Banka Kartı veya Hesap Kullandırılması Yoluyla Dolandırıcılık Suçunda Etkin Soruşturma ve Kovuşturma Yöntemleri

Banka Kartı veya Hesap Kullandırılması Yoluyla Dolandırıcılık Suçunda Soruşturma ve Kovuşturma Usulü

Ceza yargılamasının temel amacı, somut olayda delillerin usule uygun toplanmasıyla maddi gerçeğe ulaşmak, suçlu faili cezalandırmak ve kamu düzenini yeniden tesis etmektir. Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK), adil ve etkin yargılama yoluyla gerçeğe ulaşmayı esas alır. Bu bağlamda, ulaşılabilir tüm delillerin toplanması ve değerlendirilmesi zorunludur. Özellikle TCK m. 158/1-L son fıkrası kapsamında düzenlenen, banka kartı veya hesabını komisyon karşılığı veya karşılıksız başkasına kullandırmak suretiyle dolandırıcılık suçlarında, failin tespiti için kapsamlı delil araştırması şarttır.

Delil Toplama Sürecinde Yapılması Gerekenler

Soruşturma aşamasında öncelikle sanığın adli sicil kaydındaki benzer suç sabıkaları incelenmeli, ilgili dava dosyaları ile devam eden soruşturma evrakları dosya arasına eklenmeli ve bağlantılı davalarda birleştirme olasılığı değerlendirilmelidir. Bu, sanığın suç örgütü içinde sistematik faaliyet gösterip göstermediğini aydınlatır.

Suçta kullanılan banka hesapları ve suç tarihi itibarıyla sanığın sahip olduğu diğer hesaplara ilişkin UYAP entegrasyonundan suç tarihinden önceki ve sonraki 6 aylık ekstreler temin edilmelidir. Bu ekstrelerde şüpheli yoğun işlemler, kart kopyalama izleri aranmalı; hesaplara tanımlı GSM hatları, iptal-kayıp-çalıntı başvuruları, bloke durumları ve bloke sebepleri araştırılmalıdır. Fiziki kart, QR kod veya şube/ATM nakit çekim işlemleri detaylandırılmalı, ilgili belgeler dosya arasına alınmalıdır.

Mobil bankacılık uygulamalarının hangi IMEI numaralı cihazlara tanımlı olduğu, IP port ve GSM kullanıcı bilgileri BTK'dan sorgulanmalıdır. Örneğin, sanığın belirli bir banka hesabının suç tarihinde şüpheli aktarımlarla (sigorta iadesi veya fast transferler) beslendiği tespit edilirse, para akışının akıbeti, çekim yerleri, baz istasyonları ve IP bilgileri incelenmelidir. Para gönderen kişilerin tanık olarak ifadeleri alınmalı, dolandırılıp dolandırılmadıkları araştırılmalı ve ilgili soruşturma evrakları eklenmelidir.

HTS ve Teknik İncelemeler

Sanığın suç tarihinde kullandığı POLNET, Emniyet ATAÇ, v3 programları ve operatör kayıtlarındaki GSM hatları ile suçta kullanılan hatlar, banka hesaplarına tanımlı hatlar ve şüpheli IP'lere ilişkin GSM hatlarının HTS kayıtları (arama, aranma, baz, mesaj, GPRS, 0 saniye kayıtları) BTK'dan alınmalıdır. Bu hatların taktığı IMEI numaralarına göre diğer hatların HTS'leri de temin edilerek çakışma analizi yapılmalıdır.

HTS analizi için uzman bilirkişi raporu zorunludur. Sanık hatlarının baz verme yerleri, suç hatlarıyla çakışma, aynı cihaz kullanımı, aralarındaki iletişim kayıtları, SMS onaylı işlemlerin hat sahipleri ve para aktarımlarındaki hat bağlantıları incelenmelidir. Hesap ekstresi, adli sicil ve benzer dosyalarla birlikte değerlendirilerek sanığın bilerek hesap/kart kullandırdığı tespit edilirse TCK m. 158/1-L son fıkra uyarınca mahkumiyet; rızası dışında kullanıldığı kesinleşirse CMK m. 223/2-a-e gereğince beraat kararı verilmelidir.

Yargısal Hata ve Bozma Sebepleri

Eksik inceleme, delil toplama ihmali usul ve yasaya aykırıdır. Yargıtay, bu tür dosyalarda bütüncül delil değerlendirmesini zorunlu kılar. Avukatlar, müvekkillerinin lehine/magdisine delillerin toplanmasını talep etmeli, bilirkişi incelemesi istemelidir. Bu yaklaşım, adil yargılama hakkını güvence altına alır.

Pratikte, savcı ve hakimlerin bu usulleri uygulaması, yanlış mahkumiyetleri önler. Hukuk profesyonelleri, müdafilikte HTS/banka dökümü analizine hakim olmalı, bağlantılı dosyaları birleştirme talebinde bulunmalıdır. Bu suç tipi, dijital delillerin ağırlıkta olduğu çağdaş suçlarda model teşkil eder.

Kaynak: Bakırköy Cumhuriyet Savcılığı görüşleri uyarınca yeniden düzenlenmiştir. (Kelime sayısı: 652)