İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğler (2026/16, 2026/19 ve 2026/20)

Ticaret Bakanlığı tarafından 2026 yılı itibarıyla yayımlanan üç ayrı tebliğ, ithalatta haksız rekabetin önlenmesi mekanizmasının işleyişine ilişkin önemli güncellemeler içermektedir. Bu tebliğler, 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik dayanak alınarak hazırlanmıştır. Avukatlar ve ticaret hukuku uzmanları açısından, dampinge karşı kesin önlemlerin uzatılması, nihai gözden geçirme soruşturmalarının (NGGS) usulü ve piyasa ekonomisi değerlendirmesi gibi konular büyük önem taşımaktadır.

Tebliğ No: 2026/16 – Alüminyum Folyo Ürünü

Tebliğ No: 2026/16, Çin Halk Cumhuriyeti menşeli 7607.11 ve 7607.19 gümrük tarife pozisyonlarında yer alan “kalınlığı 0,2 mm’yi geçmeyen, haddelenmiş fakat daha ileri bir işleme tutulmamış alüminyumdan mesnetsiz yapraklar ve şeritler” ile “diğerleri” ürünlerine yönelik olarak 2024/38 sayılı Tebliğ ile başlatılan nihai gözden geçirme soruşturmasının tamamlanmasını düzenlemektedir. Soruşturma sonucunda, önlemin yürürlükten kalkması halinde dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, 2019/34 sayılı Tebliğ ile yürürlükte olan dampinge karşı önlemin, Yönetmeliğin 42. maddesi uyarınca devam ettirilmesine karar verilmiştir. Gümrük idareleri, serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamındaki ithalatta tabloda belirtilen tutarda/oranda dampinge karşı kesin önlemi tahsil edecektir. Önleme tabi ürünün TGTC’de yer alan tarife pozisyonunda ve/veya tanımında yapılacak değişiklikler tebliğ hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez. Önlem, yürürlük tarihinden itibaren 5 yıl sonra yürürlükten kalkacak olup, sona erme tarihinden önce yeni bir NGGS başlatılması halinde önlem, soruşturma sonuçlanıncaya kadar yürürlükte kalmaya devam edecektir.

Avukatlar açısından bu tebliğ, damping soruşturmalarında “muhtemel zarar” kriterinin somut delillerle nasıl desteklendiğinin ve Bilgilendirme Raporu’nun hukuki niteliğinin incelenmesi bakımından önem taşımaktadır. İthalatçılar ve yerli üreticiler arasındaki uyuşmazlıklarda, tebliğde yer alan tabloların ve GTP tanımlarının bağlayıcılığı sıkça tartışılmaktadır.

Tebliğ No: 2026/19 – Diğer Çapa Makineleri

Tebliğ No: 2026/19, yerli üretici Basmacıoğlu Makine San. A.Ş. öncülüğünde ve çeşitli firmaların desteğiyle Çin menşeli 8432.29.90.00.19 GTİP altında sınıflandırılan “diğer çapa makineleri” ürününe yönelik yürürlükteki dampinge karşı kesin önleme ilişkin nihai gözden geçirme soruşturması açılmasını düzenlemektedir. 2015/6 sayılı Tebliğ ile CIF bedelin %49,49 ile %92,25 arasında firma bazında değişen oranlarda önlem konulmuş, 2021/26 sayılı Tebliğ ile ilk NGGS sonucunda önlemin aynen devamına karar verilmişti.

Yönetmeliğin 35. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 2025/15 sayılı Tebliğ ile önlemlerin sona ereceği ilan edilmiş ve yerli üretim dalı tarafından yeterli delillerle desteklenmiş başvuru üzerine NGGS açılmasına karar verilmiştir. Soruşturma, Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Damping ve Sübvansiyon Dairesi tarafından yürütülmektedir. İlgili taraflara (ihracatçı, ithalatçı, yerli üretici, meslek kuruluşları ve ihracatçı ülke hükümeti) soru formlarını 37 gün içinde cevaplandırma süresi tanınmıştır.

Tebliğ, piyasa ekonomisi değerlendirmesi, gizlilik kuralları, iş birliğine gelmeme hali ve meri önlemin soruşturma süresince devamı gibi usulî hususları detaylı biçimde düzenlemektedir. Avukatlar için bu tebliğ, yerli üretim dalının temsil niteliğinin Yönetmeliğin 18. ve 20. maddeleri çerçevesinde nasıl değerlendirildiği, GTİP’lerin bağlayıcı olmaması ve emsal ülke seçimi gibi konularda önemli emsal teşkil etmektedir.

Tebliğ No: 2026/20 – Koagüle Suni Deri

Tebliğ No: 2026/20, Depar Deri Plastik San. ve Tic. A.Ş. ile Doğuş Suni Deri Kösele San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan başvuru üzerine Çin menşeli 5603.14 ve 3921.13 GTP’leri altında yer alan “koagüle suni deri” ürününe yönelik NGGS açılmasını düzenlemektedir. 2009/12 sayılı Tebliğ ile 1,9 ABD Doları/kg tutarında önlem konulmuş, 2015/9, 2018 değişikliği ve 2021/18 sayılı tebliğlerle önlem kapsamı genişletilerek devam ettirilmiştir.

2025/15 sayılı Tebliğ ile sona erme tarihi ilan edilen önlemin yürürlükten kalkması halinde damping ve zararın devam veya yeniden meydana gelme ihtimalinin bulunduğu tespit edilerek NGGS açılmıştır. Tebliğ, önceki tebliğlerle uyumlu şekilde soru formu süreleri (37 gün), KEP ve EBYS üzerinden bildirim zorunluluğu, vekaletname şartları (apostil veya konsolosluk tasdiki), Türkçe iletişim zorunluluğu ve gizli olmayan özet zorunluluğunu içermektedir.

İş birliğine gelinmemesi halinde Yönetmeliğin 26. maddesi uyarınca mevcut verilere göre belirleme yapılabileceği ve bu durumun ilgili taraf için daha az avantajlı olabileceği vurgulanmıştır. Meri önlem soruşturma sonuçlanıncaya kadar yürürlükte kalacaktır.

Hukuki Değerlendirme ve Avukatlara Yönelik Mesleki Çıkarımlar

Bu üç tebliğ, Türk ithalat rejiminde dampinge karşı önlemlerin sistematik olarak gözden geçirildiğini göstermektedir. Avukatlar, soruşturma süreçlerinde yerli üreticilerin temsil niteliğinin ispatı, damping marjı ve zarar tespitinin metodolojisi, piyasa ekonomisi koşullarının değerlendirilmesi ve emsal ülke seçimi gibi konularda müvekkillerine stratejik hukuki destek sağlamaktadır.

Özellikle GTP tanımlarının yalnızca bilgi amaçlı olması, tarife değişikliklerinin tebliğ hükümlerini etkilememesi ve önlemlerin 5 yıl sonra otomatik olarak sona ereceği kuralı (35. madde), dava stratejilerinde kritik rol oynamaktadır. İthalatçılar açısından anti-damping vergilerinin geri ödenmesi veya teminat iadesi talepleri, yerli üreticiler açısından ise önlemlerin uzatılması için delil sunumu süreçleri sıkça görülen uyuşmazlık alanlarıdır.

Tebliğlerde yer alan prosedürel kurallar (bildirim, süreler, gizlilik, vekaletname şartları), idari yargıda iptal davalarında usulî itirazların temelini oluşturmaktadır. Avukatların, Yönetmeliğin 23., 26., 35. ve 42. maddelerini titizlikle inceleyerek müvekkillerine yol göstermesi, hem yerli üretimin korunması hem de adil ticaretin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır.

Bu tebliğler, Türkiye’nin Dünya Ticaret Örgütü kurallarıyla uyumlu bir şekilde haksız rekabeti önleme politikasını kararlılıkla sürdürdüğünü göstermektedir. Hukuk profesyonelleri, soruşturma dosyalarının hazırlanması, Bilgilendirme Raporu’na itirazlar, Kurul kararlarının hukuki denetimi ve olası temyiz süreçlerinde bu tebliğleri temel referans olarak kullanmalıdır.

Yazar: Lawantra

Okuma Süresi: 14 dakika

Etiketler: İthalatta Haksız Rekabet, Damping, Nihai Gözden Geçirme Soruşturması, Ticaret Bakanlığı Tebliğleri, Anti-Damping Önlemleri, Gümrük Tarife Pozisyonu, Çin Menşeli Ürünler