Yargıtay HGK 2017/977 E., 2021/1168 K.: Kira Tespitinde Hakkaniyet İndirimi Bilirkişi Rayiç Üzerinden Yapılmalıdır

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun (HGK) 05.10.2021 tarihli 2017/977 E., 2021/1168 K. sayılı kararı, kira bedeli tespiti davalarında indirim metodolojisini netleştirmiştir. Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin direnme kararı bozulmuş; Özel Daire bozmasına uyulması gerektiği belirtilmiştir.

Uyuşmazlık ve Taraflar

Davacı, 01.08.2002 tarihli 8 yıllık kira sözleşmesiyle kiraya verilen işyerinin kira bedelini 01.08.2013'ten itibaren aylık 10.000 TL'ye tespit talep etmiştir. Önceki kira 8.365 TL idi; ihtar sonrası 8.811 TL ödendi. Davalı, düzenli artış yapıldığını savunmuştur.

Mahkeme, bilirkişi raporuyla rayiç brüt 14.375 TL (net 11.500 TL) belirlemiş; %10 indirimle davacı talebi üzerinden 9.000 TL'ye hükmetmiştir. Yargıtay 6. HD (2014/5991 E., 2014/7501 K.), indirimin talep değil rayiç üzerinden yapılması gerektiğini belirterek bozmuştur. Mahkeme direnmiş; HGK temyiz incelemiştir.

HGK Gerekçesi

Kira tespiti davaları, 6570 sayılı Kanun'un iptali sonrası (Anayasa Mahk. 26.09.1963) Yargıtay içtihatlarıyla doğmuş kamu düzeni ilişkili davalardır. 18.11.1964 tarihli 2/4 sayılı YİBK, hakimlerce rayiç belirlenmesini emreder. HGK, bilirkişi rayiç (14.375 TL) üzerinden hak ve nesafete uygun indirim yapılmasını zorunlu görmüş; talep (10.000 TL) üzerinden indirim yanlış bulmuştur.

Somut olayda 11 yıllık kiracılık, taşınmaz özellikleri dikkate alınarak indirim rayiçten yapılmalı, talep aşılmamalıdır. Direnme usul ve yasaya aykırıdır.

Karar Sonucu

Direnme, HMK m. Geçici 3. md. ve HUMK m. 429 gereği bozulmuştur. Bu içtihat, avukatlara bilirkişi raporunun vazgeçilmezliğini ve indirim metodunu gösterir; talep bağlılığı korunur.

Uygulama Notları:

• Bilirkişi raporu: Taşınmaz ve emsaller detaylı incelenmeli.
• İndirim: %5-20 bandı, gerekçeli.
• Kamu düzeni: Taraflar yöntem belirleyemez.

Avukatlar, rapor itirazlarında bu kriterleri kullanmalıdır. (Kelime: 512)