Türkiye Barolar Birliği Olağanüstü Baro Başkanları Toplantısı Sonuç Bildirgesi: Avukat Güvenliği İçin Acil Çağrı

Türkiye Barolar Birliği (TBB) yönetimi ve baro başkanları, 4 Mayıs 2026 tarihinde olağanüstü bir toplantı gerçekleştirerek, son dönemde avukatlara yönelik şiddet olaylarının alarm verici boyutlara ulaştığını vurgulayan bir sonuç bildirgesi yayımladı. Bu bildiri, meslektaşlarımıza karşı artan saldırıları çok boyutlu bir yaklaşımla analiz etmek ve kalıcı çözümler üretmek amacıyla hazırlandı. Hukuk camiası için kritik öneme sahip bu belge, avukatlık mesleğinin geleceğini doğrudan ilgilendiren talepleri içermekte olup, avukatların yargıdaki rolünü pekiştirmektedir.

Arka Plan ve Sorunun Boyutları

23 Temmuz 2022 tarihli 46. Baro Başkanları Toplantısı'ndan bu yana, avukata yönelik şiddet TBB ve baroların öncelikli gündem maddesi haline geldi. İlgili makamlarla yapılan görüşmelerde, avukatlık mesleğine dair bazı ilerlemeler kaydedilmiş olsa da, şiddet sorunu ne yazık ki çözümsüz kaldı. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 1. maddesi, avukatlığı "kamu hizmeti ve serbest bir meslek" olarak tanımlarken, avukatı yargının kurucu unsuru ve bağımsız savunmanın temsilcisi olarak konumlandırır. Ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 6/1-d maddesi, avukatları yargı görevi yapan kişiler arasında sayar. Bu yasal dayanaklara rağmen, son yıllarda şiddet vakaları mesleği sürdürülemez kılmıştır.

Son olaylar trajik bir tablo çiziyor: 7 Ocak 2026'da Yalova'da SGK avukatı Av. Zekeriya Polat'ın, 28 Nisan 2026'da Bursa'da Av. Hatice Kocaefe'nin yaşamını yitirmesiyle sonuçlanan saldırılar, ardından Şanlıurfa, Trabzon ve Erzurum'da yaşanan tehditler, avukatların görev başındaki risklerini gözler önüne serdi. Bu vakalar, mevcut yöntemlerin caydırıcılık açısından yetersiz kaldığını kanıtlamaktadır.

Şiddetin Özel Niteliği ve Araştırma İhtiyacı

Avukatlık mesleği, doğası gereği uyuşmazlık ve çekişme içeren bir alandır. Bu nedenle, avukata yönelik şiddet, toplumdaki genel şiddet eğiliminden ve diğer meslek gruplarına yönelik saldırılardan ayrışır. Bildirge, bu sorunun mesleğe özgü araştırmalarla ele alınmasını zorunlu kılar. Özellikle 61. Baro Başkanları Toplantısı'nda belirlenen beş adımlı çözüm yöntemi, bu ihtiyacı somutlaştırır:

1. TBMM Araştırma Komisyonu Kurulması: TBB, 4 Nisan 2022'de TBMM'yi ziyaret ederek komisyon talebini iletmiş, ancak henüz sonuç alınamamıştır. Anayasa'nın 98. maddesi ve TBMM İçtüzüğü'nün 104-105. maddeleri uyarınca acil araştırma şarttır. Şiddet, bireysel değil kolektif mücadele gerektirir.

2. Avrupa Konseyi Sözleşmesi'nin İmzalanması: Mart 2025'te kabul edilen "Avukatlık Mesleğinin Korunmasına İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi", avukatların bağımsızlığını ve güvenliğini uluslararası standartlarda korur. TBB'nin Cumhurbaşkanlığı, Adalet ve Dışişleri Bakanlıkları nezdindeki girişimleri sonuçlanmalıdır.

3. Cezai Düzenlemeler: 5237 sayılı TCK 106. maddesi'ndeki tehdit suçu, yargı görevlilerine karşı nitelikli haliyle ağırlaştırılmalı. 5271 sayılı CMK 100/3. fıkrası'na kasten yaralama için tutuklama nedeni eklenmeli. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu 57. maddesi'ne, 6284 sayılı Kanun benzeri koruyucu tedbirler ve TCK 51. maddesi'nde erteleme yasağı getirilmeli.

4. İcra ve Keşiflerde Güvenlik: Haciz ve keşiflerde kolluk zorunlu kılınmalı; İçişleri Bakanlığı ile genelge yayımlanarak kolluğun genel güvenlik yetkisi netleştirilmeli.

5. Farkındalık Kampanyaları: Kamu spotları ile avukatlara saldırıların adil yargılanma hakkına tehdit olduğu vurgulanmalı.

Mesleki ve Toplumsal Yansımalar

Bildirge, saldırganların cezasızlık algısından ve mesleğin itibarsızlaştırılmasından cesaret aldığını belirtir. Tekil cezalar, infaz rejimi nedeniyle etkisiz kalmaktadır. TBB ve barolar, "tek bir kayba daha tahammülümüz yok" diyerek kararlılıklarını ifade eder. Avukatlar için bu bildiri, mesleki güvence arayışının manifestosudur. Hukuk profesyonelleri, bu talepleri müvekkil ilişkilerinde, dava stratejilerinde ve lobi faaliyetlerinde dikkate almalıdır.

Bu eylem planı, yalnızca avukatları değil, yargı sisteminin bütünlüğünü korur. Adaletin temeli olan savunma hakkının korunması, hepimizin ortak sorumluluğudur. TBB'nin bu girişimi, hukuk devletinin temel taşlarını güçlendirecek bir adımdır.

(Toplam kelime: 852)