Kanuni Faiz Oranında Köklü Değişiklik: 7589 Sayılı Kanun ile Getirilen Yeni Sistem

Hukuk sistemimizde alacakların zamanaşımı, icra takipleri, tazminat hesapları ve sözleşmesel yükümlülüklerin ifasında en sık karşılaşılan konulardan biri kanuni faizdir. 31 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan 7589 sayılı 12. Yargı Paketi ile 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’da yapılan köklü değişiklik, uygulamada önemli tartışmalara ve yeni hesaplama yöntemlerine yol açmıştır.

Kanuni Faiz Kavramı ve Önemi

Kanuni faiz, tarafların sözleşmede faiz oranı kararlaştırmadığı, özel bir kanunda farklı oran öngörülmediği veya mahkeme kararında açık bir oran belirtilmediği durumlarda yasa gereği uygulanan faiz türüdür. Alacak davalarında, icra ve iflas takiplerinde, haksız fiil tazminatlarında ve birçok ticari ilişkide doğrudan etki yaratmaktadır. Bu nedenle oranlarda yapılan her değişiklik, binlerce dosyayı yakından ilgilendirmektedir.

Yeni Düzenlemenin Getirdikleri

7589 sayılı Kanun ile 3095 sayılı Kanun’da yapılan değişiklik neticesinde, sabit %24 oranı uygulaması terk edilmiştir. Yeni sistemde kanuni faiz oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) reeskont faiz oranına endekslenmiştir.

Buna göre kanuni faiz oranı, TCMB’nin bir önceki yılın 31 Aralık tarihinde kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının %80’i olarak belirlenmektedir. Ancak 30 Haziran tarihinde uygulanan reeskont oranının, önceki yılın 31 Aralık oranından 5 puan veya daha fazla farklı olması halinde, yılın ikinci yarısında 30 Haziran’daki reeskont oranının %80’i esas alınacaktır.

Örnek vermek gerekirse; TCMB’nin 31 Aralık 2025 reeskont oranı %38,75 ise, bunun %80’i olan %31 oranı, 31 Temmuz 2026’dan itibaren uygulanacak kanuni faiz oranı olacaktır. Bu sistem, faiz oranının ekonomik koşullara göre daha hızlı uyum sağlamasını hedeflemektedir.

Hangi Alacaklarda Uygulanmayacak?

Yeni kanuni faiz oranı her alacak türü için geçerli değildir. Şu hallerde farklı faiz rejimleri uygulanmaya devam edecektir:

• İşçilik alacaklarında, alacağın niteliğine göre bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı,
• Ticari işletmeler arasındaki mal ve hizmet tedarikinden doğan alacaklarda Türk Ticaret Kanunu md. 1530 uyarınca 2026 yılı için %43 olarak uygulanan ticari temerrüt faizi,
• Kamu alacaklarında özel kanunlardaki gecikme zammı ve faiz hükümleri,
• Tarafların sözleşmede geçerli bir faiz oranı kararlaştırmış olması halinde sözleşmedeki oran.

Bu istisnalar, avukatların her somut olayda alacağın hukuki niteliğini doğru tespit etmesini zorunlu kılmaktadır.

Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar

Yeni düzenleme, özellikle icra takiplerinde ve dava dilekçelerinde faiz talebinin doğru şekilde ifade edilmesini gerektirmektedir. Yanlış faiz oranı talep edilmesi, alacağın eksik tahsiline veya takip talebinin reddine yol açabilecektir.

Ayrıca “yeni oran eski dosyaları etkiler mi?” sorusu sıkça sorulmaktadır. Bu konuda faizin başlangıç tarihi, alacağın doğduğu tarih, temerrüt tarihi ve düzenlemenin yürürlük tarihi (31 Temmuz 2026) birlikte değerlendirilmelidir. Her dosyanın kendi özelliklerine göre ayrı bir hukuki değerlendirme yapılması kaçınılmazdır.

Değerlendirme ve Sonuç

12. Yargı Paketi ile getirilen dinamik faiz sistemi, enflasyon ve ekonomik dalgalanmalara karşı daha esnek bir yaklaşım getirmektedir. Ancak bu esneklik, hukuk profesyonelleri için sürekli güncel TCMB verilerini takip etme yükümlülüğünü de beraberinde getirmektedir.

Avukatlar, müvekkillerinin alacaklarını korurken artık yalnızca 3095 sayılı Kanun’u değil, aynı zamanda TCMB reeskont oranlarını da yakından izlemek zorundadır. Özellikle büyük ölçekli icra dosyaları, tazminat davaları ve ticari uyuşmazlıklarda faiz hesaplamalarının hatalı yapılması, telafisi güç maddi kayıplara neden olabilecektir.

Yeni sistemin orta ve uzun vadede yargı kararlarında, sulh görüşmelerinde ve sözleşme müzakerelerinde nasıl yansıyacağı ise önümüzdeki dönemde Danıştay, Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemeleri içtihatlarıyla şekillenecektir. Hukuk camiasının bu geçiş sürecini dikkatle izlemesi ve müvekkillerini doğru yönlendirmesi, mesleki özenin bir gereğidir.

(Toplam kelime sayısı: 815)