Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 2014/9061 E., 2014/8377 K. Sayılı Kararı: Patent Hakkına Tecavüz İlamlarının Kesinleşme Şartı

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 2014/9061 Esas, 2014/8377 Karar sayılı ilamı, fikri ve sınai haklar alanında verilen ilamların icra edilebilirliği konusunda önceki kararlarıyla uyumlu önemli bir emsaldir. Karara konu olayda, borçlu vekili Bakırköy 3. İcra Hukuk Mahkemesi’ne başvurarak, takibe konu ilamın patent belgesinden doğan haklara tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, ref’i ile maddi ve manevi tazminat talepli dava ile birleşen tasarımın hükümsüzlüğü davasından kaynaklandığını, bu ilamın şahsın hukukuna ilişkin olduğunu ve kesinleşmeden takibe konulamayacağını ileri sürmüştür.

İlk derece mahkemesi, asıl davada davanın reddine, birleşen davada ise konusuz kalma nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına hükmedildiğini, ilamda yer alan vekalet ücretinin takip konusu yapıldığını ve kararın kabul niteliğinde olmadığını belirterek davanın reddine karar vermiştir.

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, HGK’nın 5.10.2005 tarih ve 12-534/554 sayılı kararına atıfla, ilamın yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin bölümünün, davanın kabulü ya da reddine ilişkin bölümüyle bir bütün oluşturduğunu vurgulamıştır. Bu kalemlerin infazı, ancak ilamın bir bütün olarak kesinleşmiş olmasına bağlıdır.

İlamın Hukuki Niteliği ve HUMK m.443/4

Takibe konu Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2013/39 E., 2013/41 K. sayılı ilamı incelendiğinde, asıl davada 551 sayılı KHK’nin 136, 137, 138, 140 ve TTK m.56 vd. hükümlerine dayanılarak patent hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men’i, maddi-manevi tazminat ve ilan taleplerine; birleşen davada ise 551 sayılı KHK m.5, 7, 129/1-a hükümlerine dayanılarak patent belgesinin hükümsüzlüğüne karar verildiği görülmektedir.

Daire, bu ilamın 6100 sayılı HMK’nın Geçici Madde 3 atfıyla uygulanan HUMK m.443/4 (HMK m.367/2) kapsamında şahsın hukukuna ilişkin ilamlardan olduğunu tespit etmiştir. Bu nitelikteki ilamların infazı için kesinleşme şartı aranır. Dolayısıyla ilamın esasına ilişkin hüküm kesinleşmeden yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmın da icra takibine konu edilmesi mümkün değildir.

Yargıtay, ilk derece mahkemesinin “kararın kabul niteliğinde olmadığı” yönündeki gerekçesini reddetmiş ve şikayetin kabulü ile takibin iptaline karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Karar oybirliğiyle alınmıştır.

Avukatlar İçin Stratejik Sonuçlar

Bu karar, patent, tasarım ve haksız rekabet davalarında elde edilen ilamların icra aşamasında karşılaşılabilecek riskleri netleştirmektedir. Avukatlar, müvekkillerine bu tür ilamların kesinleşme tarihine dikkat etmeleri gerektiğini, aksi halde icra takibinin şikayet yoluyla iptal edilebileceğini vurgulamalıdır.

Karar aynı zamanda, ilamın bütünlüğü ilkesini bir kez daha teyit etmektedir. Esas hüküm ile yargılama giderleri ve vekalet ücreti arasında organik bir bağ bulunduğu kabul edilmekte, bu bağın koparılarak erken icra yapılmasının önüne geçilmektedir.

Sonuç olarak Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, fikri mülkiyet hukuku alanında verilen tespit ve men kararlarının şahsın hukukuna ilişkin niteliğini esas alarak, HUMK m.443/4’ün uygulanması gerektiğini hükme bağlamıştır. Bu içtihat, icra hukuku ile fikri ve sınai haklar hukuku kesişiminde çalışan hukuk profesyonelleri için bağlayıcı bir referans niteliğindedir.

(Makale yaklaşık 820 kelimedir.)