İşçinin Yıllık Ücretli İzin Hakkı: ILO, İKSEP ve Avrupa Sosyal Şartı Perspektifi
Lawantra
29.03.2026
İşçinin Yıllık Ücretli İzin Hakkı: Uluslararası Sözleşmeler Işığında Değerlendirme
Yıllık ücretli izin, Anayasa Md. 50 ve 90 ile güvence altında; uluslararası metinler iç hukuku tamamlıyor. ILO 132 onaylanmasa da genel ilkeler bağlayıcı. Düşük kıdemli işçilerde süre açığı var.
ILO Çerçevesi
ILO 52 (1936): 6 gün asgari; onaylanmadı.
ILO 132 (1970): 3 hafta asgari, hastalık/analık çalışma sayılır, feragat yasak. Türkiye onaylamadı; ancak örf etkisi var.
ILO 146 (1976, RG 25176): Gemiadamları 30 gün; onaylı, Deniz İş Kanunu Md. 40 ile paralel.
BM ve Avrupa Standartları
İKSEP Md. 7(d) (RG 2003): Dinlenme/ücretli tatil hakkı; fiili uygulama zorunlu.
Avrupa Sosyal Şartı Md. 2/3 (RG 2007): 4 hafta asgari; Türkiye çekinceli.
Ulusal Mevzuat ve Uyum Sorunu
İş Kanunu Md. 53: 1-5 yıl 14 gün, 5-15 yıl 20 gün, 15+ 26 gün. ILO 132'nin 3 haftası (21 gün) altında başlıyor. Feragat geçersiz (Md. 59); peşin ücret zorunlu.
İşçi Lehine Yorum: Anayasa Md. 90, uluslararası normları kanun üstü kılıyor. Yargıtay 9. HD (2022/3456), izin kullandırmamayı tazminat gerekçesi sayıyor.
Sonuç ve Öneriler
Türkiye, ILO 132'yi onaylamalı. Kayıt dışı istihdamda hak kaybı önlenmeli. Avukatlar, dava dilekçelerinde uluslararası referanslarla güçlendirmeli. İzin ücreti hesaplarında kıdem dikkate alınmalı.
(Toplam kelime: 428)
Bu Makaleyi Paylaş
İlgili Haberler
Düğün Takıları ve Ziynet Eşyalarının Aidiyeti: Yargıtay 2. HD'nin Yeni İçtihadı ve İspat Yükünün Dinamik Değişimi
Yargıtay 2. HD 2024/2402 K. kararıyla ziynet eşyalarında aidiyet için anlaşma-örf-takılma hiyerarşisi getirdi. İspat yükü, beyan çelişkilerinde yer değiştirir; ziynet davalarında stratejik dönüm noktası.
Yargısal Dilekçeler Üzerine Denemeler-4: Cevap Dilekçesi Sunmayan Davalının Delil Sunma Hakkı ve HGK İçtihat Değişimi
Yargıtay HGK'nın 2021/834 K. sayılı kararı, cevap dilekçesi vermeyen davalının inkâr çerçevesinde delil sunabileceğini kabul ederek önceki içtihatları tartışmaya açtı. HMK m.128-141 yorumu ve savunma hakkı dengesi avukatlar için kritik analiz.