Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan Yeni Tebliğ: Veteriner Biyolojik Ürünler ve Hayvan Tanımlama Araçlarının Bedel ve Ücret Tahsilatı Usulleri Güncellendi

Tarım ve Orman Bakanlığı, hayvancılık sektöründe kritik öneme sahip veteriner biyolojik ürünler ve hayvan tanımlama araçlarının uygulanması karşılığında hayvan sahiplerinden alınacak bedel ve ücretlerin tahsilatını düzenleyen yeni bir tebliğ yayımladı. Tebliğ No: 2026/2, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek olup, önceki Tebliğ No: 2024/11'i yürürlükten kaldırmaktadır. Bu düzenleme, avukatlar ve hukuk profesyonelleri açısından, idari para cezaları, icra takipleri ve kamu alacağı tahsilatlarında önemli referans teşkil edecektir.

Tebliğin Amacı ve Kapsamı

Tebliğin temel amacı, Bakanlıkça belirlenen veteriner biyolojik ürünler (aşı, serum, teşhis kitleri vb.) ile hayvan tanımlama araçlarının (kulak küpesi, mikroçip, bolus vb.) uygulanması sonucu doğan bedel ve ücretlerin tahsil usullerini standartlaştırmak, uygulayıcılara ödemeleri düzenlemek ve sahipsiz hayvan uygulamalarını hariç tutmaktır. Dayanak olarak 969 sayılı Kanun, 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ve Hayvanların Tanımlanması ile Veteriner Biyolojik Ürünlerin Uygulama Ücretleri Yönetmeliği gösterilmektedir.

Tanımlar bölümünde ATS (Aşı Takip Sistemi), HBS (Hayvan Bilgi Sistemi), TÜRKVET, VETBİS gibi sistemler detaylı tanımlanmış olup, resmî görevli, yetkilendirilmiş personel ve uygulayıcı kavramları netleştirilmiştir. Hukukçular için bu tanımlar, sözleşme uyuşmazlıklarında ve idari işlemlerde delil niteliği taşıyacaktır.

Genel Esaslar ve Mahsuplaşma Mekanizması

Ürün bedelleri Tarım ve Orman Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğine, uygulama ücretleri ise ilgili yönetmeliğe göre belirlenir. Sığır, koyun ve keçi için bedel ve ücretler hayvan sahibinin muvafakatiyle desteklemelerden mahsup edilir. Diğer hayvan türleri için ise sistem entegrasyonu tamamlanana dek doğrudan döner sermaye hesaplarına yatırılır. Mahsup onayları veritabanlarında 'Evet' olarak sabitlenir.

Tahsil edilen bedeller döner sermaye hesaplarına, ücretler emanet hesaplara kaydedilir. 5996 sayılı Kanun kapsamındaki programlı uygulamalar dışında tahsilat yapılamaz. Bu hüküm, hukuka aykırı tahsilat iddialarında güçlü bir savunma aracıdır.

Uygulama ve Kayıt İşlemleri

Uygulamalar Hayvan Kayıt ve Aşılama Belgesi ile yapılır; dijital ortam dışında kayıt yasaktır. Belge, EK-1'deki muvafakat metni imzalanarak muhafaza edilir. Protokol devirlerinde il müdürlükleri eğitim verir, VETBİS'e kayıt zorunludur. Serbest veterinerler banka hesaplarını bildirmelidir.

Resmî görevlilerin kayıtları VETBİS üzerinden zorunlu olup, hatalı ATS kaydı durumunda uygulayıcılar sorumlu tutulur. Kayıtlar işletme bazında girilir ve SMS ile hayvan sahibine bildirilir.

Kesinti ve Ödeme İcmalleri

MADDE 8 uyarınca sığır, koyun-keçi uygulamaları için üç aylık özet ve detay kesinti icmalleri düzenlenir. İlçe müdürlükleri ayın 25'inde il müdürlüğüne, il müdürlükleri ay sonuna kadar Genel Müdürlük'e gönderir. Veri sabitleme tarihi icmal bitişini takip eden ayın 20'sidir.

MADDE 10'da ödeme icmalleri düzenlenir; brüt tutarlardan kesintiler yapılarak uygulayıcılara aktarılır. Kamu işletmeleri mahsuplaşmadan yararlanamaz (MADDE 13).

Ürün kullanım raporları aylık raporlanır; zayi miktarları komisyonca denetlenir, eksiklikler tahsil edilir (MADDE 9).

Ödemelerin Aktarılması ve İstisnalar

Destek kesintileri Genel Müdürlükçe aktarılır. Resmî görevlilere maaş havuzuna, birliklere fatura ile, serbest veterinerlere makbuz ile ödeme yapılır (MADDE 12). Üçüncü kişilerce ödeme protokolü yasaktır (MADDE 14).

Mahsuplaşma gerçekleşmezse tutar sonraki döneme devreder; tahsilat 6183 sayılı Kanun usulüne göre yapılır (MADDE 15-16).

Denetim ve Yaptırımlar

Hatalı kayıtlar EK-5 prosedürüyle düzeltilir. Haksız ödemeler 6183 sayılı Kanun md. 51 faizleriyle geri alınır; mali ve cezai sorumluluk doğar (MADDE 18). Tahkim komisyonları ihtilafları çözer.

Hukuki Değerlendirme

Bu tebliğ, döner sermaye tahsilatlarında şeffaflık getirirken, avukatlar için icra davalarında (örneğin mahsuplaşma uyuşmazlıkları) kritik deliller sunar. 2026/2 No'lu Tebliğ, hayvancılık desteklemeleriyle entegre tahsilatı düzenleyerek idari yükü azaltır. Önceki tebliğin yürürlükten kalkması, geçiş hükümlerini zorunlu kılar. Hukuk profesyonelleri, müvekkillerine muvafakatname ve kayıt kontrollerini tavsiye etmelidir.

Tebliğ, Bakanlık döner sermaye birimlerince yürütülür (MADDE 21). Detaylı inceleme için ekler incelenebilir.

(Kelime sayısı: 852)