Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesinde Uygulamadaki Aksaklıklar ve Çözüm Önerileri (3. Bölüm)

Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesinde Uygulamadaki Aksaklıklar ve Çözüm Önerileri (3. Bölüm)

Türk hukukunda sporda şiddet ve düzensizliğin önlenmesi, 6222 sayılı Kanun ile düzenlenmiş kritik bir alandır. Bu yazının üçüncü bölümünde, kanunun uygulanmasında tespit edilen başlıca sorunlar ve çözüm yolları ele alınacaktır. Özellikle spor müsabakası kavramının netleştirilmesi, müsabaka öncesi anons zorunluluğunun getirilmesi ve kolluk aşamasındaki aksaklıkların giderilmesi gibi hususlar, avukatların müvekkillerine danışmanlık yaparken sıkça karşılaştığı pratik sorunlara ışık tutacaktır.

Spor Müsabakası Kavramının Netleştirilmesi Gerekliliği

6222 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 1-ı bendinde spor müsabakası, federasyonların düzenlediği veya izin verdiği her türlü sportif karşılaşma ve yarışma olarak tanımlanmıştır. Buna karşın, ilgili yönetmeliğin 4. maddesinin 1-o bendinde ilköğretim/ortaöğretim okul sporları ve kamu kurum turnuvaları hariç tutulmuştur. Bu ayrım, kanundaki suç unsurlarını (örneğin yasak alanlara girme - Madde 16, hakaret - Madde 14, kasten yaralama - Madde 20) etkileyerek TCK Madde 2'deki kanunilik ilkesine aykırılık doğurabilir.

Pratik Örnek ve Risk: Federasyon katılımıyla düzenlenen lise arası futbol turnuvasında hakeme hakaret edilmesi halinde, yönetmelik tanımına göre 6222 sayılı Kanun uygulanamayabilir. Bu durum, genel TCK hükümlerinin devreye girmesine yol açar ve özel kanun amacını zedeler. Avukatlar, müvekkil savunmalarında bu tanımı tartışarak beraat stratejisi geliştirebilir. Çözüm olarak, kanun ve yönetmelik uyumunun sağlanması, tanımın genişletilmesi önerilir.

Müsabaka Öncesi Anons Zorunluluğunun Yaptırıma Bağlanması

Müsabaka öncesi stadyum ve ekranlarda kurallara uyulmazsa yasal işlem yapılacağına dair anonslar bazen yapılmakta, ancak zorunlu değildir. Bu, şiddetin önlenmesinde caydırıcılığı azaltır. Öneri: Her müsabakadan hemen önce şu anonsun zorunlu kılınması:

"Sayın sporseverler, tehdit/hakaret tezahüratı, yasak madde sokma/kullanma, sahaya madde atma, usulsüz giriş, yetkisiz alanlara girme, taşkınlık, kasten yaralama, tesislere zarar verme yasaktır. Fiil işleyenler derhal çıkarılır, yasal işlem görür, en az 1 yıl maç/antrenman yasağı alabilir, imza atma yükümlülüğü gelebilir. Mevzuata uyunuz."

Yükümlülük: Ev sahibi kulübe, finalde idare/federasyona, milli maçta federasyona, yayıncıya verilsin. İhlalde yaptırım öngörülerek caydırıcılık artsın. Hukukçular, ihlal davalarında bu zorunluluğu delil olarak kullanabilir.

Kolluk Aşamasındaki Aksaklıklar ve Öneriler

Kolluk soruşturmaları, spor şube müdürlükleri dışındaki birimlerde hatalarla yürütülür. Spor şubeleri üst liglere odaklanırken, amatör liglerde gecikmeler yaşanır. Cumhuriyet savcıları, talimatlarda süre kısaltmaya odaklanmalı. Ana öneriler:

1. Seyirden Yasaklama (Madde 18): Soruşturma hızlı bitsin ki yasak uzamasın (1 yıldan 2-3 yıla çıkabiliyor). KYOK'larda yasak devamı netleştirilsin, Emniyet elektronik bankasına (Madde 18/4, Yönetmelik 22/1-ç-e) kaydedilsin.

2. Kimlik ve Bilgi Tamlığı: Kulüp/stadyum resmi isimleri, kimlik/adres/iletişim eksiksiz yazılsın. SMS ile tebligat hızlansın.

3. Alkol/ Uyuşturucu Tespiti (Madde 13): Alkolmetre, doktor raporu, düz çizgi testi tutanağa bağlansın. Delil güçlendirilsin.

4. Tespit Tutanakları: Ayrıntılı, görüntü destekli olsun. Mahkeme çağrısı azalsın.

5. Yasak Madde (Madde 13): Madde niteliği/sayısı, 6136 sayılı Kanun ekspertizi belirtilsin. Atılan nesnelerin (su şişesi vb.) müsabaka düzenini bozup bozmadığı net yazılsın.

6. Hakaret/Tehdit (Madde 14): Somut kişi/görevliye yönelikse şikayet beklenmeden soruşturma, müşteki beyanı alınsın.

7. Kara Borsa Bilet (Madde 15/6): Vergi dairesine bildirim yapılsın.

8. Geçersiz Kart (Madde 15/5): Sistemden kontrol tutanağa bağlansın.

9. Yasak Alan Girişi (Madde 16): Giriş detayları, müsabaka seyrini bozma etkisi (panik, durma vb.) belirtilsin.

10. Görevliye Suç (Madde 20): Kamu görevlisi sayıldığından şikayet beklenmeden soruşturma zorunlu.

11. Özel Güvenlik Eksikliği (Madde 21): İlçe spor güvenlik kurulu kararı eklensin.

12. Spor Güvenlik Kurulu Kararı: Dosyaya konulsun.

Bu öneriler, soruşturma hızını artırır, mağduriyeti önler, kovuşturmayı güçlendirir. Avukatlar, müvekkil savunmalarında bu eksiklikleri delil olarak kullanabilir, itirazlarda etkili olur.

Sonuç: 6222 sayılı Kanun'un etkinliği için yasal düzenlemeler şart. Kolluk eğitimi, hızlı soruşturma talimatları ve tanımlar arası uyum sağlanmalı. Hukuk profesyonelleri, bu analizle müvekkillerine stratejik danışmanlık verebilir.

(Kaynaklar: Spor Suçları Seyirden Yasaklanma, 5. Baskı; Futbol Taraftarına Cevaplar, 2. Baskı; Spor Basın Yayın Örnekleri, 2021; Spor Yasası, 3. Baskı.)