12. Yargı Paketi TBMM Genel Kurulu’nda Kabul Edildi: İdari Yargıda Tek Hakim, Elektronik Satış ve Faiz Düzenlemeleri

TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen “Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinmektedir. Paket, AK Parti milletvekillerinin verdiği önergelerle bazı maddelerin çıkarılması suretiyle yasalaşmıştır. Özellikle idari yargıdaki tek hakim uygulaması, elektronik icra satışları, kanuni faiz hesabı, noterlik işlemleri ve Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki genetik inceleme hükümlerindeki değişiklikler, avukatlık mesleğini doğrudan etkileyecek niteliktedir.

Paketten çıkarılan iki önemli düzenleme dikkat çekmektedir. İcra ve İflas Kanunu’na “idareye başvuru zorunluluğu” getiren hüküm ile HAGB’nin kapsamını yeniden belirleyen 16. madde, AK Parti önergeleriyle metinden çıkarılmıştır. İdare aleyhine verilen para alacakları, vekalet ücreti ve yargılama giderleri için bir aylık idari başvuru zorunluluğu getirilmesi öngörülmüşken bu düzenleme yasalaşmamıştır. Benzer şekilde, Anayasa Mahkemesi iptal kararı sonrası HAGB’nin işkence ve kötü muamele suçlarında uygulanmayacağına ilişkin düzenleme de paketten çıkartılmıştır.

Elektronik Satış Portalı ilanlarına ilişkin önemli usul kuralları getirilmiştir. Artırma ilanlarında, alacaklının teminat muafiyeti, muhammen bedelin yüzde 50’si veya 100’ü oranındaki teklif zorunluluğu, ihale bedelini yatırmayanlar için teminatın irat kaydedilmesi, idari para cezası ve satış masraflarının dağılımı gibi detaylar düzenlenmiştir. Bu hükümler, icra avukatlarının satış süreçlerini yönetirken dikkat etmesi gereken pratik kurallardır. Özellikle teminat iadesi, mahsup işlemleri ve idari para cezası tahsili, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile bağlantılı olarak uygulanacaktır.

Noterlik Kanunu’nda yapılan değişiklik, noter evrak ve defterlerinin incelenmesine ilişkin usulleri netleştirmektedir. Mahkeme, sulh ceza hâkimliği, cumhuriyet başsavcılığı veya yetkili resmi daireler tarafından istenen evrakın aslı veya onaylı örneği, noter tarafından elektronik veya fiziki ortamda gönderilecektir. Bu işlemler için yevmiye numarası verilmeyecek, harç, vergi ve değerli kağıt ücreti alınmayacaktır. Bu düzenleme, noterlik işlemlerini takip eden avukatlar için önemli bir kolaylık sağlamaktadır.

Danıştay Kanunu’nda 2016’dan beri devam eden daire sayısının 10’a düşürülmesine ilişkin süre 23 Temmuz 2026’dan itibaren 4 yıl daha uzatılmış, boşalan her iki üyelik için bir üye seçimi uygulamasına da 23 Temmuz 2030’a kadar ara verilmiştir. Bu değişiklik, Danıştay’ın iş yükü ve yapısal düzenlemeleri açısından uzun vadeli planlamayı yansıtmaktadır.

İdari yargıda en önemli yenilik, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’da yapılan değişikliktir. Konusu 486 bin lirayı aşmayan iptal ve tam yargı davaları (düzenleyici işlemler hariç), belirli disiplin cezaları, kamu görevlilerine ilişkin işlemler, 65 Yaş Aylığı davaları ve benzeri uyuşmazlıklar idare mahkemesi hâkimlerinden biri tarafından tek başına çözümlenecektir. Vergi mahkemelerinde de 486 bin liranın altındaki davalar tek hakimle görülecektir. Bu düzenleme, idari yargıdaki yargılama sürelerini kısaltmayı ve mahkemelerin iş yükünü dengelemeyi hedeflemektedir. Avukatlar, dava dilekçelerinde bu parasal sınırları dikkate alarak strateji belirlemelidir.

İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda istinaf ve temyiz usullerine ilişkin önemli değişiklikler yapılmıştır. Bölge idare mahkemesi, ilk derece kararını hukuka uygun bulursa ancak gerekçeyi yetersiz görürse gerekçeyi değiştirerek istinaf başvurusunu reddedebilecektir. Belirli usul ihlallerinde ise karar kaldırılarak dosya ilk derece mahkemesine gönderilecektir. Temyiz sınırı da yeniden belirlenmiş; 2026 yılı için 55 bin liralık fark sınırı getirilmiştir. Tek hakim kararlarında ise belirli hallerde temyiz yolu kapatılmıştır.

Adli Tıp Kurumu Kanunu’nda uzmanlık ve doktora şartı getirilmiş, görev süreleri 4 yıla çıkarılmıştır. Hakimler ve Savcılar Kanunu’nda hâkim ve savcı yardımcılarının eğitim müfredatı genişletilmiş, yazılı ve sözlü sınav kriterleri detaylandırılmıştır. Bilirkişiye gereksiz başvuruda uyarma cezası öngörülmüştür.

Kanuni faiz oranı, Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu uyarınca TCMB reeskont oranının yüzde 80’i olarak belirlenmiştir. Vesayet altındaki kişilerin taşınır ve taşınmaz satışları elektronik satış portalı üzerinden yapılacaktır.

Türk Ceza Kanunu m.158’e eklenen fıkra ile banka, kredi kartı ve kripto varlık hesap bilgilerinin verilmesi suretiyle dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılığa iştirak halinde ceza yarı oranında indirilecektir. Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki genetik inceleme sonuçlarının gizliliği yeniden düzenlenmiş, 20 yıllık saklama süresi ve silinme talebi imkânı getirilmiştir.

12. Yargı Paketi, yargı sisteminin etkinliğini artırmayı hedefleyen geniş kapsamlı bir reformdur. İdari yargıda tek hakim uygulaması, avukatların dava sürecini planlarken yeni taktikler geliştirmesini gerektirecektir. Elektronik satış ve faiz düzenlemeleri ise icra ve borçlar hukuku pratiğini doğrudan etkileyecektir. Hukuk profesyonelleri, bu değişiklikleri yakından takip ederek mesleki yetkinliklerini güncellemelidir. (928 kelime)