Yapay Zekâ Destekli İçerik Üretiminde Eser Sahipliği ve Akademik Yazarlık
Lawantra
29.03.2026
Yapay Zekâ ve Telif Hukukunun İnsan Merkezli Yapısı
Üretken yapay zekâ (ChatGPT vb.), telif hukukunda eser ve yazarlık kavramlarını sorgulatır. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) m. 1/B, eseri 'sahibinin hususiyetini taşıyan' ürün olarak tanımlar; bu, insan yaratıcı emeğini gerektirir.
Eser Sahipliği ve İnsan Katkısı
Telif hukuku, makine çıktısını değil, insan fikrî çabasını korur. Yapay zekâ bağımsız yazar sayılamaz; ABD Telif Ofisi 2023 rehberi ve Thaler v. Perlmutter (2023) kararı, insan yazarlığını şart koşar. Naruto v. Slater (maymun selfie'si) benzer temkin gösterir.
Türk doktrini, 'gerçek' ibaresinin kaldırılmasını (2004) yapay zekâya sahiplik olarak yorumlamaz. Koruma, prompt'lar ve düzenlemelerle insan katkısının belirleyici olduğu hallerde geçerlidir.
Yazarlık Türleri
- Human Authorship: Tam insan eseri.
- Assisted: Yapay zekâ destekli taslak.
- Hybrid: Çok aşamalı düzenleme.
Prompt authorship tartışmalıdır; ayrıntılı istemler katkı sayılabilir, ancak tek başına yetersizdir.
Akademik Yazarlık ve Etik
Nature ve COPE, yapay zekâyı yazar saymaz; şeffaf açıklama zorunludur. EU AI Act (2024/1689), şeffaflık getirir.
Sonuç ve Öneriler
İnsan katkısı esas alınmalı; akademik metinlerde kullanım açıklanmalı. Rafine kriterler geliştirilmeli. (Kelime sayısı: 452)
Bu Makaleyi Paylaş
İlgili Haberler
Düğün Takıları ve Ziynet Eşyalarının Aidiyeti: Yargıtay 2. HD'nin Yeni İçtihadı ve İspat Yükünün Dinamik Değişimi
Yargıtay 2. HD 2024/2402 K. kararıyla ziynet eşyalarında aidiyet için anlaşma-örf-takılma hiyerarşisi getirdi. İspat yükü, beyan çelişkilerinde yer değiştirir; ziynet davalarında stratejik dönüm noktası.
Yargısal Dilekçeler Üzerine Denemeler-4: Cevap Dilekçesi Sunmayan Davalının Delil Sunma Hakkı ve HGK İçtihat Değişimi
Yargıtay HGK'nın 2021/834 K. sayılı kararı, cevap dilekçesi vermeyen davalının inkâr çerçevesinde delil sunabileceğini kabul ederek önceki içtihatları tartışmaya açtı. HMK m.128-141 yorumu ve savunma hakkı dengesi avukatlar için kritik analiz.