Yargıtay’dan ByLock Davalarında Geniş Kapsamlı Araştırma Kararı: Tanık, HTS, Bilirkişi ve UYAP Araştırması Zorunluluğu

Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin 2023/1895 E., 2025/27276 K. sayılı kararı, FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçlamalarında ByLock deliline karşı savunma hakkının etkin kullanımı, dijital delillerin çok yönlü incelenmesi ve delillerin tartışılması ilkesi bakımından önceki kararlarıyla uyumlu, önemli bir emsaldir.

Dava ve Usul Süreci

İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi, sanığı TCK m. 314/2, TMK m. 5/1 ve TCK m. 62/1, 53, 58/9, 63 maddeleri uyarınca mahkum etmiş; istinaf mahkemesi kararı onamıştır. Sanık müdafii temyiz etmiştir. Duruşmalı inceleme talebi yasal şartları oluşmadığından CMK m. 299/1 gereği reddedilmiştir.

ByLock ve İrtibat Araştırması Yükümlülüğü

Daire, Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 26.09.2017 tarih ve 2017/16-956 E., 2017/970 K. sayılı kararı ile Anayasa Mahkemesi’nin 04.06.2020 tarih ve 2018/15231 başvuru kararına atıf yaparak ByLock’un FETÖ/PDY tarafından gizli haberleşme amacıyla kullanılan bir sistem olduğunu, teknik olarak kesin kullanım tespitinin örgüt bağlantısını gösteren delil niteliğinde olacağını belirtmiştir.

Sanığın ByLock kullanıcısı olmadığını savunması halinde ise şu araştırma ve inceleme işlemlerinin yapılması gerektiği hükme bağlanmıştır:

• ByLock tespit belgeleri ve ayrıntılı Tespit ve Değerlendirme Raporu’nun ilgili birimlerden getirtilmesi,
• Kullanılan GSM hattına ait HTS kayıtlarının ByLock ilk kullanım tarihinden itibaren temin edilmesi,
• Raporlarda yer alan ekleyen, eklenen ve irtibatlı kişilerin GSM numaraları üzerinden sanıkla HTS irtibatının uzman bilirkişi tarafından incelenerek rapor düzenlenmesi,
• Bu kişilerin örgüt üyeliği soruşturması olup olmadığının araştırılması, varsa aşama ifadelerinin incelenmesi,
• Kişilerin mahkeme huzurunda veya CMK m. 180/1-2-5 ve m. 181/1 uyarınca SEGBİS ya da istinabe yoluyla tanık olarak dinlenmesi,
• UYAP’taki örgütlü suçlar bilgi havuzunda sanık hakkında bilgi veya beyan olup olmadığının araştırılması, varsa bu beyanların CMK m. 217 gereğince duruşmada sanık ve müdafiye okunması ve savunmalarının alınması.

Tüm bu işlemlerin yapılmasından sonra delillerin birlikte değerlendirilerek sanığın hukuki durumunun tayin edilmesi gerektiği, aksi takdirde eksik araştırma nedeniyle hükmün bozulacağı açıkça ifade edilmiştir.

Kararın Hukuki Sonucu

Yargıtay 3. Ceza Dairesi, belirtilen eksiklikler nedeniyle hükmü CMK m. 302/2 uyarınca bozmuş, dosyayı İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi’ne, ilam örneğini İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi’ne göndermiştir. Karar oybirliğiyle verilmiştir.

Mesleki Değerlendirme ve Avukatlara Öneriler

Bu karar, FETÖ/PDY üyeliği dosyalarında savunma makamının şu hususları sistematik olarak dile getirmesi gerektiğini göstermektedir:

1. ByLock itirazlarında yalnızca “kullanmadım” demek yerine, HTS irtibat analizi, bilirkişi incelemesi ve irtibatlı kişilerin tanık dinlenmesi taleplerinin somutlaştırılması,
2. CMK’nın tanık dinleme usullerinin (SEGBİS, istinabe) etkin biçimde kullanılması taleplerinin dilekçelerde yer alması,
3. UYAP örgütlü suçlar bilgi havuzunun delil değerlendirmesinde zorunlu bir araştırma aracı olduğu hususunun vurgulanması,
4. Delillerin sanık ve müdafii huzurunda tartışılması hakkının (CMK m. 217) ihlal edilmemesi için itirazların kaydedilmesi.

Karar, Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin bu konudaki içtihat hattının istikrarını göstermektedir. Alt derece mahkemelerinin bu araştırma yükümlülüklerini yerine getirmemesi sistematik bozma nedeni haline gelmiştir. Bu durum, ceza avukatlarının temyiz aşamasında bozma kararlarını öngörebilmelerini ve strateji geliştirebilmelerini kolaylaştırmaktadır.

Ayrıca karar, dijital delillerin tek başına değil, örgütsel konum, faaliyet yoğunluğu ve diğer tanık beyanlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizmektedir. Bu bütüncül yaklaşım, ceza yargılamasının bilimsel ve adil niteliğini korumak açısından büyük önem taşımaktadır.

(Toplam kelime sayısı: 658)