Uşak Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nde Önemli Değişiklikler ve Hukuki Analiz

Uşak Üniversitesi Senatosu tarafından kabul edilen “Uşak Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği”, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 14 ve 44. maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. Yönetmelik, örgün ve uzaktan öğretim yoluyla yürütülen lisansüstü programlara öğrenci kabulü, kayıt, eğitim-öğretim, sınavlar, tez ve yeterlik süreçleri ile disiplin işlemlerini ayrıntılı biçimde düzenlemektedir. Hukuk fakültesi mezunları, idari yargı avukatları ve üniversite idaresi uzmanları açısından yönetmeliğin kontenjan belirleme, ALES ve yabancı dil şartları, bilimsel hazırlık programı, tez izleme komitesi, intihal kuralları ve kayıt dondurma gibi hükümleri büyük önem taşımaktadır.

Öğrenci Kabulü ve Değerlendirme Kriterleri

Yönetmeliğin 4. ve 5. maddeleri, her program için kontenjan ve başvuru koşullarının ilgili ana bilim dalı akademik kurulu görüşü, Enstitü Yönetim Kurulu (EYK) kararı ve Senato onayı ile belirleneceğini hükme bağlamaktadır. Tezli yüksek lisans için ALES puanı en az 55, doktora için 65 olarak belirlenmiştir. Doktora/sanatta yeterlik/uzmanlık mezunları için ALES şartı aranmamakta, Senato tarafından 55-75 arasında puan belirlenebilmektedir.

Yerleştirme başarı puanı hesaplamasında ALES, mezuniyet not ortalaması, yabancı dil puanı ve sözlü/yazılı sınav notu ağırlıkları detaylı biçimde düzenlenmiştir. Tezli yüksek lisans için sözlü sınav notu en az 60, doktora/sanatta yeterlik için 70 puan şartı getirilmiştir. Yabancı uyruklu öğrenci kabulünde YÖK denkliği, not ortalaması, ALES (Türkiye içinden mezun olanlar için), Türkçe ve yabancı dil yeterlik belgeleri zorunlu tutulmuştur.

Bu hükümler, idari yargıda öğrenci kabul işlemlerine karşı açılan iptal davalarında sıkça tartışılan “eşitlik ilkesi”, “ölçülülük” ve “hukuki güvenlik” ilkeleri açısından önemli emsal oluşturmaktadır.

Program Süreleri, Tez ve Yeterlik Süreçleri

Tezli yüksek lisans programı en az 21 kredi, 120 AKTS ve 4 yarıyıl olup azami süre 6 yarıyıldır. Doktora programı yüksek lisans mezunları için 240 AKTS ve 8 yarıyıl (azami 12), lisans mezunları için 300 AKTS ve 10 yarıyıl (azami 14) olarak belirlenmiştir. Tezsiz yüksek lisans için 30 kredi, 60 AKTS ve azami 3 yarıyıl süresi öngörülmüştür.

Yönetmelik, tez önerisi, tez izleme komitesi, yeterlik sınavı, tez savunma jürisi ve intihal raporunun zorunluluğunu ayrıntılı biçimde düzenlemektedir. Tez savunma sınavı yüz yüze, çevrim içi veya karma usulde yapılabilecektir. Düzeltme kararı verilen tezler için 3 ay (yüksek lisans) veya 6 ay (doktora/sanatta yeterlik) ek süre tanınmaktadır.

Hibrit Kopuş Savunması benzeri dereceli yaklaşım, tez izleme komitesinin yılda iki kez toplanması ve başarısız izleme sınavlarının ilişik kesme nedeni olması, akademik disiplinin güçlendirilmesi açısından dikkat çekicidir.

Bilimsel Hazırlık, Özel Öğrenci ve Yatay Geçiş

Bilimsel hazırlık programı en fazla iki yarıyıl olup bu süre azami süreye dahil edilmez. Özel öğrenci statüsü, dönemlik öğrenim ücreti ödenmesi ve en fazla %20 kontenjan ile sınırlıdır. Yatay geçiş için genel not ortalaması şartları (yüksek lisans 2.50/4.00, doktora 3.00/4.00) getirilmiş, kontenjan program kontenjanının %50’si ile sınırlandırılmıştır.

Disiplin, Kayıt Dondurma ve İntihal

Yönetmelik, disiplin işlerinde 2547 sayılı Kanun’un 54. maddesinin uygulanacağını, intihal tespitinde Senato tarafından belirlenen benzerlik endeksinin esas alınacağını belirtmektedir. Kayıt dondurma süresi öğrenim süresine dahil edilmemekte, afet ve salgın durumlarında tez aşamasındaki öğrencilere ek süre verilebilmektedir. Doğum yapan kadın öğrencilere iki dönem ek süre tanınması, cinsiyet eşitliği açısından olumlu bir düzenlemedir.

Sonuç ve Avukatlara Yönelik Mesleki Değerlendirme

Uşak Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, YÖK mevzuatıyla uyumlu, öğrenci haklarını koruyan ve akademik kaliteyi artırmayı amaçlayan kapsamlı bir düzenlemedir. İdare hukuku avukatları, öğrenci kabulü, not değerlendirmesi, tez savunma jürisi oluşumu, intihal kararları ve kayıt silme işlemlerine karşı açılacak iptal davalarında bu yönetmeliği temel referans olarak kullanmalıdır.

Yönetmelikte yer alan prosedürel güvenceler (süreler, jüri oluşumu, itiraz hakkı, tebligat usulü), idari işlemlerde hukuka uygunluk denetiminin temelini oluşturmaktadır. Üniversitelerin lisansüstü yönetmelikleri arasındaki uyum ve farklılıklar, idari yargı pratiğinde sıkça karşılaşılan “eşit muamele” ve “idarenin takdir yetkisinin sınırları” tartışmalarına zemin hazırlamaktadır.

Yazar: Lawantra

Okuma Süresi: 16 dakika

Etiketler: Lisansüstü Eğitim, Üniversite Yönetmeliği, Tez Savunma, Yeterlik Sınavı, Bilimsel Hazırlık, İntihal, Kayıt Dondurma, İdari Yargı, YÖK Mevzuatı