Elektronik Haberleşme Sektöründe Kimlik Doğrulama Süreci Yönetmeliği’nde Köklü Değişiklik: TEKB, YAKB ve Göç İdaresi Entegrasyonu

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), elektronik haberleşme sektöründe başvuru sahibinin kimliğinin doğrulanma sürecine ilişkin yönetmelikte önemli değişiklikler yapmıştır. 26 Haziran 2021 tarihli ve 31523 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Elektronik Haberleşme Sektöründe Başvuru Sahibinin Kimliğinin Doğrulanma Süreci Hakkında Yönetmelik”te yapılan değişiklikler, temaslı ve yakın alan iletişimli elektronik kimlik belgelerinin (TEKB ve YAKB) teknik tanımlarını güncellemiş, doğrulama kanallarını genişletmiş ve özellikle yabancı uyruklu başvuru sahipleri için yeni usuller getirmiştir.

Yönetmeliğin 3. maddesinde “TEKB” ve “YAKB” tanımları yeniden kaleme alınmıştır. Temaslı elektronik kimlik belgesi, TS ISO/IEC 15408 standartlarında EAL4+ seviyesinde, ISO/IEC 7816 uyumlu yonga içeren ve Ek-4’te belirtilen doğrulama kabiliyetine sahip belgeleri; yakın alan iletişimi kabiliyetine sahip elektronik kimlik belgesi ise ICAO 9303, ISO/IEC 18092, ISO/IEC 14443 standartlarına uygun, Ek-1’de yer alan doğrulama kabiliyetine sahip belgeleri ifade etmektedir. Bu teknik güncellemeler, sahtecilik riskini azaltmayı ve doğrulama güvenilirliğini artırmayı amaçlamaktadır.

5. maddenin ikinci fıkrası, kimlik doğrulama kanallarını beş başlık altında toplamıştır: e-Devlet Kapısı, YAKB ile yapay zekâ veya yetkili marifetiyle görüntülü doğrulama, TEKB ile şifre veya parmak izi doğrulaması, yüz yüze video görüntüsü ve Göç İdaresi Başkanlığı üzerinden doğrulama. Bu çoklu kanal yaklaşımı, işletmecilere esneklik sağlarken aynı zamanda standart bir güvenlik seviyesi getirmektedir.

6. maddede bazı bentler yürürlükten kaldırılmış, kalan bentlerde güncellemeler yapılmış ve yeni bentler eklenmiştir. Özellikle YAKB’lerin e-Devlet mobil uygulaması üzerinden yakın alan iletişimi ile doğrulanması ve belirli yabancı uyruklular için Dışişleri Bakanlığı teyidi ile e-Devlet şifresi kullanımı mümkün hale getirilmiştir.

Yönetmeliğe iki yeni madde eklenmiştir. 6/A maddesi, YAKB veya TEKB’si olmayan yabancı uyrukluların Göç İdaresi Başkanlığı mobil uygulaması üzerinden doğrulanmasını düzenlemektedir. Uygulamaya giriş, canlı yüz eşleştirme, yabancı kimlik numarası kullanımı, konum ve IP bilgilerinin teyidi gibi adımlar detaylı biçimde belirlenmiştir. İl Göç Müdürlüklerinde biyometrik veriyle doğrulama alternatifi de öngörülmüştür.

6/B maddesi ise Yabancı Misyon Kimlik Kartı Yönetmeliği kapsamında belge sahibi yabancı uyrukluların Dışişleri Bakanlığı vasıtasıyla e-Devlet Kapısı üzerinden kimlik doğrulaması usulünü getirmiştir. Beyan ve teyit mekanizmaları açıkça düzenlenmiştir.

7, 8 ve 9. maddelerde de uyumlu değişiklikler yapılmış, Ek-1 ve Ek-4 güncellenmiştir. Yönetmelik 25 Haziran 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Bu değişiklikler, avukatlar açısından telekomünikasyon hukuku, kişisel verilerin korunması hukuku ve idare hukuku kesişiminde önemli sonuçlar doğuracaktır. İşletmecilerin veri sorumlusu sıfatıyla KVKK m. 5, 6 ve 8 uyarınca açık rıza, aydınlatma yükümlülüğü ve veri aktarımı süreçlerini yeniden gözden geçirmeleri gerekecektir. Yabancı uyruklu aboneliklerde Göç İdaresi ve Dışişleri Bakanlığı entegrasyonu, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile de uyumlu hale getirilmiştir.

Ayrıca, doğrulama süreçlerinde toplanan konum, IP, port ve biyometrik verilerin hukuka uygun işlenmesi, olası idari para cezalarına karşı savunma stratejilerinin oluşturulmasında kritik rol oynayacaktır. BTK’nın sektördeki denetimlerinin artması beklenmekte olup, avukatlara bu geçiş döneminde uyum denetimleri, sözleşme revizyonları ve risk analizleri konusunda önemli görevler düşmektedir.

Sonuç olarak, yönetmelik değişikliği elektronik haberleşme sektöründe kimlik doğrulama standartlarını uluslararası normlara yaklaştırmakta ve özellikle dijital dolandırıcılıkla mücadelede önemli bir adım teşkil etmektedir. Hukuk profesyonelleri, müvekkillerinin yeni prosedürlere uyumunu sağlarken hem idari yaptırımları hem de olası tazminat risklerini değerlendirmelidir. (685 kelime)