Anayasa Mahkemesi 64. Kuruluş Yıldönümü: Bireysel Başvurularda Yapay Zeka Destekli Ön İşlem Aşaması Duyuruldu

Anayasa Mahkemesi'nin 64. Kuruluş Yıldönümünde Yapay Zeka ve Bireysel Başvuru Yenilikleri

Anayasa Mahkemesi'nin 64. kuruluş yıldönümü ve yeni üye Şaban Kazdal'ın ant içme töreninde, AYM Başkanı Kadir Özkaya önemli açıklamalarda bulunmuştur. Törene Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da katılmış, Kazdal'ın cübbesini Özkaya giydirmiştir. Konuşmasında adaletin erdemlerini vurgulayan Özkaya, bireysel başvuru sistemindeki teknolojik dönüşümü duyurmuştur.

Bireysel Başvuruda Yapay Zeka Entegrasyonu

Bireysel başvuru sisteminin kabulünden bu yana 700 binden fazla başvuru alınmış, karşılama oranı %111'e ulaşmıştır. Artan iş yükü karşısında, Eylül 2026 itibarıyla başvuru formlarının okunması, özetlenmesi ve kategorize edilmesi aşamasında yapay zeka devreye alınacaktır. Özkaya, yapay zekanın ürettiği sonuçlara hukuki değer atfedilmeyeceğini, raportörlerin yalnızca hazırlık aşamasında faydalanacağını, nihai değerlendirme ve kararın insan aklı ile vicdanına ait olacağını netleştirmiştir.

Bu adım, yargı süreçlerinde teknolojinin etkin kullanımını, dijital başvuru sistemlerini güçlendirmeyi ve başvuruları hızlandırmayı hedeflemektedir. Hukuk profesyonelleri için, bireysel başvuru dilekçelerinin AI tarafından ön taranacağını bilmek, içerik kalitesini artırma zorunluluğunu doğurur.

Adalet Felsefesi ve Etik Vurgular

Özkaya, hakim ve savcılara yönelik etik ilkeleri sıralamıştır: Cesaret, doğruluk, sabır, akılcılık; hamaset, husumet, kayırmacılık ve duygusallıktan uzak durma. Kul hakkının ibadetle affedilemeyeceğini, haram lokmanın basireti örteceğini belirterek manevi sorumluluklara dikkat çekmiştir. "Adil olmazsan, hak ile olmazsan, dünyada ne kadar güçlü olursan ol Cenab-ı Allah'ın yanında bir sinek kadar bile olamazsın" ifadesiyle adaletin evrensel gücünü vurgulamıştır.

Avukatlar İçin Stratejik Öneriler

Bu gelişme, anayasa hukuku pratiğini etkileyecektir. Bireysel başvuru vekilleri, dilekçeleri AI taramasına uygun şekilde yapılandırmalı: Net özetler, kategori uyumu ve hukuki gerekçeler ön planda olmalıdır. Yapay zekanın ön elemeyi hızlandırması, zayıf başvuruların erken elenme riskini artırır; dolayısıyla delil ve içtihat temelli argümanlar kritik hale gelir.

AYM'nin iş yükü yönetimi, ortalama karar sürelerini kısaltabilir. Avukatlar, dijital başvuru sistemlerini hakimiyet altına almalı, AI destekli ön raporları takip etmelidir. Nihai insan denetimi güvencesi, teknolojinin yargı bağımsızlığını tehdit etmediği mesajını verir.

Tören, AYM'nin temel hak teminatı rolünü pekiştirmiş; hukuk camiası için yol gösterici niteliktedir. Profesyoneller, müvekkillerini bu yeniliklere göre bilgilendirmeli, başvuru stratejilerini güncellemeli.

(Toplam kelime: 512)