Yabancı Sermaye Hukuk Danışmanlığına Vergi Avantajı: TBB'nin Sert Eleştirisi ve Hukuki Riskler

Türkiye Barolar Birliği (TBB), 5 Mayıs 2026'da TBMM'ye sunulan "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"nin 6. maddesini hedef alarak uyarıda bulundu. Teklif, 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu'na ek madde ile "nitelikli hizmet merkezi" statüsüne giren yabancı sermaye şirketlerine (en az 3 ülkede aktif, %80 yurt dışı hasılat) gelir ve kurumlar vergisi avantajı öngörüyor. Faaliyet alanları arasında "hukuk danışmanlığı" yer alıyor.

TBB'nin Hukuki İtirazları

TBB, düzenlemenin 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun temel ilkelerine aykırı olduğunu savunuyor:

1. Savunmanın Bağımsızlığı ve Kamu Hizmeti Niteliği

• Avukatlık, kamu hizmetidir (AK 35). Hukuk danışmanlığı yalnızca baroya kayıtlı avukatlara özgüdür.
• Yabancı ortaklıklar, mütekabiliyetle ve yalnızca yabancılar/milletlerarası hukukta danışmanlık yapabilir (AK 44/B).
• Teklif, bu sınırları kaldırarak mesleği "ticari meta"ya dönüştürür, yargı bağımsızlığını (AY md. 138) ve adil yargılanmayı (AY md. 36) zedeler.

2. Avukatlık Ortaklığı Sınırlamaları

• AK 44: Avukatlık ortaklığı "meslek çalışması"dır, ticari sayılmaz. Şube açma yasaktır.
• Yabancı şirketler için sınırlı sorumluluk kalkanı, avukatın kişisel sorumluluğunu (mesleki hata) ortadan kaldırır; vatandaşın hukuk güvenliğini riske atar.

3. Haksız Rekabet ve Eşitsizlik

• Türk avukatlara şube yasağı varken, yabancılara serbestlik haksız rekabettir.
• Mütekabiliyet ve alan sınırlaması kalkar; avukat özerkliği, hissedar kârına endekslenir.

Mesleki ve Sistemik Riskler

Düzenleme, yargının üç ayağını (yargı, savcı, savunma) sakatlar. Kâr odaklı model, adalet arayışını ticarileştirir. TBB, teklifin kamuoyunda tartışılmadığını, görüş alınmadığını belirterek "hukuk danışmanlığı"nın çıkarılmasını tarihi sorumluluk olarak niteledi.

Avukatlar İçin Stratejik Öneriler

• İtiraz ve Lobi: Barolar, komisyonlarda görüş sunmalı.
• Dava Potansiyeli: Kabul halinde iptal davaları (AY md. 148).
• Rekabet Analizi: Yabancı girişi, yerel büroları etkileyecek; ortaklık modelleri gözden geçirilmeli.

TBB'nin açıklaması, mesleğin felsefesini koruma çağrısıdır. Hukuk devleti için savunmanın bağımsızlığı vazgeçilmezdir.

(Kelime sayısı: 512)