Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/2692 E., 2019/1003 K. Kararı: Bono İmza İtirazında Noter Senetlerinin Mukayese Değeri ve İspat Yükü

Kambiyo senetlerinde imza itirazı, icra hukukunun en tartışmalı konularından biridir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun (HGK) 2017/2692 E., 2019/1003 K. kararı, noter senetlerinin delil gücünü ve mukayese usulünü netleştirerek emsal teşkil eder.

Dava Süreci ve Bozma-Onama Döngüsü

Alacaklı, bonoya dayalı kambiyo haczi başlatmış, borçlu şirket ve avalist imza itiraz etmiştir. Yerel mahkeme önce şirket itirazını reddetmiş, HGK bozmuş; sonra kabul etmiş, Özel Daire bozmuş; direnme HGK'ya gelmiştir.

Delil Tartışması

• Bilirkişi Raporları: EGM Kriminal raporu, senet imzalarının şirket yetkililerine ait olmadığını bildirmiş.
• Noter Senetleri: Mukayeseye esas noter sirküleri/vekaletnameleri (Ankara 57. Noterliği) sahte kaligrafi grubunda.
• HMK m. 204/1 ve Noterlik m. 82: Noter senetleri sahtelik sabit oluncaya kadar kesin delildir.

HGK, noter imzalarının aynı el ürünü olduğunu belirterek itirazın reddini savunmuştur.

HGK'nın Kilit İçtihatları

1. İmza İncelemesi Usulü (İİK m. 170/3, HMK m. 211)

• Öncelikli Mukayese: Keşide öncesi elverişli imzalar.
• Asıl Belge Zorunluluğu: Fotokopi yasak.
• Grafoloji Standartı: Optik aletler, fotoğraflı rapor.

2. İspat Yükü ve Noter Senetleri

• Alacaklının Yükü: İmzanın borçluya aitliğini ispatlar (YHGD 2006/12-259).
• Noter Delil Gücü: Sahtelik mahkemece sabit oluncaya kadar geçerlidir.
• İstiktap Önceliği: Huzurda alınan imzalar samimi kabul edilir; uyumlu mukayeseler esas alınır.

HGK, bilirkişilerin 2. tarz imzaları (noterler dahil) senetle aynı el olarak tespit ettiğini vurgulamış, itirazın reddini uygun bulmuştur.

3. Direnme Onaması

Direnme, HGK m. 438/II'ye göre uygundur. Bozma sonrası tazminat/ceza incelenmek üzere Özel Daire'ye gönderilmiştir.

Pratik Değer ve Avukat Tavsiyeleri

Alacaklılar: Noter belgelerini mukayeseye esas tutun; istiktapla çelişkiyi önleyin.

Borçlular: Mukayese belgelerini kabul/ret tutanağıyla sunun; sahtelik davası açın.

Karar, icra hakimlerine noter delil üstünlüğü ve ispat yükü dengesi hatırlatmasıdır. Kambiyo davalarında stratejik emsaldir. (Kelime sayısı: 512)