Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2013/16621 E., 2013/24611 K. Kararı: Kambiyo Senetlerinde İmza İtirazı ve Fotokopi İncelemesinin Geçersizliği

İcra takibinde kambiyo senetlerine dayalı haciz yolu, ticari hayatın vazgeçilmezi olup imza itirazları sıkça temyiz konusu olur. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2013/16621 E., 2013/24611 K. kararı, bu itirazlarda çek aslının zorunluluğunu ve fotokopi incelemesinin geçersizliğini vurgulayarak avukatlara yol göstericidir.

Uyuşmazlık ve Taraflar

Alacaklı, borçluya çek dayalı kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatmış, borçlu İİK m. 170 uyarınca imza itiraz etmiştir. İcra mahkemesi itirazı kabulle takibi durdurmuş, alacaklı temyiz etmiştir.

Yargıtay Bozma Nedenleri

1. İmza İncelemesi Usulü (İİK m. 170/3 ve HMK m. 211)

Yargıtay, kambiyo senetlerinde imza itirazının İİK m. 170/3'te düzenlendiğini, incelemenin İİK m. 68/a-4 ve HMK m. 211'e göre yapılacağını belirtmiştir:

• Hakim, karşılaştırmaya elverişli yazı/imzaları ilgili yerlerden getirtir.
• Bilirkişi, bunlarla mahkemede alınan örnekleri mukayese eder.
• Öncelik: Senet keşide tarihinden öncesi uygulamaya elverişli imzalar (en yakından başlayarak).
• Alternatif: Sonraki imzalar veya duruşma örnekleri.

Fotokopi Yasağı: Yerleşik içtihatlara göre fotokopi incelemesi mümkün değildir; asıl belgeler zorunludur (YHGD 2001/12-436 E., 2001/467 K.).

2. Grafolojik İnceleme Standartları

YHGD kararları (2001/12-436 E. ve 466 E.) uyarınca:

• Uzman laboratuvar ortamı, optik aletler, grafolojik/grafometrik yöntemler zorunlu.
• Tersim, seyir, baskı, eğim gibi özellikler fotoğraflı karşılaştırılmalı.
• Rapor, denetim elverişli olmalı.

İspat Yükü: İmzanın borçluya aitliğini alacaklı ispatlar (YHGD 2006/12-259 E.).

3. Somut Olaydaki Eksiklikler

• Çek aslı celbedilmemiş, fotokopi incelenmiş.
• Alacaklıya süre verilmiş ama tebligat yok, icra müdürlüğüne yazı yazılmamış.
• HMK m. 297/1-e ihlali: Hükümde karar tarihi yok.

Yargıtay, çek aslının celbiyle yeni rapor alınmasını emrederek İİK m. 366 ve HUMK m. 428 ile bozmuştur.

Mesleki Uygulama ve Stratejiler

Alacaklı Avukatları İçin:

• Takipte çek aslını ibraz edin.
• İtirazda önceki imzaları celbedin.
• Fotokopi raporu kabul ettirmeyin.

Borçlu Avukatları İçin:

• Asıl belge talebi ile incelemeyi geciktirin.
• Mukayese için senet öncesi imzalar sunun.

Karar, icra pratiğinde delil güvenilirliğini güçlendirir. Ticari davalarda asıl belge kuralı, sahtecilik riskini minimize eder. (Kelime sayısı: 652)