AYM Kararı: Ruhsatsız Yapının Kamulaştırma Sırasında Yıkımı Mülkiyet Hakkını İhlal Etmez (B. No: 2015/7448)
Lawantra
26.04.2026
AYM Kararı: Ruhsatsız Yapının Kamulaştırma Sırasında Yıkımı Mülkiyet Hakkını İhlal Etmez (B. No: 2015/7448)
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölümü, Halim Alper ve Ömer Alper'in (B. No: 2015/7448, 10/10/2018) Samsun İlkadım Çatalarmut Mah. 309 parseldeki ruhsatsız üç katlı binanın yıkılması nedeniyle mülkiyet hakkı ihlali iddiasını reddetti.
Olayın Özeti
Taşınmaz tapuda ev-tarla niteliğinde. Bodrum+zemin 1999, birinci kat 2009 yapımı. Belediye 26/2/1999 Encümen kararıyla para cezası+yıkım hükmetti. 2009 denetiminde mühürleme ve 17/3/2009 Encümen kararıyla 5.000 TL ceza+yıkım (3194 s. İmar Kanunu m.32). Samsun BB Meclisi 15/5/2009 yol genişletme, 26/2/2010 kamulaştırma kararı. BB 24/1/2011 ihtarıyla 21/2/2011'de yıktı. Kamulaştırma bedeli ödendi, yapı bedeli verilmedi.
Samsun 1. İdare Mahkemesi 15/7/2014 reddetti (5216 s. Kanun m.11). Samsun BİM 16/12/2014 ve 17/3/2015 karar düzeltme reddi kesinleşti.
AYM Değerlendirmesi
Mülkün Varlığı: Ruhsatsız olsa da tapulu taşınmaz+üzerindeki yapı Anayasa m.35 kapsamında menfaat (Keriman Tekin/Türkiye, §§40-47).
Müdahale: Yol çalışması sırasında tazminatsız yıkım, barışçıl yararlanma hakkına müdahale.
Kanunilik: 3194 s. Kanun m.32 (ruhsatsız yapı yıkımı) ve 5216 s. Kanun m.11 (BB yetkisi) öngörülebilir.
Meşru Amaç: Yapılaşmanın fen-sağlık-çevreye uygunluğu (Anayasa m.56).
Ölçülülük: İdare iki yıkım kararı+para cezası tebliğ etti. Heyelan bölgesi nedeniyle ruhsat imkansız, yıkım öngörülebilir. Geniş takdir yetkisiyle adil denge bozulmadı (Tiryakioğlu/Türkiye).
AYM, idarenin uzun süre hareketsiz kalmasını eleştirdi ancak somut olayda erken müdahale nedeniyle ihlal yok.
Mesleki Değerlendirme
Karar, ruhsatsız yapıların (3194 s. Kanun m.21-22,30-32) yıkımında idare takdirini genişletir. Avukatlar, AİHM (Keriman Tekin §§70-71) ile kıyaslayarak "haklı beklenti" savunması yapmalı. Kamulaştırmada yapı bedeli ayrımı kritik: Kaçak yapı tazminatsız (Ayşe Öztürk, Rifat Algan). İdare yargısında (2577 s. Kanun) hizmet kusuru itirazları zayıf. Bireysel başvuru için 30 gün tebliğ süresi takip edilmeli.
Uygulamada, BB'nin ilçe belediyesi yetkisini devralması (5216 m.11) standartlaşıyor. Hukukçular, yıkım öncesi uzlaşma (2942 s. Kanun) ve AYM ön kararını stratejiye entegre etmeli.
(Kelime sayısı: 528)
Bu Makaleyi Paylaş
İlgili Haberler
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Romanlar Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği: Sosyal Uyum ve Hukuki Çerçeve
ADÜ, Roman topluluklarının sosyal entegrasyonu için yeni bir merkez yönetmeliği yayımladı. 2547 sayılı Kanun'a dayalı düzenleme, faaliyet alanlarını, yönetim yapısını ve işbirliklerini detaylandırıyor.
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Şehir Sağlığını Geliştirme Merkezi Yeni Yönetmeliği: Hukuki Yapı ve Uygulama Esasları
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na dayanan yeni yönetmelikle Şehir Sağlığını Geliştirme, Araştırma ve Uygulama Merkezi'nin işleyişini düzenledi. Merkezin amacı, faaliyetleri ve yönetim organlarının görevleri detaylı olarak ele alınıyor.