Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2021/232 E., 2022/415 K. Sayılı Kararı: Hakimlerin Tahliye Kararlarında Takdir Hakkı ve Görevi Kötüye Kullanma Suçu

Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2021/232 Esas ve 2022/415 Karar sayılı ilamı, bir hâkimin görevi kötüye kullanma suçundan beraatine ilişkin Yargıtay 5. Ceza Dairesi kararını incelemiştir. Karar, kamuoyunda “MİT tırları davası” olarak bilinen soruşturmada tutuklanan asker şüphelilerin itiraz üzerine tahliyesine karar veren sanık hâkimin eyleminin, yargı bağımsızlığı ve takdir hakkı kapsamında değerlendirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Olayda, sanık ... 8. Asliye Ceza Mahkemesi hâkimi olarak görev yaparken, MİT tırlarının durdurulması soruşturmasında tutuklanan ... ve ...’nin itirazlarını inceleyerek tahliyelerine karar vermiştir. Kararda, şüphelilerin ifadelerinin alındığı, arama ve el koyma işlemlerinin tamamlandığı, delillerin karartılma ihtimalinin bulunmadığı, adreslerinin sabit olduğu ve isnat edilen suçların CMK 100/3’teki katalog suçlar arasında yer almadığı gerekçelerine yer verilmiştir. Cumhuriyet savcısının itirazı üzerine dosya incelenmiş ve tahliye kararı hukuka uygun bulunmuştur.

Genel Kurul, CMK’nın 100. maddesinde düzenlenen tutuklama nedenlerini (kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller, tutuklama nedeni, ölçülülük ilkesi) detaylı analiz etmiştir. Tutuklamanın istisnai ve ihtiyari bir tedbir olduğu, hâkimin takdir yetkisinin bulunduğu vurgulanmıştır. Sanığın kararında, kaçma veya delil karartma şüphesine dair somut olgu bulunmadığı, suç vasfının değişme ihtimali gözetilerek adli kontrol tedbirinin yeterli görüldüğü belirtilmiştir.

Kararda, tanık beyanları incelenmiş; çoğu tanığın sanığın FETÖ/PDY ile irtibatına dair somut delil göstermediği, aksine lehine beyan verdiği tespit edilmiştir. Sanığın ... Cumhuriyet savcısı ...’yı ceza infaz kurumunda ziyaret etmesi, insani ve nezaket ilişkisi olarak değerlendirilmiş, örgütsel bir eylem olarak nitelendirilmemiştir. Sanığın FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan beraati de dosyada yer almıştır.

Genel Kurul, sanığın tahliye kararının HUMK ve CMK çerçevesinde yargı yetkisi ve takdir hakkı kapsamında kaldığını, her türlü şüpheden uzak kesin delil bulunmadığını belirterek beraat hükmünün onanmasına karar vermiştir. Bu karar, CMK 100-101 maddelerinin uygulanmasında hâkim takdirinin sınırlarını, delil bütünlüğü ilkesini ve masumiyet karinesini korumuştur.

Avukatlar açısından karar, tutuklama itirazlarında somut olgu ve ölçülülük ilkelerinin nasıl ileri sürüleceği, soyut iletişim delillerinin yetersizliğinin nasıl tartışılacağı ve yargı bağımsızlığının korunması bakımından stratejik öneme sahiptir. Benzer davalarda, tahliye kararlarının görevi kötüye kullanma suçuna dönüştürülmemesi için bu içtihat referans alınabilir. Karar, AİHM standartları ve Anayasa’nın adil yargılanma hakkıyla uyumlu bir yaklaşım sergilemektedir.

Sonuç olarak, Ceza Genel Kurulu’nun onama kararı, ceza yargılamasında hâkimlerin takdir yetkisinin geniş korunduğunu, delil yetersizliğinde beraat ilkesinin önceliğini vurgulamaktadır. Hukuk profesyonelleri, bu emsalle müvekkillerinin haklarını daha etkin savunabilirler. (Kelime sayısı: 678)