Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2025/3431 E., 2025/5386 K. Sayılı Kararı: Şantiye Şeflerinin Fazla Çalışma Alacakları ve Üst Düzey Yönetici Niteliği

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin Önemli Kararı: İş Hukukunda Şantiye Şeflerinin Statüsü ve Alacak Hakları

Türk iş hukukunda üst düzey yöneticilerin fazla çalışma alacakları, sıkça tartışılan bir konudur. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2025/3431 E., 2025/5386 K. sayılı kararı, bu alanda yol gösterici niteliktedir. Ankara 58. İş Mahkemesi'nin 2024/95 E., 2024/481 K. sayılı kararı ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 2025/219 E., 2025/432 K. sayılı onama kararı, temyiz incelemesi sonucu bozulmuştur. Karar, avukatlar ve iş hukuku uzmanları için kritik içtihatlar içermektedir.

Davanın Özeti ve Tarafların İddiaları

Davacı, 2016 Mayıs ayında davalı ... İnşaat AŞ'de inşaat mühendisi olarak şantiye şefi pozisyonunda işe başlamış, 2020 Kasım'ına kadar çalışmıştır. İş sözleşmesinin haksız feshedildiğini savunarak kıdem ve ihbar tazminatı, manevi tazminat, bakiye ücret, prim, yıllık izin, fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram-genel tatil alacaklarını talep etmiştir. Sigorta kayıtlarının birden fazla şirket arasında değiştiği, bu şirketlerin organik bağa sahip olduğu, mobbing uygulandığı ve sektör teamülüne göre prim ödendiği belirtilmiştir.

Davalı ... İnşaat AŞ, davacının 2020 Şubat'ta başladığını, istifa ettiğini, ücretinin 11.000 TL olduğunu, prim ve fazla mesai iddialarını reddetmiş; organik bağ bulunmadığını savunmuştur. Diğer davalı ... AŞ ise 61 gün çalışma süresi, devamsızlık nedeniyle haklı fesih, şantiye şefi olarak kendi çalışma saatlerini belirleme yetkisi ve bordro imzalanmasını delil göstermiştir.

Yer Mahkemesi ve İstinaf Değerlendirmesi

Ankara 58. İş Mahkemesi, SGK kayıtları, personel bildirim evrakları ve tanık beyanlarıyla şirketler arası organik bağı kabul etmiş; 17.05.2016-04.12.2020 arası 4 yıl 6 ay 17 gün hizmet süresi tespit etmiştir. İmzalı bordrolara (19.471,89 TL brüt, 12.100 TL net) itibar edilmiş, giydirilmiş ücret (yemek, telefon, araç, prim) dikkate alınarak bilirkişi raporuyla kısmen kabul kararı verilmiştir. Manevi tazminat reddedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi, haksız fesih, fazla mesai, prim, izin ve tatil alacaklarını onamış; davalıların ispat yükünü yerine getiremediğini belirtmiştir.

Yargıtay'ın Bozma Gerekçesi: Şantiye Şefi ve Fazla Çalışma

Yargıtay, davalıların organik bağ, hizmet süresi, prim, kıdem/ihbar tazminatı ve tatil alacakları itirazlarını kısmen yerinde görmüş; asıl bozma nedeni şantiye şefinin statüsüdür. İş hukuku yerleşik içtihadına göre (örneğin Yargıtay 9. HD 2024/1303 E., 2024/4311 K.; 2023/15202 E., 2023/18910 K.), üst düzey yönetici konumundaki işçi, görev gereği fazla mesai yaparsa ek ücret talep edemez. Ancak başka bir yönetici veya ortak talimat veriyorsa hak doğar.

Dosyada davacı, 2016'dan şantiye şefi, 2020 Ocak'tan genel koordinatör yardımcısıdır. Şantiyede çalışma düzenini kendisi belirlemiş, üst amiri yoktur. Bu nedenle fazla çalışma talebi reddedilmelidir. İstinaf ve ilk derece mahkemelerinin bu hususu göz ardı ettiği belirtilerek karar bozulmuştur.

Mesleki Değerlendirme: Avukatlar İçin Pratik Çıkarımlar

1. Organik Bağ ve Müteselsil Sorumluluk: SGK kayıtları, banka dekontları ve tanık beyanları ile şirketler arası fiili bağ ispatlanabilir. İnşaat sektöründe alt yüklenici ilişkileri sıkça müteselsil sorumluluk doğurur (İşK. m. 2).

2. Bordro Delil Değeri: İmzalı bordrolar yazılı belge ile aksine ispatlanmadıkça bağlayıcıdır. Emsal ücret araştırmaları destekleyici olur.

3. Giydirilmiş Ücret Hesabı: Prim, yemek, araç gibi ayni yardımlar giydirilmiş ücrete eklenir; banka kayıtları kritik delildir.

4. Üst Düzey Yönetici Kriteri: Şantiye şefi, proje sevk/idare yetkisiyle kendi saatlerini belirlerse fazla mesai alacağı yoktur. Talimat zinciri araştırılmalıdır.

5. İspat Yükü: Fazla mesai için tanık + belge şart; duyuma dayalı beyan yetersiz kalır.

Bu karar, inşaat sektöründe şantiye personeli davalarında avukatlara stratejik rehberlik sunar. Bozma sonrası dosya ilk dereceye dönecek; yeniden bilirkişi incelemesi beklenmelidir. Karar, 25.06.2025'te oybirliğiyle verilmiştir.

(Kelime sayısı: 728)