Düğün Takıları ve Ziynet Eşyalarının Aidiyeti: Yargıtay 2. HD'nin Yeni İçtihadı ve İspat Yükünün Dinamik Değişimi
Lawantra
04.04.2026
Düğün Takıları ve Ziynet Eşyalarının Aidiyeti: Yargıtay 2. HD'nin Yeni İçtihadı ve İspat Yükünün Dinamik Değişimi
Ziynet eşyaları (altın, gümüş takılar), evlilik mallarına katılma rejiminde (TMK m.220) kişisel maldır. Ancak aidiyet tartışmaları, boşanma davalarında sıkça bozma sebebidir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin (2. HD) 2023/5704 E., 2024/2402 K. sayılı (04.04.2024) kararı, içtihatta paradigma değişimi getirir.
Ziynet Eşyasının Hukuki Niteliği
TMK m.220/1: "Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya" kişisel maldır. Ziynet (bilezik, kolye, küpe, yüzük, takı seti), geleneksel olarak kadına aittir. Ancak modern düğünlerde her iki eşe takılan ekonomik değerli eşyalar (saat dahil) aidiyet sorununu karmaşıklaştırır.
Eski ve Yeni İçtihat Karşılaştırması
Eski Yaklaşım: Aksine anlaşma/örf yoksa ziynet kadına aittir.
Yeni İçtihat (2024/2402 K.):
- Anlaşma: Paylaşım anlaşması varsa bağlayıcıdır.
- Örf-Adet: Anlaşma yoksa yerel örf iddia/ispatlanırsa uygulanır.
- Varsayılan Kural: Her ikisi yoksa, takılan/verilen eşya takıldığı/verildiği eşe aittir. Karşı cinse özgü ise (bilirkişi tespitiyle) o cinse.
Bu hiyerarşi, toplumdaki değişimi (ortak takı verme) yansıtır; katı kadın lehine kuralı terk eder.
İspat Yükünün El Değişimi
Ziynet davalarında başlangıçta kadın, eşyaların elinde olmadığını ispatlar (elinde bulundurma karinesi). Somut olayda:
- Kadın: Takılar erkeğin ailesinde.
- Erkek: Kadında, teslim edildi.
Mesaj kayıtları: Erkek "söz getireceğim, bıktım" der, sonra teslim beyan eder ama ispatlayamaz. 2. HD: "İspat yükü yer değiştirerek erkeğe geçer; iade ispatı yapamamıştır."
Mesleki Değer: İspat yükü dinamiktir (HMK m.190); çelişkili beyanlar (mesaj, tanık) yükü tersine çevirir. Avukatlar, dijital delilleri (WhatsApp) erken toplayıp karşı tarafı köşeye sıkıştırmalıdır.
Uygulama ve Stratejiler
- Aidiyet Tespiti: Bilirkişiyle cinsiyet özgüllüğü belirleyin.
- Delil Toplama: Düğün video/foto, tanık, mesaj kayıtları.
- Bozma Riski: Hiyerarşi ve yük değişimini gözetmezseniz bozma kaçınılmaz.
Bu içtihat, ziynet davalarını nesnelleştirir; örf iddiasını somutlaştırın. Toplumsal değişime uyum, adil paylaşımı sağlar.
(Kelime sayısı: 512)
Bu Makaleyi Paylaş
İlgili Haberler
CMK Madde 111 Kapsamında Adli Kontrol Tedbirinin Kaldırılması: Usul ve Uygulama
Ceza Muhakemesi Kanunu m. 111, adli kontrolün kaldırılması prosedürünü düzenler. Talep, inceleme ve itiraz yolları detaylıca açıklanıyor; ölçülülük ilkesi vurgusu.
ÖTV Muafiyetli Araç Alımlarında Mülkiyet Uyuşmazlıkları: Miras, Sebepsiz Zenginleşme ve Ekonomik Riskler
ÖTV muafiyetli araçlarda aile içi finansman, vefat sonrası mülkiyet ihtilaflarına yol açar. Yargıtay 3. HD'nin emsal kararı ve enflasyonist kayıplar üzerinden pratik hukuki stratejiler.