Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Yeterlilik Sınavı Yönetmeliği Yürürlüğe Girdi

İçişleri Bakanlığı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi (JSGA) bünyesinde subay ve astsubay nasbedilmek üzere eğitim alan öğrencilerin yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esasları belirleyen yeni bir yönetmelik yayımlamıştır. 10/3/1983 tarihli ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu’nun 13/A maddesine dayanılarak hazırlanan bu yönetmelik, temel kolluk eğitimini başarıyla tamamlayan öğrencilerin subay veya astsubay olarak nasbedilmeleri için zorunlu olan yeterlilik sınavını kapsamaktadır. Yönetmelik, diğer yükseköğretim kurumlarında Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı adına okuyan öğrencileri ise kapsam dışı bırakmıştır.

Yönetmelikte yer alan tanımlara göre; Akademi (JSGA), temel kolluk eğitimi, yeterlilik sınavı, intibak eğitimi, kıt’a kaynaklı öğrenci gibi kavramlar net bir şekilde açıklanmıştır. Sınavın yeri ve zamanı, Öğrenci İşleri Daire Başkanlığınca yıllık çalışma takvimine göre belirlenmekte ve sınav tarihinden en az beş iş günü önce ilan edilmektedir.

Sınav komisyonlarının oluşturulması ve görevleri ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Merkezi Sınav Komisyonu, Genel Sekreter başkanlığında üç üyeden oluşmakta ve sınav sürecini koordine, takip ve denetlemekle yetkili kılınmıştır. Sözlü Sınav Soru Hazırlama Komisyonu, Sözlü Sınav Komisyonu, Atış Sınav Komisyonu ve Spor Sınav Komisyonu’nun yapısı, üye sayısı ve görevleri açıkça belirtilmiştir. Komisyonlarda görev alacak kişilerin yakınlık yasağına tabi olduğu, eş, üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımlarının sınavında yer alamayacağı hükme bağlanmıştır.

Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınavlarından oluşmaktadır. Başarı notu, sözlü sınavın %70’i, spor sınavının %15’i ve atış sınavının %15’i alınarak hesaplanmaktadır. Öğrencinin başarılı sayılabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan alması zorunludur. Atış ve spor sınavlarını tamamlamayan öğrenci sözlü sınava alınmamaktadır. Sağlık mazereti bulunan öğrenciler, sağlık kurulu raporu doğrultusunda atış ve/veya spor testlerinden muaf tutulabilmektedir. Muafiyet kararları ilgili yönetim kurulunca verilir. Her iki testten muaf olanların başarı notu yalnızca sözlü sınav notuna göre, birinden muaf olanların notu ise sözlü sınavın %85 ağırlığına göre hesaplanır.

Sözlü sınavda öğrenciler; akademik ve mesleki bilgi düzeyi, konuyu kavrama ve ifade yeteneği, muhakeme gücü, özgüven, ikna kabiliyeti, liyakat, temsil kabiliyeti ve mesleğe uygun davranışları açısından değerlendirilmektedir. Sorular, Sözlü Sınav Soru Hazırlama Komisyonu tarafından hazırlanmakta ve kart çektirilerek cevaplandırılmaktadır. Puanlar, komisyon üyelerince ayrı ayrı verilir ve aritmetik ortalama alınarak sözlü sınav puanı belirlenir.

Başarısız olan öğrenciler için ayrıntılı tutanak tutulmakta ve EK-4’te belirtilen Başarısız Öğrenci Yeterlilik Sınavı Değerlendirme Formu kullanılmaktadır. Sınav komisyonlarının kararlarına itiraz mümkün değildir. Sınavda başarısız olan öğrenciler subay veya astsubay nasbedilmemekte, akademik diplomaları verilerek kıt’a kaynaklı olanlar birliklerine, dış kaynaktan gelenlerin ise ilişikleri kesilmektedir.

Mazeret nedeniyle sınava katılamama halleri sınırlı tutulmuştur. Doğal afet, salgın, birinci derece yakınların ölümü, sağlık sorunları, tutuklama veya koruma tedbirleri hallerinde Başkanlıkça belirlenecek tarihte telafi sınavı yapılmaktadır. Mazeretsiz olarak sınava katılmayanlar ise doğrudan başarısız sayılmaktadır.

Yeterlilik sınavı nedeniyle ilişik kesme işlemleri, ilgili yönetim kurulunun kararı ile gerçekleştirilmekte olup, öğrencilerin bu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde Akademi Yönetim Kurulu’na itiraz hakkı bulunmaktadır. Akademi Yönetim Kurulu, itirazları kesin olarak karara bağlamakta ve karar alınırken ilişik kesme kararında yer alan üyeler toplantıya katılmamaktadır.

Sınav evraklarının muhafazası da düzenlenmiştir. Yeterlilik Sınavı Değerlendirme Formu ve soru-cevap belgeleri bir yıl süreyle, dava konusu olan evraklar ise davanın kesinleşmesine kadar saklanmakta, sonrasında usulüne uygun olarak imha edilmektedir.

Yönetmeliğin çeşitli hükümlerinde, disiplin, sağlık, ders başarısızlığı veya devamsızlık nedeniyle ilişiği kesilenlerin sınava alınmayacağı, disiplin soruşturması devam edenlerin ise ceza almamaları halinde en geç bir ay içinde sınava alınacağı belirtilmiştir.

Bu yönetmelik, Jandarma ve Sahil Güvenlik teşkilatına subay ve astsubay yetiştiren akademinin kalite standartlarını yükseltmeyi, liyakat ilkesini güçlendirmeyi ve mesleki yeterliliği objektif kriterlere dayandırmayı amaçlamaktadır. Hukuk profesyonelleri açısından, yönetmeliğin idari işlem niteliği, itiraz ve yargı denetimi mekanizmaları, komisyon kararlarının bağlayıcılığı gibi hususlar önem arz etmektedir. Özellikle idari yargıda bu tür yeterlilik sınavlarına ilişkin uyuşmazlıkların artması beklenmekte olup, avukatların yönetmeliğin tüm maddelerini ve eklerini titizlikle incelemesi gerekmektedir.

Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş olup, hükümleri İçişleri Bakanı tarafından yürütülmektedir. Bu düzenleme, kamu kurumlarında düzenlenen yeterlilik sınavlarının hukuki çerçevesine önemli bir katkı sunmaktadır.