KTO Karatay Üniversitesi Pilotaj Bölümü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği: Avukatlar için Önemli Değişiklikler ve Hukuki Çerçeve

KTO Karatay Üniversitesi tarafından Resmî Gazete’de yayımlanan Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu Pilotaj Bölümü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği, havacılık eğitimi veren yükseköğretim kurumlarının tabi olduğu özel kuralları bütüncül bir yaklaşımla ortaya koymaktadır. Yönetmelik, 4 Kasım 1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 14 ve 44. maddelerine dayanılarak hazırlanmış olup, Pilotaj Bölümü’nde uygulanacak eğitim, öğretim, sınav, kayıt, başarı değerlendirmesi ve disiplin süreçlerini ayrıntılı biçimde düzenlemektedir.

Yönetmeliğin Kapsamı ve Tanımlar

Yönetmelik, Pilotaj Bölümü’nde (Bölüm) yürütülen tüm eğitim-öğretim faaliyetlerini kapsamaktadır. SHGM (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) mevzuatı ile iç içe geçmiş bir yapı sunan metinde, ATPL (Havayolu Nakliye Pilot Lisansı), PPL (Hususi Pilot Lisansı), Uçuş Değerlendirme Kurulu, Uçuş Kurulu gibi havacılık hukuku açısından kritik kavramlar tanımlanmıştır. Özellikle SHY-1 (Pilot Lisans Yönetmeliği) ile 2 Haziran 2017 tarihli ve 30084 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemelere sıkı atıflar yapılmaktadır. Bu husus, havacılık hukuku uygulayan avukatların dikkat etmesi gereken en önemli noktalardan biridir.

Kayıt ve Kabul Koşulları

Bölüme kayıt için adayların SHY-1’in 16 ve 17. maddelerinde belirtilen öğrenci pilot lisansı başvuru koşullarını sağlaması zorunludur. Bunlar arasında Sınıf 1 Sağlık Sertifikası ve adli sicil arşiv kaydının bulunmaması yer almaktadır. Burslu öğrenci kabulünde bursun eğitim ve uçuş ücretlerini kapsadığı, ancak SHGM sınav ve lisanslandırma ücretleri ile ekstra uçuşların burs kapsamı dışında olduğu açıkça düzenlenmiştir. Gerçeğe aykırı belge verenlerin kayıtlarının iptali ve haklarında yasal işlem başlatılması hükmü, idari ve cezai sorumluluk açısından önem arz etmektedir.

Eğitim-Öğretim Esasları ve Akademik Takvim

Akademik yıl, güz, bahar ve yaz (uygulama) dönemlerinden oluşmaktadır. Senato tarafından belirlenen akademik takvim çerçevesinde, gerektiğinde hafta sonu, resmi tatil ve mesai sonrası saatlerde de uçuş ve teorik eğitim yapılabilecektir. Eğitim programı iki ana kategoriden oluşur: Üniversite bölüm dersleri ile SHGM tarafından belirlenen teorik ve fiili uçuş dersleri. Uçuş eğitimlerinin planlanması KTO Karatay Üniversitesi Havacılık ve Eğitimi İktisadi İşletmesi tarafından yapılırken, koordinasyon Yüksekokul Müdürlüğü’ne aittir.

Birinci sınıfta teorik ve fiili uçuş derslerinden veya PPL lisansından başarılı olamayan öğrenciler üst sınıflara geçememektedir. Bu kural, havacılık eğitiminin güvenlik odaklı yapısını yansıtmaktadır. Uçuş derslerinin telafisi ve sınav tekrarları ise SHGM mevzuatı çerçevesinde yürütülür. Yaz okullarından uçuş dersi alınamayacağı yönündeki yasak da dikkat çekicidir.

Teorik ve Uçuş Eğitimi ile Başarı Değerlendirmesi

Uçuş eğitimine ilişkin teorik ve uygulamalı gereklilikler, ilgili mevzuat hükümlerine tabidir. PPL(A) ve ATPL(A) teorik ve uygulamalı derslerini kapsayan programda, meteorolojik koşullar nedeniyle oluşabilecek uçuş saati kayıplarının telafisi Yüksekokul Yönetim Kurulu’nun yetkisindedir. SHGM’nin PPL ve ATPL sınavları SHT-Eğitim/Sınav talimatı uyarınca yapılır. İngilizce yeterliliği için SHT-1DY’ye göre minimum Level 4 puanı şartı getirilmiştir. Uçuş eğitimlerini tamamlayan ve kontrol sınavlarında başarılı olan öğrenciler ATPL Frozen lisansına hak kazanır.

Başarı denetiminde, fiili uçuş öncesi acil durum sınavlarında S (Yeterli) veya U (Yetersiz) notu verilir. U notu alan öğrencinin o günkü uçuşu iptal edilir. Fiili uçuş dersleri uçuş fişlerine göre değerlendirilir. Herhangi bir uçuş dersinden yarıyıl içinde başarısız olan veya disiplinsizlik gösteren öğrenciler derhal Uçuş Kurulu’na sevk edilir. Kurulun raporu üzerine Uçuş Değerlendirme Kurulu, uçuş eğitiminin tekrarına veya öğrencinin uçuştan ayrılmasına karar verebilir.

Üniversite akademik dersleri bakımından ise 29 Ağustos 2022 tarihli ve 31938 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan KTO Karatay Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği uygulanır. Seçmeli derslerden başarısız olan öğrenciler danışman onayıyla başka seçmeli ders alabilir. Alttan kalan dersler ve üst sınıftan ders alma imkânları da aynı yönetmelik hükümlerine tabidir.

Devam Zorunluluğu ve Not Sistemi

PPL ve ATPL modüllerine %100 devam zorunluluğu getirilmiştir. Devamsızlık halinde FX notu verilir. Tekrarlanan üniversite derslerinde önceki dönemde devam sağlanmışsa ara sınav ve ödev yükümlülükleri saklı kalmak üzere devam şartı aranmaz; ancak teorik ve fiili uçuş derslerinde devam zorunluluğu mutlakdır.

Başarı notu, ara sınav, ödev, uygulama, genel sınav ve diğer değerlendirmelerin toplamından oluşur. Uçuş dersleri için özel harf notu skalası belirlenmiştir: A (4,0), A- (3,7), B+ (3,3), B (3,0), B- (2,7), C+ (2,3), C (2,0) ve S notları başarılı kabul edilir. FF, FX ve U notları başarısız sayılır. I (Eksik) notu için 15 gün içinde tamamlanma zorunluluğu vardır. Ağırlıklı not ortalaması ve genel not ortalaması hesaplamalarında virgülden sonra iki basamak kuralı uygulanır.

Mazeret Sınavları, Diploma ve Mezuniyet

Haklı ve geçerli mazeretlerde Yönetim Kurulu kararıyla mazeret sınavı açılır. Fiili uçuşlarda mazeret halinde yeni uçuş planlaması yapılır. Diploma için tüm derslerin tamamlanması, en az 240 AKTS kredisi, 2,00 genel not ortalaması ve diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesi şarttır. Mezuniyet, ilgili yönetim kurulunun onayıyla kesinleşir. SHY-1 sağlık lisansını yenileyemeyen öğrenciler, yazılı taleple uçuşsuz olarak öğrenime devam edebilir.

Uçuş Disiplinsizliği, Uyumsuzluk ve Kayıt Silme

Yönetmelik, uçuş disiplinsizliği ve uçuşa uyumsuzluk hallerini 10’ar bent halinde ayrıntılı biçimde saymıştır. Bunlar arasında uçuş talimatlarına uymama, emniyeti tehlikeye sokma, gerçeğe aykırı beyan, fizyolojik ve psikolojik engeller, fobi gibi durumlar yer alır. Bu hallerde öğrenci Uçuş Kurulu’na sevk edilir. Diğer disiplin suçları 2547 sayılı Kanun’un 54. maddesine göre işleme alınır.

Kayıt silme, öğrencinin yazılı talebi, uçuşta başarısızlık, uyumsuzluk veya 2547 sayılı Kanun’un 44. maddesindeki azami sürelerin dolması hallerinde gerçekleşir. Azami süre sonunda kaydı silinen öğrenci, talep etmesi halinde uçuş eğitimine ilgili usuller çerçevesinde devam edebilir.

Ödeme ve Hüküm Bulunmayan Haller

Öğrenim ve uçuş ücretleri Mütevelli Heyeti tarafından her yıl belirlenir. Uçuş ücretlerini ödemeyen öğrencilerin apron kartları iptal edilir. SHGM sınav ve lisans ücretleri öğrenciye aittir. Gece, alet ve çok motor uçuşlarında dış meydan masrafları öğrenciye yüklenmiştir.

Hüküm bulunmayan hallerde 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu, 2547 sayılı Kanun, Üniversite’nin Ön Lisans ve Lisans Yönetmeliği ile ilgili diğer mevzuat uygulanır. 5 Nisan 2020 tarihli ve 31090 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan eski yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. Yeni yönetmelik 2026-2027 eğitim-öğretim yılı başında yürürlüğe girecektir.

Avukatlar için Mesleki Değerlendirme

Bu yönetmelik, havacılık hukuku, idare hukuku ve eğitim hukuku alanında faaliyet gösteren avukatlara önemli referanslar sunmaktadır. Özellikle SHY-1 ile 2547 sayılı Kanun arasındaki ilişki, uçuş disiplini nedeniyle verilen kararların idari yargı denetimi, öğrenci hakları, burs sözleşmelerinin niteliği, kayıt iptali ve disiplin işlemleri, tazminat sorumluluğu gibi konularda dava takibi yapacak meslektaşlar için detaylı bir çerçeve oluşturmaktadır. Uçuş Değerlendirme Kurulu kararlarının idari işlem niteliği, tebligat usulleri, mazeret ve itiraz hakları, başarı ölçütlerinin objektifliği gibi hususlar, olası uyuşmazlıklarda sıkça gündeme gelecektir.

Yönetmelik aynı zamanda, havacılık eğitimi veren diğer üniversitelerin yönetmelikleriyle karşılaştırmalı çalışma imkânı da sunmakta, SHGM’nin idari tasarruflarının yükseköğretim mevzuatı içindeki yerini netleştirmektedir. Bu yönüyle, havacılık sigortası, pilot lisans iptalleri, öğrenci-üniversite arasındaki sözleşmesel ilişkiler ve idari yargı davalarında derinlemesine analiz yapılması gereken bir metin niteliğindedir.

(Word count: 1.128)