Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa Göre Açılacak Kreş ve Gündüz Bakımevleri Hakkında Yönetmelik

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun 4, 34 ve 35. maddelerine dayanılarak “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa Göre Açılacak Kreş ve Gündüz Bakımevleri Hakkında Yönetmelik” yayımlamıştır. Yönetmelik, 0-6 yaş grubu çocukların bakım, eğitim ve gelişimlerini hedefleyen yatılı olmayan sosyal hizmet kuruluşlarının açılış, işleyiş, personel standartları, denetim ve kapatılma usullerini belirlemektedir.

Kapsam Dışı Alanlar

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 191. maddesi kapsamındaki çocuk bakımevleri bu Yönetmelik’in dışında bırakılmıştır.

Kuruluşların Açılış ve İşleyiş Esasları

Kuruluşların bina standartları, kapasite tespiti, personel nitelikleri (müdür, müdür yardımcısı, grup sorumlusu, çocuk bakıcısı, branş elemanları), eğitim programları, beslenme, mesai saatleri, çocuk kabulü, grup kapasiteleri, tutulacak defter ve dosyalar ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Kamu personeli, ilgili mevzuata göre istihdam edilir.

Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri Yönetmeliği’nde kurucu tarafından yapılacak işlemler, ilgili kamu kurum ve kuruluşunun yetkili birimi tarafından yerine getirilir.

Denetim Mekanizması

Kuruluşlar, vali onayı ile il müdürlükleri tarafından denetlenir. Gerektiğinde Bakanlık denetimi de yapılabilir. Eğitim programları Millî Eğitim Bakanlığı tarafından denetlenir. Denetimler yılda en az bir kez yapılır ve rapor hazırlanır.

Komisyon, valilik onayı ile kurulur ve il müdürü veya yardımcısı başkanlığında en az iki sosyal çalışma görevlisinden oluşur. Kararlar oy çokluğu ile alınır.

Denetimde tespit edilen eksiklikler yazılı olarak bildirilir ve en fazla bir ay içinde giderilmesi istenir. Giderilmemesi halinde otuz günü geçmemek üzere ek süre verilir. Bu sürelerde de giderilmezse kuruluş kapatılır. Eksiklik giderilinceye kadar yeni çocuk kabulü yapılamaz.

Doğrudan Kapatma Nedenleri

• Müdürün çocuklara yönelik fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik zarar veren eylemleri,
• Açılış izni olmadan hizmete başlama,
• İzinsiz devir ve nakil,
• Belgelerin gerçeği yansıtmaması.

Kapatma kararı 2828 sayılı Kanun’a göre gerçekleştirilir. Velilere bilgi verilir ve belgeler il müdürlüğüne teslim edilir. Çocuklara yönelik ihmal veya istismar şüphesinde Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulur.

Ücret ve Kabul Esasları

Ücretler, bağlı bulunulan kamu kurumunca belirlenir. Mahalli idarelerde meclis kararı ile belirlenir. Ücret, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen asgari tutarın altında olamaz. Ücret peşin olarak her ayın başında alınır. Belirli hallerde (hastalık, ayrılma, kapanma) ücret iadesi yapılır.

Bilgiler Bakanlık bilişim sisteminde ve e-okul sisteminde tutulur. Her çocuğa yılda iki ayı geçmemek üzere izin verilebilir.

Geçiş ve Yürürlük

Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Mevcut kuruluşlar altı ay içinde uyum sağlamak zorundadır.

Avukatlar ve Hukuk Profesyonelleri İçin Değerlendirme

Yönetmelik, idare hukuku, çocuk hakları ve idari yaptırım hukuku açısından önemli düzenlemeler içermektedir. Özellikle denetim, kapatma kararlarına karşı idari yargı yolları, komisyon kararlarının hukuki niteliği, 2828 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri ile 5216 ve 5393 sayılı Kanunlar arasındaki ilişki avukatların yakından izlemesi gereken konulardır.

Kuruluşlarda meydana gelebilecek istismar veya ihmal iddialarında ceza hukuku (TCK m. 103, 86 vb.) ile idari sorumlulukların kesiştiği noktalar, velilerin açabileceği tazminat davaları ve idari işlemlere karşı iptal davaları önemli uygulama alanı yaratmaktadır.

Ayrıca, personel çalıştırma standartlarına uyulmaması, kapasite aşımı, güvenlik tedbirlerinin alınmaması gibi hallerde doğabilecek hukuki sorumluluklar, hem idari para cezası hem de tazminat açısından değerlendirilmelidir.

(Makale yaklaşık 780 kelimedir.)