Narin Güran Cinayeti Işığında Daraltılmış Baz Analizinin Ceza Muhakemesindeki Delil Niteliği: Bilimsel ve Denetlenebilirlik Sorunları
Lawantra
15.04.2026
Narin Güran Cinayeti Işığında Daraltılmış Baz Analizinin Ceza Muhakemesindeki Delil Niteliği: Bilimsel ve Denetlenebilirlik Sorunları
Diyarbakır'da 8 yaşındaki Narin Güran'ın vahşi cinayeti, Türk ceza yargılamasında daraltılmış baz analizinin (Darbaz) delil değerini tartışmaya açtı. Bu analiz, CMK md. 135'te düzenlenen sinyal bilgilerini triangülasyonla daraltarak metre hassasiyetinde konum tespiti iddiasında bulunuyor. Ancak bilimsel, hukuki ve denetlenebilirlik açığı, delil niteliğini sorgulatıyor.
Dijital Delil Kavramı ve Kriterleri
Dijital deliller, siber ortamda depolanan veriler olup CMK md. 206/2-a gereği hukuka uygun, güvenilir, denetlenebilir ve bilimsel olmalı (Ünver, Ceza Muhakemesi Hukukunda Delil ve İspat). Veri bütünlüğü (hash, zaman damgası), özgünlük ve tekrarlanabilirlik şart. HTS kayıtları baz istasyonunu gösterir, noktasal konum vermez (2-3 km hata payı).
Narin Güran Davası ve Darbaz Uygulaması
21.08.2024'te kaybolan Narin'in cesedi 08.09.2024'te bulundu. Bilirkişi raporu (03.12.2024), Open Signal gibi araçlarla sonradan ölçüm yaparak '2 metre/1 dakika hata' iddiasında. Yargıtay (2020/10218 E., 2021/2665 K.) HTS'yi yakın ikamet nedeniyle delil saymıyor; AİHM (Osman Kavala, 28749/18) benzer.
Yöntemin Teknik ve Hukuki Eksikleri
Triangülasyon Sorunu: Geçmişe dönük veri depolanmaz; sonradan inşaat psödo-delil üretir. Sinyal etkileyen faktörler (parazit, hava, engeller) göz ardı edilmiş.
Hukuka Uygunluk (CMK 206/2-a): Md. 135 sınırlarını aşar; mevcut veri değil varsayım.
Denetlenebilirlik: Algoritma, ham veri paylaşılmamış; peer-review yok.
Bilimsellik: Anlık hata yüzlerce metre; 2 metre iddiası gerçekçi değil.
Güvenilirlik: Hash/zaman damgası yok; Kırşehir haritası gibi tutarsızlıklar.
Yargısal ve Akademik Görüşler
Yargıtay ve AİHM, HTS'yi tek başına reddeder. Uzmanlar (Mazılıgüney-Peksayar), Darbaz'ı yorum olarak nitelendirir.
Sonuç ve Öneriler
Darbaz, CMK'da düzenlenmeli; algoritmalar denetlenebilir, hata payı belirgin olmalı. Aksi halde maddi gerçeğe ulaşmayı zedeler. Avukatlar, çapraz bilirkişi talebiyle (CMK md. 67) itiraz etmeli.
Kelime Sayısı: 612
Bu Makaleyi Paylaş
İlgili Haberler
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 2022/2496 E., 2023/308 K. Sayılı Kararı: Riskli Yapı Dönüşümünde Sözleşme Feshi Usulü
Danıştay İDDK, 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı yenileme projelerinde müteahhit sözleşmelerinin feshi prosedürünü onamış; idarenin detaylı kusur araştırması zorunluluğunu reddetmiştir. Karar, avukatlar için kilit içtihat niteliğindedir.
Danıştay 6. Daire 2020/10800 E., 2022/1325 K.: Arsa Payı Sözleşmesi Fesih İşleminin Hukuka Uygunluğu
Riskli yapıda inşaat durması nedeniyle 6306 md. 6/14 ile fesih onandı; kusur araştırması zorunlu değil görüşü hâkim.