Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2024/7278 E., 2025/14294 K. Kararı: Trafik Kazasında Kusur Dağılımı ve Sürekli İş Göremezlik Tazminatı

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi Kararı: Trafik Kazalarında Kusur Tespiti ve Tazminat Hesaplaması

Trafik kazaları, zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) kapsamında sıkça yargıya taşınan uyuşmazlıkların merkezindedir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2024/7278 E., 2025/14294 K. sayılı kararı, bu tür davalarda kusur oranlarının belirlenmesinin tazminat hesaplamasındaki kritik rolünü bir kez daha ortaya koymaktadır. Karar, avukatlar için hem usul hem esasa ilişkin önemli içtihadi mesajlar içermektedir.

Davanın Özeti ve Tarafların İddiaları

Dava, 20 Temmuz 2022 tarihinde meydana gelen çift taraflı bir trafik kazasından kaynaklanmaktadır. Davacı, motorlu bisiklet sürücüsü olarak yaralanmış ve %9 oranında sürekli iş göremezlik maluliyeti oluşmuştur. Davacı vekili, ZMSS poliçesi kapsamında 295.241,79 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile rapor ücreti talep etmiştir. Davalı sigorta şirketi ise maluliyet raporunun usule aykırı olduğunu, kusur dağılımının araştırılmadığını ve hesaplama yönteminin hatalı olduğunu savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti, maluliyet raporunun yönetmeliğe aykırı olduğu gerekçesiyle davayı usulden reddetmiş; İtiraz Hakem Heyeti ise raporu uygun bularak davalıyı %100 kusurlu kabulle tazminata hükmetmiştir. Taraflar bu kararı temyiz etmiştir.

Yargıtay'ın Değerlendirmesi: Kusur Oranlarının Önemi

Yargıtay, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 266 ve devamı maddeleri uyarınca bilirkişi incelemesinin zorunlu olduğunu vurgulamıştır. Dosyadaki kaza tespit tutanağına göre:

• Davacı motorlu bisiklet sürücüsü, kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmama ve geçiş hakkını ihlal nedeniyle kusurlu,
• Davalı sigortalı araç sürücüsü ise kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmama nedeniyle kusurlu bulunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin 25 Ocak 2024 tarihli bilirkişi raporu, davacıyı %75, davalı sigortalıyı %25 kusurlu olarak tespit etmiştir. Buna karşın, 20 Mart 2024 tarihli aktüer raporu ve İtiraz Hakem Heyeti, davalıyı %100 kusurlu kabul ederek hesaplama yapmıştır.

Yargıtay, kaza tespit tutanağı ile bilirkişi raporunun uyumlu olduğunu belirterek, İtiraz Hakem Heyeti'nin bilirkişi görüşünü dikkate almadan %100 kusur isnadını hatalı bulmuştur. Bu yaklaşım, HMK m. 266 vd. çerçevesinde teknik uzmanlık gerektiren hususlarda bilirkişi raporlarının bağlayıcılığını pekiştirmektedir.

Hukuki Sonuçlar ve Bozma Gerekçesi

Kararda, maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemiyle yapılan hesaplamanın usulüne uygun bulunduğu kabul edilmiştir. Ancak kusur oranlarının göz ardı edilmesi nedeniyle karar bozulmuştur. Davacı vekilinin temyiz itirazları reddedilmiş; davalı vekilinin kusur dağılımına ilişkin itirazı kabul edilmiştir.

Bu karar, trafik kazası davalarında şu hususlara dikkat çekmektedir:

1. Kaza Tespit Tutanağı ve Bilirkişi Raporu Uyumu: Kolluk tutanağı ile bilirkişi görüşü çelişmemelidir. Avukatlar, temyiz aşamasında bu belgelerin tutarlılığını öncelikle incelemelidir.
2. Kusur Dağılımı: %75-%25 gibi oranlar, tazminat miktarını doğrudan etkiler. Aktüer hesaplamalarında kusur indirimi zorunludur.
3. Faiz ve Hesaplama Yöntemleri: Yasal faiz başlangıcı (19.08.2022) ve progresif rant yöntemi standart kabul edilmiştir.

Avukatlar İçin Pratik Öneriler

• Delil Toplama: Kaza sonrası hemen kaza tespit tutanağı, tanık beyanları ve bilirkişi ön raporu talep edin.
• Maluliyet Raporu: Kaza tarihindeki Adli Tıp Kurumu yönetmeliğine uygunluk kritik; raporun eksiklerini önceden giderin.
• Temyiz Stratejisi: Kusur oranları değişirse, aktüer raporunun yeniden hesaplatılması gündeme gelebilir.

Yargıtay'ın oybirliğiyle verdiği bu karar (16.10.2025), ZMSS sigorta davalarında kusur tespiti ve bilirkişi raporlarının vazgeçilmezliğini vurgulamakta; mahkemelerin keyfi kusur isnadından kaçınması gerektiğini içtihatlaştırmaktadır. Dosya, alt mahkemeye iade edilerek yeniden değerlendirilecektir.

(Kelime sayısı: 612)