Yargıtay 12. HD: Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmesi Kapsamındaki Taşınmaz Tescil İşlemlerinde Cezaevi Harcı Muafiyeti

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin Önemli Kararı: Finansal Yeniden Yapılandırma ve Harç İstisnaları

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2024/5173 E., 2024/10823 K. sayılı ve 19.12.2024 tarihli kararı, icra-iflas hukuku ile bankacılık mevzuatının kesişim noktasında kritik bir içtihat oluşturuyor. Karar, finansal yeniden yapılandırma sözleşmeleri kapsamında ihale edilmiş taşınmazların tescil işlemlerinde uygulanacak harç istisnalarını netleştirerek, avukatlar ve icra profesyonelleri için yol gösterici nitelikte.

Olayın Özeti ve Süreç

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi'nin 18.12.2023 tarihli ve 2022/1268 E.-2023/2068 K. sayılı kararı ile Ankara 9. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 15.02.2022 tarihli ve 2022/32 E.-2022/128 K. sayılı kararı temyiz edildi. İpotekli icra takibinde borçluya ait 24 adet taşınmaz hissesi, 06.11.2020 tarihli ihalede alacağa mahsuben alacaklıya ihale edildi ve ihale 14.04.2021'de kesinleşti. Taraflar arasında 17.09.2021 tarihli finansal yeniden yapılandırma sözleşmesi imzalandı.

Borçlu, icra müdürlüğünün 18.10.2021 tarihli kararına itiraz ederek, tescil işlemlerinin 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun geçici 32. maddesi kapsamında tahsil harcı, cezaevi harcı ve tellaliye masrafından muaf tutulmasını talep etti. İcra mahkemesi ve BAM bu talebi reddetti.

Yasal Dayanak ve Yargıtay Değerlendirmesi

Yargıtay, 7186 sayılı Kanun ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'na eklenen geçici 32. maddenin 19.07.2019'da yürürlüğe girdiğini ve iki yıllık istisna süresinin 14.07.2021 tarihli 4299 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile uzatıldığını vurguladı. Maddeye göre, çerçeve anlaşmalar ve bu kapsamda düzenlenen sözleşmelerdeki işlemler, cezaevi harcı ve 492 sayılı Harçlar Kanunu'ndaki harçlardan (yargı harcı dahil) iki yıl müstesna tutuluyor.

Somut olayda, sözleşmenin 6.1.2.4, 6.1.2.6 ve 6.1.2.7. maddelerinde ihaleye konu taşınmazlar (Ankara Yenimahalle Ergazi Mahallesi, ... Ada ... Parsel, Batıpark AVM'de 24 bağımsız bölümün 1/2 hissesi) ada-parsel, adres ve ihale bedeli belirtilerek açıkça tanımlanmış. Sözleşmede tescil için ödenecek harç ve masraflara ilişkin düzenlemeler mevcut. Yargıtay, bu işlemlerin sözleşme kapsamında olduğunu tespit etti.

Harç yükümlülüklerinin kanunla düzenlendiğini belirterek, mahkemelerin istisnayı sadece cezaevi harcı ile sınırlı tutmasını eleştirdi. Şikayetin kısmen kabulü ile icra müdürlüğü kararının cezaevi harcı yönünden kaldırılması, tahsil harcı ve tellaliye yönünden reddi gerektiğine hükmetti.

Kararın Sonuçları ve Hukuki Etkileri

• Temyiz kısmen kabul edildi.
• BAM kararı kaldırıldı, icra mahkemesi kararı bozuldu.
• Dosya ilk derece mahkemesine, bir nüsha BAM'a gönderildi (İİK m.364/2 ve HMK m.373/1 uyarınca).
• Peşin temyiz harcı iadesi.

Bu karar, finansal yeniden yapılandırma süreçlerinde ihale kesinleşmesinden sonra imzalanan sözleşmelerin geriye yürüyebileceğini gösteriyor. Avukatlar, müvekkillerine sözleşme metinlerinde taşınmaz detaylarının eksiksiz belirtilmesini tavsiye etmeli. Harç istisnalarının dar yorumu yerine kanuni metne bağlılık vurgulanıyor.

Mesleki Değer Katkısı: İcra takiplerinde banka alacaklıları için stratejik avantaj sağlıyor. Borçlu avukatları ise sözleşme kapsamını genişletme fırsatını değerlendirerek masraf indirimi talep edebilir. Karar, 5411 sayılı Kanun'un geçici maddelerinin icra uygulamalarına entegrasyonunu güçlendiriyor. Benzer davalarda emsal teşkil edecek.

(Kelime sayısı: 612)