Fenerbahçe Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinde Yapılan Değişikliklerin Avukatlar Açısından Değerlendirilmesi

Fenerbahçe Üniversitesi Senatosu tarafından hazırlanan ve Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliği, üniversitenin ön lisans ve lisans programlarında uygulanacak usul ve esasları kökten yenilemektedir. Bu değişiklikler, özellikle Yükseköğretim Kurulu (YÖK) mevzuatına uyum, Avrupa Kredi Transfer Sistemi’nden (AKTS) ulusal kredi sistemine geçiş ve öğrenci haklarının yeniden tanımlanması açısından dikkat çekicidir.

Değişikliklerin en önemli unsurlarından biri, Yönetmeliğin 1. maddesinde yapılan revizyondur. Madde, artık yalnızca “Fenerbahçe Üniversitesinde yürütülen ön lisans ve lisans düzeyindeki eğitim ve öğretim faaliyetlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir.” Bu ifade, yönetmeliğin kapsamını netleştirmekte ve olası hukuki uyuşmazlıklarda referans noktası oluşturmaktadır.

Kredi tanımı da kökten değiştirilmiştir. Eski “AKTS ve/veya” ibaresi kaldırılarak 4. maddenin (h) bendinde “Kredi: Avrupa Kredi Transfer Sistemi kredisini” ifadesi benimsenmiştir. Bu geçiş, YÖK’ün ulusal kredi sistemine uyum sürecinin bir parçasıdır. Avukatlar, özellikle diploma denklikleri, uluslararası öğrenci hareketliliği ve kredi transferi davalarında bu yeni tanımın önemini göz önünde bulundurmalıdır.

Yaz okulu uygulaması da yeniden düzenlenmiştir. 10. maddenin 11. fıkrası, “Yaz okulu, öğrenim ücreti dışında ücrete tabidir. Yaz okulu öğrenim ücretini ödeyerek derslere kayıt yaptıran öğrenciye, Üniversiteden ayrılma durumunda ücret iadesi yapılmaz” hükmünü getirmiştir. Bu düzenleme, sözleşmesel ilişki niteliği taşıdığından, öğrenci-üniversite arasında çıkabilecek iade taleplerinde avukatların dikkat etmesi gereken bir husustur. Ayrıca, kayıt yenileme sorumluluğunun öncelikle öğrenciye ait olduğu, akademik takvim dışına çıkıldığında öğrencinin haklarından yararlanamayacağı ve sürenin öğrenim süresinden sayılacağı açıkça belirtilmiştir.

Ders yükü konusunda da önemli sınırlamalar getirilmiştir. Her yarıyıl için standart 30 kredi yükü esas alınmakla birlikte, genel not ortalaması (GNO) 2,00 ve üzeri olan öğrenciler en fazla 45 krediye, 2,00’ın altında olanlar ise en fazla 35 krediye çıkabilmektedir. Staj kredilerinin bu limite dâhil edilmemesi hususu Senato takdirine bırakılmıştır. GNO’su 3,00 ve üzeri olan öğrenciler üst sınıflardan ders alabilme hakkına sahiptir. Bu düzenlemeler, özellikle not ortalaması kaynaklı itiraz davalarında ve disiplin soruşturmalarında sıkça başvurulacak bir çerçeve sunmaktadır.

Azami öğrenim süresi içinde dört yıl üst üste kayıt yenilemeyen öğrencilerin, Üniversite Yönetim Kurulu ve YÖK onayı ile ilişiklerinin kesilebileceği hükmü de dikkat çekicidir. Değişim programlarına katılan öğrenciler için kayıt yenileme süresinin esnetilebilmesi ise uluslararası eğitim hukuku açısından önemlidir.

Hazırlık programına ilişkin değişiklikler de oldukça kapsamlıdır. Hazırlık programını başarıyla tamamlayan veya isteğe bağlı hazırlık programına katılan öğrenciler, yaz okulu döneminde ilk yıl derslerinden alabilmektedir. Ancak 13. maddenin yeni 6. fıkrası ile “Tekrarlanan, daha önce çekilme işlemi yapılan ve not ortalamasına katılmayan derslerden çekilme işlemi yapılamaz” denilerek, “W” notu ile ilgili eski uygulamalar sınırlandırılmıştır.

Öğretim dili Türkçe olan programlara kabul edilen yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe B2 seviyesine sahip olmaları zorunluluğu getirilmiştir. Diğer kurumlardan alınan dil belgelerinin kabulü ise ayrı bir yönerge ile düzenlenecektir. Bu hüküm, uluslararası öğrenci sözleşmeleri ve vize-ikamet hukuku ile iç içe geçmiş durumdadır.

Sınav ve değerlendirme sistemi de köklü değişikliklere uğramıştır. Mazeret sınavları yalnızca yarıyıl içi sınavları için düzenlenecek, yarıyıl sonu sınavları için mazeret hakkı tanınmayacaktır. Üç ders sınavı hakkı, belirli koşullar altında (FF/FD notu, GNO’nun 2,00’ın altında olması vb.) en fazla üç derse tanınmıştır. Bu sınavlar ücretlidir ve Mütevelli Heyet tarafından belirlenen ücret uygulanır. Bütünleme sınavları ise yalnızca ilgili yarıyılda alınan dersler için yapılmakta, (W) ve (I) notu olan dersler ile geçer not alınan dersler için not yükseltme amacıyla girilememektedir.

Not itiraz prosedürü de detaylandırılmıştır. İtiraz, sınav sonuçlarının ilanından itibaren üç iş günü içinde yazılı olarak yapılmalı, inceleme süreci ise en geç on gün içinde tamamlanmalıdır. Bu süreler, idari yargı yoluna başvuruda zamanaşımı açısından kritik öneme sahiptir.

Mezuniyet koşulları da yeniden tanımlanmıştır. Ön lisans için en az 120 kredi, 4 yıllık lisans için 240 kredi, 5 yıllık için 300 kredi ve 6 yıllık için 360 kredi başarı şartı aranmaktadır. Üniversitede asgari kredi alma zorunluluğu (lisans için 60, önlisans için 30 kredi) getirilmiştir. Ayrıca, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 44. maddesi uyarınca ön lisans diploması alma hakkı korunmuştur. Onur ve yüksek onur mezunu olma kriterleri GNO 3,00-3,49 ve 3,50+ olarak belirlenmiş, disiplin cezası alanların bu unvanlardan yararlanamayacağı hükme bağlanmıştır.

Kayıt dondurma süreleri de iki yarıyılı aşmamak ve toplamda dört yarıyılı geçmemek üzere düzenlenmiştir. Sağlık, askerlik, doğal afet, tutukluluk gibi nedenler için ek süre tanınabilmekte, ancak uzaklaştırma cezası alanlar kayıt donduramamaktadır. Kayıt dondurma sırasında azami öğrenim süresi işlememekte, alınan dersler kayıttan düşürülmektedir.

Bu yönetmelik değişikliği, yükseköğretim kurumlarının idari özerkliği ile öğrenci hakları arasındaki dengeyi yeniden kurmayı amaçlamaktadır. Avukatlar, öğrenci-üniversite uyuşmazlıklarında, disiplin soruşturmalarında, diploma iptali davalarında ve tazminat taleplerinde bu yeni hükümleri titizlikle incelemelidir. Özellikle kredi transferi, not itirazı, üç ders sınavı hakkı, kayıt dondurma ve mezuniyet koşulları gibi konular, bireysel başvuru ve idari yargı süreçlerinde sıkça gündeme gelecektir.

Sonuç olarak, Fenerbahçe Üniversitesi’nin bu yönetmelik revizyonu, YÖK mevzuatına uyumun ötesinde, öğrenci-üniversite hukuki ilişkisini daha şeffaf ve öngörülebilir hale getirmektedir. Hukuk profesyonelleri, bu değişiklikleri yakından takip ederek müvekkillerine daha etkin hukuki destek sağlayabilecektir.

(Makale kelime sayısı: 928)