12. Yargı Paketi (7589 Sayılı Kanun) ile Getirilen 15 Önemli Değişiklik: Avukatlar için Pratik Değerlendirme

16 Temmuz 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinmektedir. Paket, hem hukuki usul kurallarını hem de maddi ceza hukukunu kökten etkileyecek düzenlemeler içermektedir. Avukatlar açısından özellikle IBAN dosyalarındaki indirim, HAGB rejimindeki değişiklikler, delil değerlendirmesi ve infaz hukuku bakımından kritik öneme sahiptir.

Birinci değişiklik, belirsiz alacak davası kurumunun kaldırılmasıdır. Artık kısmi dava açan taraf, alacağın tamamı için zamanaşımını kesebilecek ve tahkikatın sonuna kadar talep artırımında bulunabilecektir. Bu düzenleme, HMK uygulamasında belirsizlik tartışmalarını büyük ölçüde azaltacak ve dava ekonomisi ilkesini güçlendirecektir.

İkinci önemli yenilik, celseler arası sürenin 3 ay ile sınırlandırılmasıdır. Bilirkişi incelemesi, istinabe gibi zorunlu hallerde gerekçeli uzatma imkânı saklı kalmak üzere bu sınırlama, yargılamaların uzamasını önlemeyi hedeflemektedir. Avukatlar, duruşma planlamalarında bu yeni süreyi göz önünde bulundurmalı ve ek süre taleplerini güçlü gerekçelerle desteklemelidir.

Miras satışlarında mirasçılara öncelik hakkı tanınması, icra ve miras hukuku pratiklerini değiştirecektir. İlk ihalenin yalnızca mirasçılara açık olması, aile mallarının üçüncü kişilere geçmesini zorlaştırırken mirasçıların korunmasını amaçlamaktadır.

Yasal faiz oranının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası reeskont faizinin %80’ine endekslenmesi, enflasyonist ortamda alacakların değer kaybını önleyecek dinamik bir mekanizma getirmektedir. 30 Haziran ve 31 Aralık tarihlerindeki oran karşılaştırması, faiz hesaplamalarında yeni bir standart oluşturacaktır.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) rejimi köklü değişikliklere uğramıştır. Hükmolunan cezanın 2 yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması halinde HAGB kararı verilebilecektir. Daha önce kapalı olan HAGB kararlarına istinaf yolu açılmış, BAM kararları temyize taşınabilir hale gelmiştir. Ancak eziyet, işkence ve Anayasa m.17 kapsamında kötü muamele suçlarında HAGB yasağı getirilmiştir. Bu ayrım, insan hakları ihlallerinde cezasızlık riskini azaltmayı hedeflemektedir.

Firari sanıklara iadeyi muhakeme hakkı tanınması, sorgusuz mahkûmiyet yasağını getirerek savunma hakkını güçlendirmektedir. Firari sanık veya müdafii, savunma hakkını kullanmak istediğini belirterek yargılamanın yenilenmesini talep edebilecektir. Bu düzenleme, adil yargılanma ilkesi açısından önemli bir ilerlemedir.

Ceza hukuku bakımından en dikkat çekici yenilik, TCK m.158/4’tür. Hesabını başkasına kullandırmakla sınırlı iştirak halinde cezanın yarı oranında indirilmesi öngörülmüştür. Ayrıca geçmiş dosyalar için 6 ay içinde zararı gideren sanıklara özel etkin pişmanlık imkânı tanınmıştır. Bu hükümler, “para katırı” dosyalarında ceza indirimi tartışmalarını yoğunlaştıracaktır. Avukatlar, iştirak biçimini (müşterek faillik/yardım etme), saik unsurunu ve zincirleme suç uygulamasını titizlikle savunmalıdır.

Cumhuriyet Başsavcılarının Yargıtay ceza daireleri kararlarına itiraz süresi 1 aydan 3 aya çıkarılmış, itiraz Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na yapılacaktır. Sanık lehine itirazda süre sınırı bulunmamaktadır.

E-duruşma uygulamasında ikrar, feragat, sulh gibi irade beyanları hariç olmak üzere elle atılan imza hükümleri uygulanmayacaktır. Vesayet altındaki kişilerin taşınır mallarının UYAP entegrasyonlu elektronik satış portalında açık artırma ile satışı imkânı getirilmiştir.

Genetik inceleme sonuçlarının gizliliği hükümleri yeniden düzenlenmiştir. KYOK, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararlarının kesinleşmesi halinde veriler derhal yok edilecek; diğer hallerde 20 yıl sonra Cumhuriyet Savcısı huzurunda imha edilecektir.

Destekten yoksunluk tazminatında faiz başlangıcı, kazancın bilindiği dönem için haksız fiil tarihi, bilinmediği dönem için karar tarihi olarak belirlenmiştir. Noterlik evraklarının elektronik ortamda güvenli imza ile iletilmesi ve harç alınmaması imkânı tanınmıştır.

Bilirkişi incelemesi konusunda önemli sınırlama getirilmiştir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenebilecek konularda bilirkişiye başvuran hâkime uyarı cezası verilebilecektir. Bu düzenleme, yargılamanın sürati ve ekonomisi açısından faydalıdır.

Davaların birleştirilmesi hükmünde, ilk davanın açıldığı mahkemenin birleştirme kararının kesinleşmesinden itibaren bağlı olacağı belirtilmiştir.

12. Yargı Paketi, özellikle IBAN mağdurları için getirilen ceza indirimi, HAGB’de istinaf yolu, celseler arası 3 ay sınırı, bilirkişiye sınırlama ve miras ihalelerinde mirasçı önceliği ile yargılama pratiğini derinden etkileyecektir. Avukatlar, müvekkillerinin dosyalarını bu yeni hükümler ışığında gözden geçirmeli, lehe kanun karşılaştırmalarını somut ceza hesabı üzerinden yapmalı ve geçiş hükümlerinin (Geçici Madde 1) usul imkânlarını etkin kullanmalıdır. Paketin uzun vadede yargı yükünü azaltması ve adil yargılanma standartlarını yükseltmesi beklenmektedir. (Word count: 872)