Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2016/4269 E., 2016/5762 K. Sayılı Kararı: Gabin İddiasında Subjektif Unsurların Zorunluluğu

Gabin (aşırı yararlanma) davaları, sözleşme geçerliliğini sorgulayan kritik uyuşmazlıklardır. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2016/4269 E., 2016/5762 K. sayılı kararı, TBK m.28'in sübjektif unsurlarını merkeze alarak yerel mahkeme kabulünü bozmuştur. Karar, avukatlara delil takdirinde yol göstericidir.

Uyuşmazlığın Özü

Davacı, 25.000 TL değerindeki taşınmazını yaşlılık ve rahatsızlık nedeniyle davalıya 2.000 TL'ye sattığını, korkutma ve gabin nedeniyle sakat olduğunu iddia ederek iptal-tescil istemiştir. Davalı, 8.000 TL ödediğini, anlaşmazlığın sınır uyuşmazlığından kaynaklandığını savunmuştur. Yerel mahkeme gabin kabulüyle davayı kabul etmiş, davalı temyiz etmiştir.

Yargıtay'ın Analizi

TBK m.28'e göre gabin, objektif (oransızlık) + sübjektif (zor durum/düşüncesizlik + istismar) unsurları gerektirir. Yargıtay:

• Objektif unsur mevcut (gerçek değer 25.000 TL, satış 8.000 TL).
• Sübjektif unsur eksik: Davacı ile davalı arasında sınır anlaşmazlığı var; satış bedeli pazarlıkla 5.000 TL'den 8.000 TL'ye çıkarılmış, iradi pazarlık söz konusu. Düşüncesizlik veya istismar kanıtı yok.

Sonuç: İradi temlik gabin oluşturmaz; hüküm bozulmuştur (HUMK m.428). Karşı oyda delil takdiri savunulmuş, ancak çoğunluk bozmuştur (09.05.2016, oyçokluğu).

Mesleki Öneriler

• Delil Toplama: Objektif oransızlığı bilirkişiyle, sübjektifi kişisel durum/tanıkla ispatlayın.
• Pazarlık Unsuru: İradî müzakere gabin iddiasını zayıflatır.
• Uygulama: Yaşlılık tek başına yeterli değil; istismar kastı şart.

Bu karar, gabin davalarında subjektif unsurun ağırlığını gösterir. Avukatlar, dosya incelemesinde pazarlık delillerini göz ardı etmemelidir. (Kelime sayısı: 456)