Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2023/4153 E., 2023/4857 K. Kararı: Sarf Malzemesi Satış Sözleşmesi ve İcra Takibinde İspat Yükü

Tıbbi sarf malzemesi tedariki gibi uzun süreli ticari sözleşmelerde icra takibi süreçleri, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 11.09.2023 tarihli 2023/4153 E., 2023/4857 K. sayılı kararıyla aydınlatılmıştır. Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kısmen kabulü, BAM 22. Hukuk Dairesi'nin onaması temyiz incelemesinde usul ve yasaya uygun bulunmuştur.

Dava Süreci ve Taraflar

Davacı vekili, 27.01.2009 tarihli sözleşmeye göre davalı hastaneye 60 ay sarf malzemesi tedarik edildiğini, faturaların ödendiğini itiraz edilmediğini, icra takibi (Ankara 6. İcra Md. 2013/18972) sonrası itiraz üzerine dava açıldığını belirtmiştir. Faiz talebinden feragat edilmiştir.

Davalı, yetki itirazı, fatura-takip tutarsızlığı, sevk irsaliyesi eksikliği, teslim ispatı yükümlülüğü ve cari hesap ilişkisini savunarak reddini istemiştir.

Mahkeme Kararları

Yerel mahkeme, yetkiyi kabul etmiş; sözleşme, fatura, defter kayıtları ve BA formlarını teslim ispatı saymış, 131.387,05 Euro asıl alacak için itirazın iptalini ve %20 inkâr tazminatını hükmetmiştir. BAM, bilirkişi raporuna dayanarak onamış; temyiz reddedilmiştir.

Yargıtay Değerlendirmesi

Yargıtay, HMK m.369/1, 370-371 ve İİK m.67'ye atıf yaparak nihai BAM kararlarını incelemiş; usul ve esas uyumunu teyit etmiştir. Ticari defterlerdeki fatura kayıtları ve vergi bildirimleri (BA formları), yazılı delil olarak teslimi kanıtlamış; ödeme ispatı davalıda olup sunulmamıştır.

Hukuki Çerçeve:

• İİK m.67: İnkâr tazminatı için haksız itiraz.
• HMK m.190-200: Yazılı delillerle ispat.

Mesleki İçgörüler

Karar, uzun vadeli tedarik sözleşmelerinde fatura defter uyumunun kritik olduğunu vurgular. Avukatlar, icra öncesi BA/BS formlarını ve kargo evraklarını toplamalı; feragat stratejilerini dikkatle uygulamalıdır. Temyiz aşamasında dilekçe sebepleri somut delillere dayandırmalıdır.

Hüküm: BAM kararının HMK m.370/1 uyarınca onanması, temyiz gideri temyize yükletilmesi. Oybirliğiyle kesinleşmiştir.

Genişletilmiş Analiz

Uygulamada, cari hesap ilişkilerinde itirazsız fatura kaydı karine yaratır. Yargıtay, 16 faturadan 5'ine dair eksiklik iddiasını defter ve BA kayıtlarıyla bertaraf etmiştir. Hukukçular, döviz çekleri ve feragat beyanlarını dosya stratejisine entegre etmelidir. Bu içtihat, ticari davalarda delil hiyerarşisini güçlendirir.