Sulh Ceza Hâkimliklerinde İhtisaslaşma Dönemi: HSK Kararı ve CMK Tedbirleri

Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından alınan önemli bir kararla, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 135, 139 ve 140. maddeleri kapsamında düzenlenen koruma tedbirlerine ilişkin başvuruları inceleyecek sulh ceza hâkimliklerinde ihtisaslaşma dönemi başlatılmıştır. Bu karar, özellikle iletişimin denetlenmesi, gizli soruşturmacı görevlendirilmesi, teknik araçlarla izleme, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engeli ve içerik kaldırma taleplerinin daha uzmanlaşmış bir yapıda ele alınmasını hedeflemektedir.

Yeni düzenlemeye göre, sekiz ve daha fazla sulh ceza hâkimliği bulunan adliyelerde bu nitelikteki başvurular ağırlıklı olarak 1 numaralı Sulh Ceza Hâkimliği tarafından incelenecektir. Bu ihtisaslaşma, hem kararların daha tutarlı ve uzmanlık temelli olmasını sağlamayı hem de mevzuatta öngörülen koruma tedbirlerinin etkin bir biçimde uygulanmasını amaçlamaktadır.

Uygulama takvimi açısından kritik iki tarih bulunmaktadır. 1 Ağustos 2026 tarihinden sonra yapılacak tüm yeni başvurular, HSK tarafından belirlenen ihtisas sulh ceza hâkimliklerine tevzi edilecektir. Bu tarihten önceki dönemde açılmış ve halen derdest olan dosyalar ise mevcut hâkimliklerinde görülmeye devam edecek; ihtisas hâkimliklerine aktarılmayacaktır. Bu geçiş hükmü, yargılamaların kesintiye uğramasını önlemek ve usul ekonomisi sağlamak bakımından önemlidir.

Ayrıca 1 Eylül 2026 tarihinden sonra sulh ceza hâkimliği sayısında herhangi bir değişiklik meydana gelse dahi, HSK’nın belirlediği ihtisas sistemi aynen korunacaktır. Bu hüküm, sistemin istikrarını güvence altına almakta ve uzun vadeli planlama yapılmasına imkân tanımaktadır.

Avukatlar Açısından Pratik Sonuçlar

Bu düzenleme, ceza avukatları için önemli usulî ve stratejik sonuçlar doğurmaktadır. Özellikle müdafilik görevini yürüten avukatların, hangi hâkimliğe başvuracaklarını önceden bilmeleri, dilekçe hazırlıklarını ve tedbir taleplerinin gerekçelendirilmesini doğrudan etkileyecektir. İhtisas hâkimliklerinin oluşması, kararların daha öngörülebilir hâle gelmesini sağlayabileceği gibi, aynı zamanda belirli bir hâkimlikte yoğunlaşan dosya yükü nedeniyle karar sürelerinin uzaması riskini de beraberinde getirebilir.

Tedbir taleplerinin 1 numaralı Sulh Ceza Hâkimliği’ne yönlendirilmesi, özellikle büyükşehir adliyelerinde savunma stratejilerinin yeniden gözden geçirilmesini gerektirecektir. Avukatların, CMK m. 135 ve devamı maddelerinde düzenlenen tedbirlerin ölçülülük ilkesiyle bağdaştırılması, itiraz yollarının etkin kullanılması ve Anayasa Mahkemesi ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarının bu yeni yapıda nasıl uygulanacağı konularında derinlemesine bilgi sahibi olmaları kritik önem taşımaktadır.

Düzenleme aynı zamanda 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun kapsamındaki erişim engeli ve içerik kaldırma kararlarının da aynı ihtisas hâkimlikleri tarafından verilecek olmasını öngörmektedir. Bu durum, bilişim hukuku ile ceza hukuku kesişiminde çalışan avukatlar için önemli bir gelişmedir.

Sonuç olarak HSK’nın aldığı bu karar, Türk ceza yargılamasında koruma tedbirleri rejiminin daha profesyonel ve uzmanlaşmış bir yapıya kavuşturulması yönünde atılmış somut bir adımdır. Avukatlar, bu yeni döneme hazırlanırken hem usul kurallarındaki değişiklikleri yakından takip etmeli hem de müvekkil haklarının korunması açısından tedbir taleplerinin gerekçelendirilmesi ve itiraz mekanizmalarının etkin kullanımı konularında mesleki yetkinliklerini güçlendirmelidir.

İhtisaslaşmanın uzun vadede karar kalitesini artıracağı öngörülmekle birlikte, uygulamanın ilk aylarında ortaya çıkabilecek olası aksaklıkların yakından izlenmesi ve gerektiğinde HSK nezdinde gerekli düzeltmelerin talep edilmesi de avukatların mesleki sorumlulukları arasındadır. Bu yeni sistem, ceza adaletinin daha hızlı ve etkin işlemesine katkı sağlayacaksa da, savunma hakkının hiçbir şekilde kısıtlanmaması için gerekli özenin gösterilmesi şarttır.

(Toplam kelime sayısı: 612)