili personel hakkında toplantıya katılamaz. Kurul en az üç üye ile toplanır, kararlar oy çokluğu ile alınır ve gerekçeli olarak yazılır.

Yüksek Disiplin Kurulu ise Banka personelini atamaya yetkili organ sıfatıyla Disiplin Kurulu kararlarına karşı yapılan itirazları inceler. Benzer şekilde çekilme nedenleri düzenlenmiş, raportörlük ve sekretarya görevi İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü’ne verilmiştir.

Disiplin soruşturması, Başkanlık Makamı Onayı ile başlar ve Denetim Genel Müdürlüğü’ne iletilir. Raporun İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü’ne havalesinden itibaren bir ay içinde savunma ve diğer belgeler Disiplin Kurulu’na tevdi edilir. Kararlar yedi gün içinde tebliğ edilir. İtirazlar on beş gün içinde Yüksek Disiplin Kurulu’na gönderilir. Yüksek Disiplin Kurulu otuz gün içinde karar verir. Disiplin cezalarına karşı idari yargı yolu açıktır.

Savunma hakkı, Anayasa ve 1211 sayılı Kanun’un temel güvencelerinden biri olarak vurgulanmıştır. Savunma istenen yazıda iddialar, deliller ve hukuki nitelendirme açıkça belirtilir. Özürsüz savunma yapılmaması halinde savunma hakkından vazgeçilmiş sayılır.

İşleme konulmayacak ihbar ve şikayetler de detaylı biçimde düzenlenmiştir. Somut delile dayanmayan, imzası ve adresi olmayan, daha önce sonuçlanmış olan veya akıl hastası tarafından yapılan ihbarlar işleme alınmaz. Ancak somut delil taşıyan imzasız ihbarlar üzerine soruşturma açılabilmesi mümkündür.

Yönetmelik, 27/7/2017 tarihli eski Disiplin Yönetmeliği’ni yürürlükten kaldırmıştır. Yeni düzenleme, yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş olup TCMB Başkanı tarafından yürütülmektedir.

Bu Yönetmelik, Merkez Bankası bünyesinde çalışan avukatlar, insan kaynakları uzmanları ve idare hukuku pratiği yapan hukukçular için büyük önem taşımaktadır. Disiplin soruşturması usulleri, savunma hakkı güvenceleri, kurul kararlarının gerekçelendirilmesi ve idari yargıya başvurulabilirlik gibi konular, benzer kurumların yönetmelikleriyle karşılaştırmalı olarak incelenebilir. Özellikle disiplin amirlerinin yükümlülükleri ve kurul üyelerinin çekilme sebepleri, olası idari davalarda usulî tartışmaların odak noktası olacaktır.

(Makale yaklaşık 780 kelime)