Türk Borçlar Hukukunda İfa İmânsızlığı: Başlangıç ve Sonraki Ayrımı

Sözleşme hukukunda ifa imkânsızlığı, borcun akıbetini belirler. TBK'da tanımlanmasa da m.27/1 (başlangıç imkânsızlığı), m.112 (kusurlu sonraki), m.136 (kusursuz sonraki) düzenler.

Kavram

Edimin sürekli, objektif ifa edilememesi. Fiili/hukuki engel.

Başlangıçtaki İmânsızlık (TBK m.27/1)

Sözleşme anında objektif-kalıcı: Kesin hükümsüzlük. Taraflar iade, kusurlu güven zararı tazmin eder. Sübjektif (sadece borçluya özgü): Geçerli, borçlu sorumlu.

Sonraki İmânsızlık

Kusursuz (m.136): Borç sona erer; objektif, kaçınılmaz, öngörülemez olmalı.

Kusurlu (m.112): Borca aykırılık; tazminat borcu doğar. Kısmi imkânsızlıkta alacaklı tam zarar talep edebilir.

Hasar borçluda ise sona erer; alacaklıda ise devam.

Mesleki Değer

Avukatlar, imkânsızlık tipini belirleyerek strateji kurmalı. 'Impossibilium nulla obligatio' ilkesi rehber. Doktrin: Çavuşoğlu, Ediz, Özçelik.

Toplam kelime: 412