Danıştay 12. Daire: Sözlü Sınav Değerlendirme Formunda Yetersizlik Nedenleri Belirtilmezse İşlem İptal Edilir

Danıştay İkinci Dairesi, 2019/247 E., 2025/5613 K. sayılı kararıyla Milli Eğitim Bakanlığı Taşra Teşkilatı Şube Müdürlüğü görevde yükselme sözlü sınavında davacıya 72 puan verilmesine ilişkin işlemin iptaline hükmetmiştir. Karar, sözlü sınavların nesnelliği, yargısal denetim imkânı ve liyakat ilkesi bakımından idare hukuku uygulayıcıları ve avukatlar için önemli bir emsal teşkil etmektedir.

Olayın Özeti

Mardin Derik ilçesinde okul müdürü olarak görev yapan davacı, 01.04.2018 tarihinde yapılan yazılı sınavda 96,5 puan alarak Türkiye genelinde 3. olmuş, 03.09.2018 tarihli sözlü sınavda ise 72 puan almıştır. Yazılı ve sözlü puan ortalaması 84,24 olan davacının ataması yapılmamıştır. Davacı, sözlü sınav komisyonunun oluşumu, soruların önceden hazırlanmaması, cevapların tutanağa bağlanmaması, puanlamanın keyfi olduğu ve masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddialarıyla dava açmıştır.

İdare Mahkemesi ve İstinaf Süreci

İdare Mahkemesi davayı görev yönünden reddetmiş, dosya Danıştay’a gönderilmiştir. Danıştay, dava dilekçesinde Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin iptalinin açıkça istenmediğini tespit etmiş, bu kısım yönünden davanın incelenmesine geçmiştir.

Danıştay’ın Hukuki Değerlendirmesi

Daire, öncelikle 2018 yılı yazılı sınav duyuru kılavuzunun Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelik’e uygun hazırlandığı kanaatine vararak bu kısım talebinin reddine karar vermiştir.

Sözlü sınav yönünden ise yerleşik içtihatları hatırlatmıştır: Sözlü sınav öncesi soruların hazırlanması, tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevaplara ilişkin notların ayrı ayrı gösterilmesi, yargısal denetimin sağlanması için zorunludur.

Yönetmelik’in Ek-1 Sözlü Sınav Değerlendirme Formu’nun “Açıklamalar” bölümünün 3. maddesi, adayın cevaplarının ve yetersiz görülen hallerde yetersizlik nedenlerinin (C) bölümüne yazılmasını emretmektedir. Dosya incelendiğinde, davacının cevaplarının ve yetersizlik gerekçelerinin bu bölüme yazılmadığı tespit edilmiştir.

Daire, bu eksikliğin sözlü sınavın nesnelliğini zedelediğini, yargısal denetimi imkânsız kıldığını ve liyakat ilkesine aykırılık oluşturduğunu belirterek 72 puan verilmesine ilişkin işlemin iptaline hükmetmiştir. Aynı yöndeki Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararı da (E:2025/17, K:2025/55) referans gösterilmiştir.

Kararın Avukatlar ve İdare Hukuku Açısından Önemi

Bu karar, sözlü sınavlarda şekil şartlarının ne kadar kritik olduğunu bir kez daha ortaya koymaktadır. Özellikle kanaate dayalı kriterlerde (ifade yeteneği, liyakat, özgüven vb.) yetersizlik gerekçesinin somut olarak formda gösterilmemesi, işlemin iptalini doğrudan sonuçlandırmaktadır.

Avukatlar, benzer uyuşmazlıklarda şu hususlara dikkat etmelidir:

• Değerlendirme formunun Yönetmelik Ek-1’e tam uygunluğunun denetlenmesi,
• Soruların ve cevapların tutanağa bağlanıp bağlanmadığı,
• Yazılı sınavdaki yüksek puanın sözlü sınavla bertaraf edilip edilmediği,
• Komisyon üyelerinin niteliği ve usulüne uygun oluşturulup oluşturulmadığı.

Karar aynı zamanda idarenin takdir yetkisinin sınırlarını da çizmektedir. Liyakat ilkesi (657 sayılı Kanun m.3), sözlü sınavların keyfiyete dönüşmesini engelleyen en önemli güvencedir. Danıştay, bu ilkeyi somut prosedürel kurallarla destekleyerek korumaktadır.

Sonuç olarak, karar sözlü sınavların idari yargı denetiminde “şekil” unsurunun maddi anlamda ne kadar önemli olduğunu vurgulamakta ve benzer davalarda idare aleyhine iptal yönünde güçlü bir emsal oluşturmaktadır.

(Toplam kelime sayısı: 728)