Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2025/1464 E., 2026/1869 K. Kararı: Muris Muvazaası İddiasında Taşınmazların Terekeye Dahil Edilmesi ve 1/2 Sayılı İBK Uygulanamazlığı

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi Kararı: Muris Muvazaası ve Tereke Paylaşımında Kanıtlama Yükü

Muris muvazaası davaları, miras hukuku pratiğinde en tartışmalı alanlardan biridir. Adıyaman 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/189 E., 2021/571 K. sayılı red kararını onayan Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 2024/1213 E., 2024/1405 K. sayılı kararını inceleyen Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 2025/1464 E., 2026/1869 K. sayılı kararıyla onama yoluna gitmiştir. Bu içtihat, muris muvazaası iddiasının kanıt yükü ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nın (İBK) sınırlarını netleştirir.

Dava Konusu ve Tarafların Savunmaları

Asıl davada davacılar, muris ...'nin 2005'te hastalanması sonrası kızı ...'yi taşınmaz satış vekili atadığını, murisin mallarını kaçırdığını iddia ederek davalılar ... ve ... adına kayıtlı bağımsız bölümleri (26 07... parsel 8 nolu, 21 39... parsel 8 nolu) terekeye dahil talep etmiştir. Birleştirilen davada 33 96... parsel benzer iddiayla ileri sürülmüştür. Davalılar, murisin bakıma muhtaçlığını ve muvazaa yokluğunu savunmuştur.

Yerel mahkeme iddiayı kanıtlanmamış sayarak reddetmiş; BAM, muris taşınmazlarının 10 yılda peyderpey satıldığını, satış gelirlerinin tedavi masraflarına harcandığını, davalıların muristen para aldığı iddiasının ispatlanmadığını belirterek onamıştır.

Yargıtay'ın Hukuki Nitelendirmesi

Yargıtay, dosyayı tarafların iddiaları, deliller, uygulanacak hukuk kuralları ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İBK çerçevesinde değerlendirmiştir. Kritik nokta: Dava konusu taşınmazlar hiçbir zaman muris adına kayıtlı olmaması nedeniyle İBK uygulanamaz. İBK, muris adına kayıtlı olup muvazaalı devredilen taşınmazlar için geçerlidir.

BAM gerekçeleri:

• Muris taşınmaz satışları ile davalı alımları arasında bağlantı yok.
• Murisin hastalık tedavileri (Adıyaman'dan ... illerine sevk) masraflı.
• Satış gelirleri tedavi ve ihtiyaçlara harcanmış.

Bu değerlendirmeler usul ve kanuna uygundur (HMK m.370/1). Temyiz iddiaları bozma gerektirmemiştir.

Mesleki Değer ve Uygulama Önerileri

Avukatlar için bu karar şu dersleri verir:

1. Kanıtlama Yükü: Muvazaa iddiası somut delille (banka kayıtları, satış belgeleri) ispatlanmalı; soyut beyan yetmez.
2. İBK Sınırı: Taşınmazın muris adına kayıtlılığı şart; üçüncü kişilerden alım halinde uygulanmaz.
3. Tedavi Masrafları: Muris harcamaları dosya delilleriyle (hastane kayıtları) doğrulanmalı.

Karar kesin olup (10.03.2026, oybirliği), onama harçları davacılardan tahsil edilecektir. Miras davalarında, tapu kayıtlarının tarihsel incelemesi ve mali akış delilleri vazgeçilmezdir. Bu içtihat, muvazaa iddialarının dar yorumunu güçlendirerek miras paylaşımında istikrar sağlar.

(Kelime sayısı: 612)