Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun Emekli Aile Hekimlerinin Aylıklarının Kesilmesi Kararı: 2025/23 E., 2026/116 K.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı: Emekli Aile Hekimlerinin Kamu Görevinde Çalışma ve Aylık Kesintisi

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2025/23 Esas, 2026/116 Karar sayılı hükmü, emekli bireylerin kamu sektöründe yeniden istihdamında emekli aylıklarının kesilmesi zorunluluğunu netleştiren kritik bir içtihattır. Bu karar, özellikle serbest hekimlikten emekli olup aile hekimliği sözleşmesiyle 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a bendi kapsamında çalışanların sosyal güvenlik haklarını doğrudan etkilemektedir. Hukuk profesyonelleri için, 5335 sayılı Kanun'un 30. maddesinin yorumu ve Anayasa Mahkemesi içtihatları bağlamında yol gösterici niteliktedir.

Davanın Arka Planı ve Tarafların İddiaları

Davacı vekili, müvekkilinin 01.09.2002 tarihinden itibaren 1479 sayılı Kanun gereği yaşlılık aylığı aldığını, 06.12.2008'de aile hekimi olarak SGDP'li çalışmaya başladığını beyan etmiştir. SGK'nın 10.05.2016 tarihli yazısıyla aylığın kesildiğini ve 111.855,42 TL yersiz ödeme borcu çıkarıldığını iddia ederek, işlem iptali ve aylığın yeniden bağlanması talebinde bulunmuştur. İtiraz gerekçesi, 5335 sayılı Kanun'un 30. maddesindeki değişiklik ve 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu'nun 3. maddesiyle aylıkların kesilmemesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı SGK vekili ise, davacının 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a kapsamında çalıştığını, 5335 sayılı Kanun'un 30. maddesi ve 2011/58 sayılı Genelge uyarınca işlemin hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Yargılama Süreci ve Önceki Kararlar

İlk Derece Mahkemesi (06.11.2018, 2017/55 E., 2018/355 K.), 5258 sayılı Kanun'un 3. maddesi gereği aile hekimlerinin bağımsız statüsünde olduğunu ve SGK kaybı olmadığını belirterek davayı kabul etmiştir.

İzmir BAM 10. Hukuk Dairesi (31.05.2019, 2019/200 E., 2019/820 K.), İlk Derece kararını kısmen onamış, nispi vekalet ücreti hükmünü düzeltmiştir. Yargıtay 10. HD (20.12.2023, 2022/533 E., 2023/13146 K.) bozma kararı vermiş, BAM direnmiştir.

Hukuk Genel Kurulu'nun Değerlendirmesi

Hukuk Genel Kurulu, uyuşmazlığı 5335 sayılı Kanun'un 30/4. fıkrasındaki istisnaların aile hekimlerini kapsayıp kapsamadığı ve 5510 sayılı Kanun'un 96/1-b maddesi uygulanabilirliği olarak tanımlamıştır.

Yasal Çerçeve Analizi:

• 5258 sayılı Kanun: Aile hekimliği hizmetlerini düzenler. Madde 2'de aile hekimi tanımı, Madde 3'te sözleşmeli istihdam ve sosyal güvenlik ilişkilerinin devamı belirtilir. Anayasa Mahkemesi (21.02.2008, 2005/10 E., 2008/63 K.), aile hekimliğinin kamu hizmeti niteliğinde olduğunu ve çalışanların Anayasa m.128 kapsamındaki 'diğer kamu görevlisi' sayıldığını vurgulamıştır.
• 5335 sayılı Kanun m.30: Emekli aylığı alanların kamu kurumlarında çalıştırılamayacağını emreder. 1. fıkrada istisnalar (Sağlık Bakanlığı tabip kadroları dahil), 2. fıkrada aylığın kesilmeden çalıştırılamayacağı, 4. fıkrada sınırlı istisnalar sıralanır. Aile hekimliği 4. fıkrada yer almaz.
• Anayasa Mahkemesi İçtihatları: 5277 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri iptal edilmiş (29.11.2005, 2005/6-93 K.; 28.12.2005, 2005/146-105 K.), 5335 m.30'un iptali reddedilmiştir (03.04.2007, 2005/52 E., 2007/35 K.).
• 5510 sayılı Kanun m.96: Yersiz ödemelerin tahsilini düzenler; kusursuz hallerde 5 yıl faizsiz tahsil.

Kurul, aile hekimliğinin kamu hizmeti olduğunu, sözleşmenin idari nitelik taşıdığını ve 5335 m.30 kapsamına girdiğini tespit etmiştir. Davacının istisna dışı çalışması aylığın kesilmesini gerektirir. Bozma kararı onanmış, direnme BOZULMUŞTUR (HMK m.371).

Kararın Mesleki Önemi

Bu içtihat, emekli hekimlerin aile hekimliğinde çalışmasını sınırlayarak kamu istihdamında emekli aylığı yasağını pekiştirir. Avukatlar, SGK davalarında 5258 m.3'ün istisna yaratmadığını, Anayasa m.128'in kamu görevi niteliğini vurgulayarak savunmalıdır. Yersiz ödeme davalarında 5510 m.96/1-b'nin kusursuz tahsilatını hesaplatmalıdır.

Karar, 25.02.2026 tarihli ikinci görüşmede oy çokluğuyla kesinleşmiştir. Hukukçular için, emeklilik sonrası kamu çalışmasının sosyal güvenlik sonuçlarını yeniden değerlendirme fırsatı sunar. (Kelime sayısı: 728)