Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Yönetmeliğinde Önemli Değişiklikler: Tez ve Yayın Şartları Güncellendi

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Senatosu, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde önemli değişiklikler yapmıştır. 27 Temmuz 2022 tarihli ve 31905 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelikte yapılan revizyonlar, özellikle tez savunma ön şartları, akademik yayın zorunlulukları ve bildirim yöntemleri bakımından akademik camia ve üniversite hukuku ile uğraşan avukatlar açısından dikkatle incelenmelidir.

Bildirim ve İletişim Usullerinde Değişiklik

Yönetmeliğin 25. maddesinde “ikamet adresi” ibaresinden sonra “, MERNİS’e kayıtlı adresi” ifadesi eklenmiştir. Böylece resmi bildirimlerde MERNİS adresi de esas alınacaktır. Aynı maddenin (b) bendinde ise bildirim usulleri genişletilmiş; ilgili birimin resmî elektronik posta adresinden, ÖİBS üzerinden ve üniversitenin öğrenciye tahsis ettiği elektronik posta adresine yapılan bildirimler resmî tebligat sayılacaktır. Bu düzenleme, idari işlemlerin elektronik ortamda daha hızlı ve izlenebilir şekilde yürütülmesini amaçlamaktadır.

Yüksek Lisans Tez Savunma Ön Şartları (Madde 33)

Yüksek lisans tezinin sonuçlanması için dört temel şart belirlenmiştir: tez konusuna ilişkin ön şartların yerine getirilmesi, tezin yazım kılavuzuna uygunluğu, jüri önünde başarılı sözlü savunma ve tezin Enstitüye teslimi.

En kritik değişiklik, tez savunma sınavına girebilmek için tez konusu ile ilgili en az bir akademik çalışmanın zorunlu kılınmasıdır. Bu çalışmalar şunlardır:

• İlk yazar öğrenci, ikinci yazar danışman olmak üzere ulusal veya uluslararası indeksli hakemli dergilerde yayımlanmış (DOI’li veya yayın kabul yazısı olan) iki yazarlı en az bir makale,
• Ulusal/uluslararası kongre veya sempozyumda sunulmuş en az bir bildiri,
• TÜBİTAK veya uluslararası ajanslarca desteklenen projede görev alıp tamamlanmış olma.

Danışman, Enstitüye yazılı bildirim ile makale veya bildiride yazar olarak yer almayabilir. Bu durumda makalenin tek yazarlı olarak yayımlanması zorunludur. Danışman değişikliği halinde önceki danışmanla yapılan çalışmalar da geçerli sayılacaktır.

Bu düzenleme, akademik kaliteyi artırmayı ve öğrencilerin tez aşamasına gelmeden önce bilimsel üretim yapmasını hedeflemektedir. Üniversite hukuku ile ilgilenen avukatlar, bu tür yayın ve bildiri şartlarının sözleşmesel niteliği, öğrencinin kazanılmış hakları ve olası idari yargı uyuşmazlıkları açısından önemli hukuki sonuçlar doğurabileceğini değerlendirmelidir.

Doktora ve Sanatta Yeterlik Programlarındaki Değişiklikler

Yönetmeliğin 50. ve 59. maddelerinde doktora ve sanatta yeterlik programları için benzer yayın zorunlulukları getirilmiştir. Doktora tez savunma şartları arasında, danışmanla birlikte ilk yazar olunan, Web of Science, SCOPUS veya TR Dizin’de taranan dergilerde yayımlanmış veya yayın kabulü alınmış en az bir adet iki yazarlı bilimsel makale zorunluluğu bulunmaktadır. Sanatta yeterlik programında da aynı koşul aranmaktadır.

Danışmanın yazarlıktan çekilmesi halinde makalenin tek yazarlı yayımlanması gerektiği, danışman değişikliğinde ise önceki danışmanla yapılan çalışmaların da kabul edildiği açıkça düzenlenmiştir.

Takvim Değişiklikleri

Yönetmeliğin 46, 49, 58 ve 59. maddelerinde yer alan “Ocak” ibareleri “Aralık” olarak değiştirilmiştir. Bu değişiklik, akademik takvimin daha erken bir tarihte tamamlanmasını sağlayacaktır.

Geçiş Hükümleri

Yeni yönetmelikle getirilen tez ve yayın şartları, yayım tarihinden sonra Enstitüye kayıt yaptıran öğrencilere uygulanacaktır. Daha önce kayıtlı olan öğrenciler hakkında eski hükümler geçerli olmaya devam edecektir. Bu geçiş hükmü, mevcut öğrencilerin hukuki güvenlik ilkesine uygun olarak korunmasını amaçlamaktadır.

Hukuki Değerlendirme

Değişiklikler, Yükseköğretim Kurulu’nun genel politikalarıyla uyumlu görünmekle birlikte, özellikle vakıf ve devlet üniversitelerinde tez savunma ve mezuniyet şartlarının ağırlaştırılması, öğrenci-üniversite arasındaki hukuki ilişkinin niteliğini yeniden tanımlamaktadır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 4480 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde öğrencilerin idari yargı yoluna başvurma hakları, sözleşme serbestisi sınırları ve kazanılmış hakların korunması konuları, üniversite hukuku pratiğinde sıkça tartışılacaktır.

Avukatlar, müvekkilleri olan öğrenciler veya akademisyenler adına bu yeni şartların uygulanabilirliği, geriye yürümezlik ilkesi, idari işlemin iptali davaları ve tazminat sorumluluğu açısından detaylı hukuki görüş hazırlamalıdır. Özellikle yayın zorunluluğunun “iki yazarlı” ve “danışman ikinci yazar” şeklinde sınırlanması, akademik özgürlük ve etik tartışmalarını da beraberinde getirebilecektir.

Bu revizyon, lisansüstü eğitimin kalitesini yükseltme amacını taşırken, aynı zamanda idari uyuşmazlık potansiyelini de artırmıştır. Hukuk profesyonellerinin bu yönetmelik değişikliklerini yakından takip etmesi ve müvekkillerine proaktif danışmanlık vermesi önem arz etmektedir.

Okuma Süresi: 9 dakika

Anahtar Kelimeler: Lisansüstü Eğitim Yönetmeliği, Tez Savunma Şartları, Akademik Yayın Zorunluluğu, Yüksek Lisans, Sanatta Yeterlik, Üniversite Hukuku, MERNİS Bildirimi, YÖK Düzenlemeleri