Hizmet Tespiti Davalarında Site Yönetimi Karar Defterlerinin Delil Niteliği ve Sigortalılık Başlangıç Tarihinin Belirlenmesi

Hizmet tespiti davaları, sosyal güvenlik hukuku açısından büyük önem taşımakta olup, kişilerin sigortalılık haklarının korunması ve sosyal güvencelerinin sağlanması noktasında kritik bir rol oynamaktadır. Bu tür davalarda en temel sorunlardan biri, sigortalılık başlangıç tarihinin ve hizmet süresinin doğru bir şekilde tespit edilmesidir. Özellikle site yönetimleri gibi tüzel kişiliği haiz olmayan ancak işveren sıfatıyla işçi çalıştıran yapılar söz konusu olduğunda, delil değerlendirmesi daha da karmaşık hale gelebilmektedir.

Bir Yargıtay kararında ele alınan somut olayda, davacının site yönetiminde bahçıvan ve merdiven temizliği işlerinde çalıştığı iddiasıyla hizmet tespiti talebinde bulunduğu görülmüştür. Davacı, belirli bir tarihten itibaren çalışmaya başladığını ileri sürerken, site yönetimi karar defterlerinde işçi çalıştırma yetkisinin çok daha sonraki bir tarihte, örneğin 19.01.2014 tarihli toplantıda verildiği kaydı bulunmaktadır. Bu durum, davacının iddia ettiği çalışma başlangıç tarihi ile site yönetiminin işçi çalıştırma yetkisini edindiği tarih arasında bir çelişki yaratmaktadır.

Yargıtay, bu tür durumlarda yalnızca site karar defterindeki kayda bağlı kalınarak bir sonuca varılmasının doğru olmadığını belirtmektedir. Zira, site yönetimlerinin işçi çalıştırma yetkisini resmi olarak karar defterine işlemesi ile fiilen işçi çalıştırmaya başlaması arasında bir zaman farkı oluşması mümkündür. Önemli olan, iş ilişkisinin fiilen ne zaman başladığının tüm delillerle birlikte ortaya konulmasıdır.

Kararda özellikle vurgulanan hususlardan biri, davacının eşinin aynı sitede bahçıvan olarak çalışması ve davacının eşinin tavsiyesi üzerine merdiven temizliği için işe alındığına dair beyanların dikkate alınması gerektiğidir. Bu tür tanık beyanları, iş ilişkisinin başlangıcına dair önemli ipuçları sunabilir. Ayrıca, site karar defterindeki kayıtların, diğer delillerle (tanık beyanları, ücret bordroları, işe giriş bildirgeleri, banka kayıtları, komşuların ifadeleri vb.) birlikte ve çelişkiler giderilerek değerlendirilmesi gerekmektedir. Mahkeme, sadece karar defterindeki yetki tarihine dayanarak davacının bu tarihten önce çalışmaya başladığını kabul etmemenin eksik bir değerlendirme olacağını belirtmiştir. Zira, karar defterindeki kayıt, yönetim kurulunun işçi çalıştırma yetkisini resmileştirdiği tarihi gösterse de, fiili çalışma ilişkisinin daha önce başlamış olabileceği ihtimali göz ardı edilmemelidir.

Bu durum, hukuk uygulayıcıları için hizmet tespiti davalarında delil değerlendirmesinin ne denli titizlikle yapılması gerektiğini bir kez daha ortaya koymaktadır. Özellikle site yönetimleri gibi özel statülü işverenlerde, resmi kayıtların yanı sıra fiili durumun tespiti için geniş bir delil yelpazesinin kullanılması ve tüm delillerin birbiriyle tutarlılık içinde yorumlanması esastır. Aksi takdirde, sigortalılık hakkı gibi temel bir sosyal hak ihlal edilmiş olabilir. Bu nedenle, mahkemelerin, somut olayın özelliklerine göre tüm delilleri toplayarak, çelişkileri gidererek ve hakkaniyet ilkesini gözeterek karar vermesi büyük önem taşımaktadır.