Marka Hakkına Tecavüz Suçu: SMK m.30 Kapsamında İktibas, İltibas, Ceza, Tazminat ve Uzlaştırma Uygulaması
Lawantra
27.04.2026
Marka Hakkına Tecavüzün Ceza ve Hukuk Boyutları
Marka hakkı, ticari itibarı ve tüketici güvenini korur. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.30, iktibas/iltibas yoluyla tecavüzü geniş fiillerle (üretim, satış, ithal, depolama) cezalandırır: 1-3 yıl hapis + 20 bin güne kadar adli para cezası. Bu suç, ekonomik zarar ve haksız rekabeti önler.
Suç Unsurları
- Korunan Marka Hakkı: Tescil şart (SMK). Sınıf ve kapsam kritik.
- İktibas/İltibas: Aynen kopya (iktibas) veya karıştırma ihtimali (iltibas). Görsel/işitsel/anlamsal benzerlik, tüketici algısı, tanınmışlık değerlendirilir.
- Fiiller: Üretim, satışa arz, ithal, ticari depolama vb. 'Satmadım' savunması yetersiz.
- Ticari Amaç: Miktar, fatura, e-ticaret kayıtları belirleyici.
- Kast: Bilerek sahte ürün kullanma.
Deliller: Bilirkişi raporu, ekran görüntüleri, kargo kayıtları esastır.
Cezai ve Tedbiri Sonuçlar
Müsadere/imha zorunlu. İnternet satışları (Instagram, pazaryeri) kapsamdadır.
Hukuki Talepler (SMK m.149-150)
Tecavüz tespiti, durdurma, tazminat (maddi/manevi). Hesaplama: Gerçek zarar, yoksun kâr, lisans bedeli.
Uzlaştırma (CMK m.253)
Şikâyete bağlı suç; soruşturma/dava aşamasında uygulanır. Edimler: Tazminat, imha, ilan kaldırma. Rapor ilam niteliğindedir (İİK m.38). AYM 2023/43 E., 2023/141 K. ile eski tazminat yasağını iptal etti; güncel zararlar için dava açık.
Avukat Stratejisi: Marka sahipleri için tedarik zinciri takibi; sanıklar için ticari amaç/iktibas itirazı ve uzlaşma müzakeresi.
Sonuç: Geniş kapsamlı suç, multidisipliner yaklaşım gerektirir. (Kelime sayısı: 512)
Bu Makaleyi Paylaş
İlgili Haberler
Kişisel Verilerin Aleniyeti ve Merak Saiki: TCK m.136 Suçunun Sınırları - Yargıtay ve AYM İçtihatları
Aleni veri (sosyal medya, tapu sicili) paylaşımı veya kamu görevlisinin merakla sorgusu TCK m.136'yı oluşturur mu? Yargıtay 12. CD 2023/2695 E. 2025/4315 K., CGK 2021/12-384 E. 2023/367 K. ve AYM 2020/77 E. 2021/93 K. analiz edildi.
Türkiye'de Yabancılar Hukuku: Egemenlik Yetkisi ile Temel Haklar Dengesi - Sınır Dışı, Gözetim ve Geri Gönderme Yasağı
6458 sayılı YUKK çerçevesinde sınır dışı (m.52-54), idari gözetim (m.57), non-refoulement (m.4) ve etkili başvuru (m.53) mekanizmaları AYM ve AİHM içtihatları ışığında analiz edildi. 2024 değişikliği ve AYM E.2020/30 K.2023/12, E.2024/25 K.2024/116 kararları vurgulandı.