Sosyal Hizmetler Kanunu ve İlgili Mevzuatta Köklü Değişiklikler: Kanun No. 7578 Analizi

22 Nisan 2026 tarihinde kabul edilen ve Kanun No. 7578 ile yürürlüğe giren düzenleme, sosyal hizmetler alanında köklü dönüşümleri beraberinde getiriyor. Bu kapsamlı yasa değişikliği, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu başta olmak üzere 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun gibi birçok temel mevzuatı etkiliyor. Hukuk profesyonelleri için bu değişiklikler, aile hukuku, sosyal güvenlik hukuku, vergi hukuku ve çocuk koruma davalarında stratejik öneme sahip.

Gelir Vergisi ve Vergi İstisnaları

Madde 1 ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 40. ve 89. maddelerine "Darülacezeye" ibaresi eklenerek, bu kurumların faaliyetleri vergi istisnalarından yararlandırılıyor. Benzer şekilde 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 10. maddesi ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17. maddesinde de Darülaceze'ye yönelik istisnalar getiriliyor. Avukatlar, müvekkillerinin bu tür sosyal hizmet kurumlarıyla ilişkilerinde vergi avantajlarını doğru hesaplamalı; zira bu eklemeler, hayır kurumlarının mali yükünü hafifletirken, bağış ve destek mekanizmalarını teşvik ediyor.

Analık İzinleri ve Koruyucu Aile Destekleri

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 104. maddesinde analık izinleri genişletiliyor: Doğum sonrası 8 haftadan 16 haftaya, toplam 16 haftadan 24 haftaya çıkarılıyor. Üstelik "üç"ten "iki"ye indirilen birden fazla doğum izni yanında, koruyucu ailelere 10 gün izin hakkı tanınıyor. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesi, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilat Kanununda benzer düzenlemeler yapılıyor. Bu değişiklikler, iş hukuku davalarında ve personel yönetmeliklerinde doğrudan etkili; örneğin, koruyucu aile statüsündeki memurların izin talepleri artık yasal güvence altında.

Sosyal Hizmetler Kanunu'ndaki Yenilikler

2828 sayılı Kanun'un tanımlarına (Madde 4) yeni kavramlar ekleniyor: İhtisaslaştırılmış Çocuk Evleri Sitesi, Çocuk Evleri Sitesi, Çocuk Koruma İlk Müdahale ve Değerlendirme Merkezi, ihtisaslaşma, sosyal ve ekonomik destek, koruyucu aile ve Merkezî İzleme Sistemi. Bu tanımlar, çocuk koruma davalarında kritik rol oynayacak. Örneğin, suça sürüklenen veya mağdur çocukların güvenlikli yatılı kuruluşlarda bakımı, mahkeme kararlarıyla entegre ediliyor.

Madde 25/A ile sosyal ve ekonomik destek mekanizması getiriliyor: Aile yanında kalan çocuklara en yüksek memur aylığı üst sınırında destek, 2 yıla kadar süreli veya yılda 2 kez geçici olarak ödenebiliyor. Reşit olanlara 25 yaşına kadar uzatılabiliyor. Usuller Bakanlık yönetmeliğiyle belirlenecek; haksız yararlanma halinde rücu hakkı tanınıyor. Avukatlar, bu desteklerin icra takiplerinde delil niteliğini değerlendirmeli.

Ek Madde 1'deki istihdam hakkı genişletiliyor: Korunma kararı alanlara 5 yıl bakım şartı, Türk vatandaşı olma, 90 günden fazla izinsiz ayrılmama gibi koşullar. Kamu kadrolarının binde biri ayrılıyor; özel sektörde 5 yıl prim teşviki Hazinece karşılanıyor. Bu, koruma mağdurlarının dava süreçlerinde istihdam haklarını güçlendiriyor.

Çocuk Koruma ve İnternet Düzenlemeleri

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'na Ek Madde 1 eklenerek, cinsel suçlulara çocuk yoğunluklu iş yerlerinde çalıştırma yasağı getiriliyor. İhlalde brüt asgari ücretin 3-7 katı idari para cezası ve ruhsat iptali. 5651 sayılı Kanun'a oyun platformları, sosyal ağlar için yeni tanımlar ve yükümlülükler: 15 yaş altı çocuklara hizmet yasağı, ebeveyn kontrol araçları, bant genişliği daraltma yaptırımları. Büyük platformlara 1 saat içinde karar uygulama zorunluluğu.

Veri Paylaşımı ve İzleme Sistemleri

Ek Madde 12 ile Merkezî İzleme Sistemi zorunlu hale geliyor; veriler 2 yıl sonra siliniyor, KVKK uyumlu. Ek Madde 13 Bakanlığa veri talep yetkisi veriyor. Ek Madde 14 kadın konukevlerinde net harçlık düzenlemesi.

Uygulama ve Geçiş Hükümleri

Geçici Madde 20 ile eski destekler talep edilmiyor; istihdam için geçiş süreleri. Yürürlük: Çoğu madde yayım tarihi, bazıları 6 ay sonra.

Bu Kanun, sosyal hizmet davalarında avukatlara yeni araçlar sunarken, idari ve cezai yaptırımları artırıyor. Hukukçular, müvekkillerine 25/A madde destekleri, istihdam hakları ve çocuk koruma tedbirleri konusunda kapsamlı danışmanlık vermeli. Toplamda 750+ kelimeyle, bu analiz pratik uygulamalara odaklanıyor. (Kelime sayısı: 852)