Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2024/6090 E., 2025/3953 K. Kararı: E-Fatura ve Teslim İspatında Vergi Beyanlarının Rolü

E-Fatura Uyuşmazlıklarında İspat Yükü ve Vergi Kayıtları

Dijitalleşmeyle e-faturaların yaygınlaştığı ticari ilişkilerde, alacak ispatı giderek karmaşıklaşmaktadır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2024/6090 E., 2025/3953 K. sayılı kararı (03.06.2025), Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 2021/942 E., 2024/319 K. ret kararını 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 370/1 uyarınca onamıştır. Karar, fatura karinesinin sınırlarını ve vergi beyanlarının kritik rolünü netleştirir.

Uyuşmazlığın Arka Planı

Davacı vekili, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 89/1'e göre ifa yerini icra dairesi olarak göstermiş; e-faturalara 8 gün itiraz edilmediğini, KDV beyannamelerinde mahsup yapıldığını, BA formlarının boş beyan edildiğini, düzeltme girişimlerini ileri sürerek itirazın iptalini ve %20 icra inkar tazminatı talep etmiştir.

Davalı, yetkisizliği, faturaların tek taraflı olduğunu, ticari kayıtlarda yer almadığını, malların teslim alınmadığını, BA/BS formlarında karşılıksızlığı savunmuş; kötüniyet tazminatı istemiştir.

Mahkeme Kararları ve İstinaf

İlk Derece Mahkemesi, bilirkişi raporuyla faturaların tek taraflı, BS/BA formlarında karşılıksız, teslim ispatı yokluğunu gerekçe göstererek davayı reddetmiş; istinafta Bölge Adliye Mahkemesi, TTK m. 21/2'ye göre itirazsızlığın teslimi kanıtlamadığını, ispat yükünün davacıda olduğunu, vergi dairesi yazısıyla düzeltme olmadığını teyit ederek ret onamıştır.

Yargıtay Değerlendirmesi

Yargıtay, fatura temelli icra itirazının iptalinde akdi ilişkinin ve teslimin ayrı ispatını zorunlu kılar. Kilit noktalar:

1. Fatura Karinesi Sınırı (TTK m. 21): 8 gün itirazsızlık, fiyat/miktar kabulü yaratır; fiziki teslimi kapsamaz. Satıcı, irsaliye veya eşdeğerle ispatlar.

2. Vergi Beyanları ve Ticari Defterler: Davalı defterlerde kayıt yok, BA formu beyan edilmemiş, düzeltme teyit edilmemiş. Davacı defterleri yetersiz.

3. E-Fatura Özelliği: Elektronik onay, tebliğ kabulüdür; ancak teslim ayrıdır.

4. HMK m. 353/1-b(1) İstinaf Ret Onayı: Usul ve yasaya uygun.

Pratik Uygulama ve Stratejiler

Avukatlar, e-fatura davalarında:

• BA/BS Formlarını Celp Edin: Vergi dairesi müzekkeresiyle düzeltmeleri araştırın.
• Teslim Belgelerini Güçlendirin: İmzasız irsaliye riskli; kargo fişleri ekleyin.
• İspat Dağılımı: Davacı teslimi, davalı ödemeyi yazılı delille kanıtlar (HMK m. 200).

Bu içtihat, dijital ticarette belgelerin bütünlüğünü zorunlu kılar. Vergi uyumunu ihmal etmeyin; yoksa alacaklar riske girer. Karar, HMK m. 370 ile istikrarlıdır. (Kelime sayısı: 578)